Η Γερμανία επαναφέρει αυστηρό πλαίσιο ελέγχου για τους άνδρες που διαμένουν μακροχρόνια στο εξωτερικό, στο πλαίσιο εκ βάθρων αναμόρφωσης της στρατιωτικής θητείας. Το μέτρο εντάσσεται στη συνολική προσπάθεια ενίσχυσης της Bundeswehr εν μέσω κλιμακούμενων απειλών για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Ένας ελάχιστα προβεβλημένος, αλλά ιδιαίτερα συμβολικός, όρος του νέου γερμανικού νόμου για τη στρατιωτική θητεία προκαλεί ήδη συζητήσεις: όλοι οι άνδρες ηλικίας 18 έως 46 ετών οφείλουν πλέον να λαμβάνουν έγκριση από τα Κέντρα Στρατιωτικής Σταδιοδρομίας της Bundeswehr, εφόσον σκοπεύουν να παραμείνουν εκτός Γερμανίας για διάστημα άνω των τριών μηνών.
Έλεγχος των ανδρικών πληθυσμών ενόψει πιθανής κρίσης
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η ρύθμιση εφαρμόζεται ανεξάρτητα από τον λόγο της παραμονής στο εξωτερικό: από σπουδές ενός εξαμήνου και εργασία σε άλλη χώρα, έως πολυμήνα ταξίδια με σακίδιο. Εκπρόσωπος της Bundeswehr επιβεβαίωσε ότι σε περίπτωση πολέμου οι ένοπλες δυνάμεις πρέπει να γνωρίζουν πόσοι άνδρες ζουν μακροχρόνια εκτός επικράτειας, ώστε να υπολογίζουν ρεαλιστικά τα διαθέσιμα αποθέματα προσωπικού.
Τυπικά, ο νόμος επιβάλλει στους άνδρες να ζητούν την άδεια, αλλά ταυτόχρονα υποχρεώνει τη στρατιωτική υπηρεσία να την εκδίδει, εφόσον «δεν αναμένεται συγκεκριμένη στρατιωτική υπηρεσία στο επίμαχο διάστημα». Με δεδομένο ότι η θητεία παραμένει σε εθελοντική βάση, ο εκπρόσωπος της Bundeswehr παραδέχεται ότι οι άδειες «κατά κανόνα πρέπει να εγκρίνονται».
Το υπουργείο Άμυνας αναγνωρίζει τον «βαθύ» αντίκτυπο της αναθεωρημένης νομοθεσίας περί στράτευσης και δηλώνει ότι επεξεργάζεται εξαιρέσεις από την υποχρέωση άδειας εξόδου. Ωστόσο, παραμένει ασαφές ποιες θα είναι οι συνέπειες για όσους παραμείνουν στο εξωτερικό πέραν του τριμήνου χωρίς την προβλεπόμενη άδεια. Το μόνο ιστορικό σημείο αναφοράς είναι ότι αντίστοιχη ρύθμιση ίσχυε και στον Ψυχρό Πόλεμο, χωρίς ουσιαστική εφαρμογή και χωρίς προβλεπόμενες κυρώσεις.
Στόχος 260.000 στρατιωτών και η συζήτηση για τη στράτευση
Ο νέος νόμος, η λεγόμενη «Πράξη Εκσυγχρονισμού της Στρατιωτικής Υπηρεσίας», ισχύει από 1 Ιανουαρίου 2026 και αποσκοπεί στην αύξηση του αριθμού των εν ενεργεία στρατιωτών από περίπου 180.000 άνδρες και γυναίκες σήμερα σε 260.000 έως το 2035. Η κίνηση αυτή συνδέεται άμεσα με την αναβαθμισμένη αντίληψη απειλής στην Ευρώπη μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Η κυβέρνηση του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς διχάστηκε για την επαναφορά της υποχρεωτικής θητείας. Μετά από έντονες πολιτικές και κοινωνικές αντιπαραθέσεις, επελέγη ένας ενδιάμεσος δρόμος: η στρατιωτική υπηρεσία παραμένει τυπικά εθελοντική, αλλά από φέτος όλοι οι άνδρες που συμπληρώνουν το 18ο έτος ηλικίας υποχρεούνται να συμπληρώνουν αναλυτικό ερωτηματολόγιο για εκπαίδευση, κατάσταση υγείας και διάθεση να υπηρετήσουν.
Για τις γυναίκες, η συμμετοχή στη διαδικασία είναι προαιρετική, καθώς το Σύνταγμα δεν επιτρέπει την υποχρεωτική στράτευση τους. Από τα μέσα του 2027, όλοι οι 18χρονοι άνδρες θα καλούνται επίσης σε τεστ καταλληλότητας, ώστε να διαπιστώνεται ποιοι θα μπορούσαν να κληθούν σε περίπτωση σύρραξης – μέτρο που επικριτές χαρακτηρίζουν ως «προθάλαμο πλήρους υποχρεωτικής θητείας».
Η νέα απαίτηση άδειας για μακρά παραμονή στο εξωτερικό εντάσσεται σε αυτό το πλέγμα σταδιακής επαναστρατιωτικοποίησης της γερμανικής κοινωνίας, με φόντο μια Ευρώπη που προετοιμάζεται πλέον ανοιχτά για το ενδεχόμενο μελλοντικών συγκρούσεων.
Σχόλιο 
: Η ρύθμιση για άδεια εξόδου, αν και πρακτικά ήπια, έχει ισχυρό πολιτικό μήνυμα: η Γερμανία περνά από τη λογική της «μεταστρατιωτικής» Ευρώπης σε ένα μοντέλο προληπτικής κινητοποίησης ανθρώπινου δυναμικού. Αποτελεί προειδοποιητικό καμπανάκι και για άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου η συζήτηση για επαναφορά ή ενίσχυση της θητείας θα ενταθεί όσο η γεωπολιτική αστάθεια παραμένει η νέα κανονικότητα.
#Γερμανία #Bundeswehr #ΣτρατιωτικήΘητεία #ΕυρωπαϊκήΑσφάλεια
