Οι φετινές χειμερινές εκπτώσεις επιβεβαίωσαν την κόπωση του λιανεμπορίου, με τις μισές επιχειρήσεις να καταγράφουν πτώση τζίρου. Η ΕΣΕΕ περιγράφει έναν κλάδο που παλεύει για επιβίωση, όχι για εκσυγχρονισμό.
Τα στοιχεία της Πανελλήνιας Έρευνας του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ για τις χειμερινές εκπτώσεις 2026 αποτυπώνουν ένα λιανεμπόριο σε παρατεταμένη πίεση. Μία στις δύο επιχειρήσεις είδε τον κύκλο εργασιών της να μειώνεται σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, ενώ μόλις μία στις δέκα κατέγραψε άνοδο. Η εικόνα αυτή έρχεται να προστεθεί σε μια ήδη αρνητική χρονιά για το 2025, όπου είχε διαπιστωθεί μείωση των πραγματικών πωλήσεων στο σύνολο του έτους.
Συρρίκνωση πωλήσεων παρά τις μεγάλες εκπτώσεις
Παρά τα υψηλά ποσοστά εκπτώσεων –δύο στις τρεις επιχειρήσεις προσέφεραν μειώσεις τιμών άνω του 30% και επτά στις δέκα τουλάχιστον στα ίδια επίπεδα με πέρυσι– η καταναλωτική κίνηση παρέμεινε υποτονική. Σύμφωνα με την έρευνα, το 50% των επιχειρήσεων δήλωσε χειρότερες πωλήσεις σε σχέση με πέρυσι, ενώ το 48% εμφανίζεται από λίγο έως καθόλου ικανοποιημένο από την πορεία των πωλήσεων στην εκπτωτική περίοδο.
Η ΕΣΕΕ αποδίδει την εικόνα κυρίως στη συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης: οι καταναλωτές ιεραρχούν την κάλυψη βασικών, ανελαστικών αναγκών και περιορίζουν τις δαπάνες για ένδυση, υπόδηση και λοιπά είδη. Χαρακτηριστικό είναι ότι για μία στις τρεις επιχειρήσεις οι πωλήσεις δεν διαφοροποιήθηκαν ουσιαστικά μέσα στις εκπτώσεις, ενώ ο Ιανουάριος φαίνεται να χάνει σταθερά τη σημασία του ως μήνας αυξημένης κατανάλωσης, καθώς το δώρο Χριστουγέννων κατευθύνεται σε λογαριασμούς και υποχρεώσεις.
Αθέμιτος ανταγωνισμός και αλλαγή καταναλωτικών συνηθειών
Πέρα από το διαθέσιμο εισόδημα, η ΕΣΕΕ επισημαίνει τον «εισαγόμενο αθέμιτο ανταγωνισμό» από ασιατικές ηλεκτρονικές πλατφόρμες, που συμπιέζουν περαιτέρω τα περιθώρια των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Τέσσερις στις δέκα επιχειρήσεις δηλώνουν από λίγο έως καθόλου ικανοποιημένες από την επισκεψιμότητα στα καταστήματα, ενώ για τρεις στις τέσσερις οι απομακρυσμένες πωλήσεις (e-shop, τηλέφωνο κ.λπ.) παραμένουν χαμηλότερες από εκείνες του φυσικού καταστήματος.
Το λιανεμπόριο προσαρμόζει μεν τα εργαλεία του –τα μηνύματα στη βιτρίνα παραμένουν ο βασικός τρόπος προβολής των εκπτώσεων, αλλά τα social media αποκτούν ολοένα και πιο δυναμικό ρόλο– ωστόσο η απόδοση δεν ακολουθεί. Οι πληρωμές με μετρητά συνεχίζουν να υποχωρούν, καθώς μόνο στο 29% των επιχειρήσεων η πλειονότητα των συναλλαγών έγινε με μετρητά, επιβεβαιώνοντας τη στροφή προς ηλεκτρονικές πληρωμές.
Αμφισβήτηση του πλαισίου εκπτώσεων και περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση
Η απογοήτευση από τα αποτελέσματα και το αυστηρό ρυθμιστικό πλαίσιο των εκπτώσεων οδηγούν έναν στους τρεις επιχειρηματίες να ζητεί μείωση της διάρκειας της χειμερινής εκπτωτικής περιόδου. Παράλληλα, δύο στους τρεις δηλώνουν ότι δεν θα διατηρήσουν τις μειωμένες τιμές και τις προσφορές μετά το επίσημο τέλος των εκπτώσεων, κίνηση που υποδηλώνει περιορισμένα περιθώρια κέρδους και ανάγκη ανάκτησης τζίρου.
Όσον αφορά τη χρηματοδότηση, μόλις τέσσερις στις δέκα επιχειρήσεις δηλώνουν ότι είναι ενημερωμένες για το εργαλείο των μικρο-πιστώσεων και, ακόμη πιο χαρακτηριστικά, το 65% εξ αυτών δεν σκοπεύει να αιτηθεί σχετικό δάνειο. Το εύρημα αυτό δείχνει είτε δυσπιστία είτε φόβο περαιτέρω υπερχρέωσης, σε μια περίοδο όπου το επιχειρηματικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από την ΕΣΕΕ ως «μη φιλικό».
«Οι επιχειρήσεις αγωνίζονται όχι για τον εκσυγχρονισμό τους αλλά για την επιβίωσή τους», σημειώνει ο διοικητικός διευθυντής του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ, Χαράλαμπος Αράχωβας, υπογραμμίζοντας ότι οι εκπτώσεις, υπό το σημερινό πλαίσιο, δεν επαρκούν για να αντισταθμίσουν το συμπιεσμένο εισόδημα και τον έντονο διεθνή ανταγωνισμό.
Η έρευνα διεξήχθη τηλεφωνικά, με δομημένο ερωτηματολόγιο, σε δείγμα 212 επιχειρήσεων από όλη την Ελλάδα, με κύρια δραστηριότητα την ένδυση/υπόδηση, τα είδη οικιακού εξοπλισμού και τα ψυχαγωγικά, επιμορφωτικά και αθλητικά είδη.
Σχόλιο 
: Τα ευρήματα της ΕΣΕΕ δείχνουν ότι το ελληνικό λιανεμπόριο βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι: η παραδοσιακή συνταγή των παρατεταμένων εκπτώσεων και των «γενναίων» μειώσεων τιμών έχει εξαντλήσει τα όριά της, όταν το διαθέσιμο εισόδημα φθίνει και ο διασυνοριακός ψηφιακός ανταγωνισμός εντείνεται. Η συζήτηση για τη διάρκεια και τη δομή του θεσμού των εκπτώσεων είναι αναπόφευκτη, αλλά χωρίς συνολική στρατηγική για φορολογικό βάρος, χρηματοδότηση μικρών επιχειρήσεων και ρύθμιση των μεγάλων διεθνών πλατφορμών, ο κίνδυνος περαιτέρω αποψίλωσης του φυσικού εμπορίου στις πόλεις παραμένει ορατός.
#λιανεμπόριο #εκπτώσεις #ΕΣΕΕ #λιανικεςπωλήσεις #οικονομία
