Σαφές μήνυμα πολιτικής αλληλεγγύης προς τα κράτη του Κόλπου έστειλε η ΕΕ μέσω του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα. Η παρέμβαση γίνεται σε φόντο κλιμακούμενης έντασης με το Ιράν και παράλληλων αμερικανικών πρωτοβουλιών για κατάπαυση του πυρός στην περιοχή.
Την «πλήρη αλληλεγγύη» της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τα κράτη του Κόλπου διακήρυξε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, στον απόηχο των «αδιάκριτων, αδικαιολόγητων και παράνομων επιθέσεων» του Ιράν, όπως τις χαρακτήρισε. Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, ο Κόστα επιχείρησε να στείλει μήνυμα ενότητας ΕΕ – αραβικών χωρών σε μια ιδιαίτερα εύφλεκτη συγκυρία για τη Μέση Ανατολή.
Τριπλό μήνυμα προς τους εταίρους του Κόλπου
Ο Κόστα σημείωσε ότι προσέρχεται στη Μέση Ανατολή με «τρία μηνύματα» προς τους εταίρους του στον Κόλπο: πρώτον, ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι «αξιόπιστος εταίρος», δεύτερον, ότι είναι «έτοιμη να συμβάλει» στη σταθερότητα της περιοχής και, τρίτον, ότι μέσω «διαπραγμάτευσης και διπλωματίας» μπορεί να στηριχθεί μια συνολική στρατηγική για διαρκή ειρήνη στη Μέση Ανατολή.
Η παρέμβασή του συμπίπτει με την έναρξη διήμερης περιοδείας στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ, τρεις χώρες με καίριο ρόλο στον ενεργειακό χάρτη, στην ασφάλεια ναυτιλιακών οδών και στη διαχείριση των περιφερειακών συγκρούσεων. Η ρητορική περί «πλήρους αλληλεγγύης» λειτουργεί ως σαφές πολιτικό μήνυμα προς την Τεχεράνη, χωρίς ωστόσο να αποκλείει το ενδεχόμενο μελλοντικού διαλόγου, εφόσον δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις.
Ο αμερικανικός ρόλος και το παράθυρο για αποκλιμάκωση
Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες κινούνται σε δική τους διπλωματική τροχιά. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι, παρά την απουσία τελικής συμφωνίας, έχει σημειωθεί «πολλή πρόοδος», υπονοώντας ότι βρίσκονται σε εξέλιξη έντονες διαβουλεύσεις για τη σταθεροποίηση του μετώπου. Την ίδια στιγμή, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο αναμένεται να προεδρεύσει σε συνομιλίες για κατάπαυση του πυρός μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, ένα κρίσιμο πεδίο για την αποτροπή γενικευμένης ανάφλεξης που θα μπορούσε να συμπαρασύρει όλη την περιοχή.
Η ταυτόχρονη κινητοποίηση Βρυξελλών και Ουάσιγκτον αναδεικνύει την προσπάθεια της Δύσης να ανακόψει περαιτέρω κλιμάκωση με επίκεντρο το Ιράν και τα δίκτυα επιρροής του. Η ΕΕ, μέσω της παρουσίας Κόστα, επιδιώκει να προβάλει τον ρόλο της ως αυτόνομου στρατηγικού δρώντος και όχι απλώς συμπληρωματικού παίκτη των ΗΠΑ, επενδύοντας στη σχέση εμπιστοσύνης με τα κράτη του Κόλπου.
Ωστόσο, η πραγματική δοκιμασία θα είναι κατά πόσο οι ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες θα μεταφραστούν σε απτά αποτελέσματα: μείωση εντάσεων, διατήρηση ανοικτών ενεργειακών και εμπορικών διαύλων και ένα πιο σταθερό πλαίσιο ασφαλείας για τη Μέση Ανατολή, που επηρεάζει άμεσα και την Ευρώπη.
Σχόλιο 
: Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει τις σχέσεις της με τα κράτη του Κόλπου, προσφέροντας πολιτική στήριξη έναντι της Τεχεράνης και ταυτόχρονα προωθώντας τη διπλωματία ως μοναδική ρεαλιστική διέξοδο. Αν η περιοδεία Κόστα συνοδευτεί από συντονισμένη ευρωπαϊκή στάση και συγκεκριμένες πρωτοβουλίες ασφαλείας, η ΕΕ μπορεί να αναβαθμίσει ουσιαστικά το αποτύπωμά της στη Μέση Ανατολή· διαφορετικά, ο κίνδυνος είναι να περιοριστεί σε ρόλο παρατηρητή πίσω από τις αμερικανικές κινήσεις.
#ΕΕ #Ιράν #ΠερσικόςΚόλπος #ΜέσηΑνατολή #Διπλωματία
