Η κυβέρνηση Στάρμερ παγώνει τη συμφωνία για επιστροφή των Νήσων Τσάγκος στο Μαυρίκιο, μετά από πιέσεις του Ντόναλντ Τραμπ. Η υπόθεση αναδεικνύει το βάθος της αμερικανοβρετανικής εξάρτησης σε ζητήματα άμυνας και γεωπολιτικής.
Η βρετανική κυβέρνηση του Κιρ Στάρμερ αποφάσισε να βάλει στον πάγο το σχέδιο επιστροφής των Νήσων Τσάγκος στο Μαυρίκιο, έπειτα από σαφή αντίθεση της κυβέρνησης των ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ. Η εξέλιξη αυτή ανατρέπει μια συμφωνία που είχε σχεδιαστεί ώστε να κλείσει μια αποικιακή εκκρεμότητα δεκαετιών, προστατεύοντας παράλληλα τη στρατηγικής σημασίας βάση στο νησί Ντιέγκο Γκαρσία.
Πίεση από Ουάσιγκτον και στρατηγική αξία της βάσης
Σύμφωνα με βρετανικά δημοσιεύματα, το σχετικό νομοσχέδιο δεν θα συμπεριληφθεί στην ομιλία του βασιλιά τον επόμενο μήνα, ουσιαστικά παγώνοντας τη διαδικασία κύρωσης της συμφωνίας Λονδίνου – Μαυρικίου. Η συμφωνία προέβλεπε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα καταβάλει στο Μαυρίκιο 3,4 δισ. λίρες σε ορίζοντα εκατονταετίας, εξασφαλίζοντας παράλληλα τη συνέχιση της λειτουργίας της αμερικανοβρετανικής στρατιωτικής βάσης στο Ντιέγκο Γκαρσία, στον Ινδικό Ωκεανό.
Η Ουάσιγκτον, ωστόσο, έστειλε μικτά μηνύματα. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αλλάξει θέση αρκετές φορές για το ζήτημα, αλλά τον Φεβρουάριο φέρεται να προειδοποίησε προσωπικά τον Στάρμερ ότι κάνει «μεγάλο λάθος» αν παραχωρήσει το νησί. Σε δημόσια τοποθέτησή του μίλησε για γη που «δεν πρέπει να αφαιρεθεί από το Ηνωμένο Βασίλειο» και ότι κάτι τέτοιο θα αποτελούσε «στίγμα» για τον «μεγάλο σύμμαχο» των ΗΠΑ.
Η στρατιωτική βάση στο Ντιέγκο Γκαρσία αποτελεί κρίσιμο κόμβο προβολής ισχύος των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου σε Ινδικό Ωκεανό, Μέση Ανατολή και Ασία. Η πρόσφατη στοχοποίησή της από ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους –αν και ανεπιτυχώς– στο πλαίσιο της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, υπογράμμισε περαιτέρω τη σημασία της για τις δυτικές επιχειρήσεις αποτροπής και επιτήρησης.
Νομικές και πολιτικές συνέπειες για Λονδίνο και Μαυρίκιο
Η συμφωνία μεταξύ Λονδίνου και Μαυρικίου είχε στόχο να αποφευχθεί μια δαπανηρή και πολιτικά επώδυνη νομική αντιπαράθεση για το καθεστώς των Νήσων Τσάγκος, πρώην αποικίας του Ηνωμένου Βασιλείου. Μετά την τελευταία παρέμβαση Τραμπ, το Μαυρίκιο ανακοίνωσε ότι εξετάζει νομικά εργαλεία για να κινηθεί κατά του Λονδίνου, κλιμακώνοντας την αντιπαράθεση.
Εκπρόσωπος της βρετανικής κυβέρνησης δήλωσε ότι το Λονδίνο «συνεχίζει να πιστεύει» πως η συμφωνία είναι ο καλύτερος τρόπος για να προστατευθεί το μέλλον της βάσης, αλλά τόνισε πως η υλοποίηση θα προχωρήσει μόνο εφόσον υπάρχει στήριξη από τις ΗΠΑ. Η θέση αυτή αναδεικνύει την πραγματική ισορροπία δυνάμεων στη διαχείριση της βάσης: χωρίς αμερικανική συναίνεση, η βρετανική κυβέρνηση εμφανίζεται απρόθυμη να αναλάβει το ρίσκο μιας αναδιάταξης του νομικού καθεστώτος.
Παράλληλα, οργανώσεις εκπροσώπησης των ιθαγενών Τσαγκοσιανών, που εκτοπίστηκαν βίαια τις δεκαετίες του 1960 και 1970 για να δημιουργηθεί η βάση, κάνουν λόγο για «τεράστια σπατάλη χρημάτων» σε μια διαπραγμάτευση που κατέρρευσε, ενώ παραμένουν ανοιχτά ζητήματα αποκατάστασης και επιστροφής.
Ρήγματα στη διατλαντική συνεργασία άμυνας
Η απόφαση για πάγωμα της συμφωνίας έρχεται σε μια περίοδο αυξανόμενων εντάσεων στη στρατιωτική συνεργασία Ηνωμένου Βασιλείου – ΗΠΑ. Ο Στάρμερ αρνήθηκε να υποστηρίξει τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις στο Ιράν και επέτρεψε τη χρήση βρετανικών βάσεων από τις ΗΠΑ μόνο για αμυντικά πλήγματα, κίνηση που ερμηνεύτηκε ως προσπάθεια χάραξης πιο αυτόνομης βρετανικής γραμμής.
Ωστόσο, στην υπόθεση των Νήσων Τσάγκος, η πραγματικότητα δείχνει ότι η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να έχει καθοριστικό λόγο στις αποφάσεις του Λονδίνου, όταν διακυβεύονται ζωτικά αμερικανικά στρατηγικά συμφέροντα. Το ζήτημα εξελίσσεται σε δοκιμασία για το αν η κυβέρνηση Στάρμερ μπορεί να συνδυάσει την ρητορική περί σεβασμού του διεθνούς δικαίου και αποαποικιοποίησης, με τη διατήρηση της στενής αμυντικής σχέσης με τις ΗΠΑ.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση Τσάγκος λειτουργεί ως καμπανάκι για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις: η στρατηγική εξάρτηση από τις ΗΠΑ περιορίζει το περιθώριο άσκησης αυτόνομης εξωτερικής πολιτικής, ακόμη και όταν διακυβεύονται ζητήματα διεθνούς δικαίου και αποαποικιοποίησης. Η Βρετανία καλείται να επιλέξει μεταξύ της εικόνας του «παγκόσμιου παίκτη» με αρχές και του ρόλου του προνομιακού, αλλά εξαρτημένου, συμμάχου της Ουάσιγκτον.
#ΗνωμένοΒασίλειο #ΗΠΑ #Τραμπ #Στάρμερ #Τσάγκος #ΝτιέγκοΓκαρσία #Άμυνα #Γεωπολιτική
