Νέα διάταξη του πολυνομοσχεδίου απλοποιεί ριζικά τη διαδοχική ασφάλιση στις επικουρικές, μεταφέροντας την ευθύνη απονομής στον τελευταίο φορέα. Στόχος είναι η αποσυμφόρηση των 41.000 εκκρεμών επικουρικών και η ευθυγράμμιση με τις «fast track» διαδικασίες του e-ΕΦΚΑ.
Μια στοχευμένη παρέμβαση στο καθεστώς της διαδοχικής ασφάλισης στις επικουρικές συντάξεις επιχειρεί το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μέσω διάταξης στο πολυνομοσχέδιο (άρθρο 110). Η ρύθμιση αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο καθορίζεται ο αρμόδιος φορέας για την απονομή της επικουρικής σύνταξης, με στόχο να περιοριστούν οι πολύμηνες καθυστερήσεις που ταλαιπωρούν δεκάδες χιλιάδες νέους συνταξιούχους.
Τι αλλάζει στη διαδοχική ασφάλιση
Σήμερα, όταν ένας ασφαλισμένος έχει χρόνο ασφάλισης σε περισσότερα από ένα πρώην επικουρικά ταμεία, οι υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ οφείλουν να εντοπίσουν σε ποιο ταμείο βρίσκεται ο περισσότερος ασφαλιστικός χρόνος, ώστε αυτό να θεωρηθεί αρμόδιο για την απονομή της επικουρικής σύνταξης. Στην πράξη, η διαδικασία αυτή μεταφράζεται σε έναν χρονοβόρο κύκλο ανταλλαγής εγγράφων και ελέγχων μεταξύ διαφορετικών υπηρεσιών, με αποτέλεσμα καθυστερήσεις που φτάνουν ακόμη και τα δύο έτη.
Με τη νέα διάταξη, η λογική αυτή εγκαταλείπεται. Στις περιπτώσεις διαδοχικής ασφάλισης αποκλειστικά εντός του Κλάδου Επικουρικής Ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ, η πράξη απονομής θα εκδίδεται πλέον από τον πρώην εντασσόμενο φορέα ή κλάδο στον οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Ολόκληρος ο διαδοχικός χρόνος ασφάλισης θα λογίζεται ως χρόνος που διανύθηκε στην ασφάλιση αυτού του φορέα, τόσο για τη θεμελίωση του δικαιώματος όσο και για τον υπολογισμό του ποσού της σύνταξης.
Η μεταφορά της ευθύνης στον τελευταίο φορέα αίτησης καταργεί την ανάγκη να αναζητείται ο «κυρίως» φορέας με βάση τον περισσότερο χρόνο. Έτσι, περιορίζεται δραστικά η γραφειοκρατία και δημιουργούνται οι προϋποθέσεις ώστε η επικουρική να εκδίδεται ακόμη και έναν μήνα μετά την κύρια σύνταξη, σύμφωνα με τον στόχο που θέτει η διοίκηση του e-ΕΦΚΑ.
Εκκρεμότητες, στόχοι και επιπτώσεις για τους συνταξιούχους
Τα τελευταία στοιχεία του e-ΕΦΚΑ καταγράφουν περίπου 41.000 εκκρεμείς επικουρικές συντάξεις, εκ των οποίων οι 32.000 είναι ήδη ληξιπρόθεσμες. Αντιθέτως, οι εκκρεμείς κύριες συντάξεις έχουν περιοριστεί σε λιγότερες από 15.000. Αυτό σημαίνει ότι ένας μεγάλος αριθμός νέων συνταξιούχων λαμβάνει μεν την κύρια σύνταξη, αλλά περιμένει για μεγάλο διάστημα την επικουρική, με άμεσες επιπτώσεις στο διαθέσιμο εισόδημά του.
Οι καθυστερήσεις αποδίδονται κυρίως στην πολυπλοκότητα των ασφαλιστικών διαδρομών και στη συνύπαρξη πολλών πρώην επικουρικών ταμείων που εντάχθηκαν στον e-ΕΦΚΑ μετά τις μεταρρυθμίσεις. Στο πλαίσιο αυτό, ο φορέας έχει ήδη υιοθετήσει ενιαίους «fast track» κανόνες, με στόχο η επικουρική να εκδίδεται εντός τριών μηνών από την απονομή της κύριας σύνταξης ή, εναλλακτικά, εντός έξι μηνών από την υποβολή της αίτησης επικουρικής, όταν αυτή κατατίθεται μεταγενέστερα.
Η νέα διάταξη έρχεται να λειτουργήσει συμπληρωματικά σε αυτή τη στρατηγική, αφαιρώντας ένα από τα βασικά «μπουκώματα» του συστήματος: τον προσδιορισμό αρμοδιότητας μεταξύ πρώην ταμείων. Εφόσον εφαρμοστεί αποτελεσματικά, μπορεί να μειώσει σημαντικά τον όγκο των εκκρεμοτήτων και να περιορίσει το δημοσιονομικό κόστος των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων, ενώ ταυτόχρονα βελτιώνει την εικόνα αξιοπιστίας του ασφαλιστικού συστήματος στα μάτια των πολιτών.
Σχόλιο
: Η ρύθμιση είναι τεχνικά απλή αλλά θεσμικά κρίσιμη, γιατί μετατοπίζει το βάρος από τη γραφειοκρατική «αναζήτηση αρμοδίου» στην άμεση εξυπηρέτηση του ασφαλισμένου. Το αν θα αποδώσει, θα κριθεί από την ψηφιακή ετοιμότητα των υπηρεσιών και την ικανότητα του e-ΕΦΚΑ να διαχειριστεί γρήγορα σύνθετους ασφαλιστικούς βίους, χωρίς να μετατραπεί η νέα απλοποίηση σε νέα πηγή λαθών και ενστάσεων.






