Στο τραπέζι τίθεται για πρώτη φορά η ιδέα ανώτατου ορίου κλινών σε ξενοδοχεία και λοιπά καταλύματα στην Αθήνα. Δήμος και ξενοδόχοι επικαλούνται τη φέρουσα ικανότητα της πόλης και τον κίνδυνο αλλοίωσης της ταυτότητάς της.
Σε μια κίνηση που σηματοδοτεί αλλαγή παραδείγματος για τον τουρισμό της πρωτεύουσας, ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας και ο πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Αθηνών – Αττικής – Αργοσαρωνικού (ΕΞΑΑΑ) Ευγένιος Βασιλικός έθεσαν ανοικτά την προοπτική πλαφόν στον αριθμό κλινών σε ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια και λοιπά τουριστικά καταλύματα. Η συζήτηση συνδέεται ευθέως με το φαινόμενο του υπερτουρισμού, την πίεση στις γειτονιές του κέντρου και την έκρηξη των βραχυχρόνιων μισθώσεων.
Από τα Airbnb σε συνολικό έλεγχο της τουριστικής χωρητικότητας
Μέχρι σήμερα, η δημόσια συζήτηση είχε επικεντρωθεί κυρίως στις πλατφόρμες τύπου Airbnb, όπου ήδη έχουν θεσπιστεί περιορισμοί χωρίς όμως να έχει καταγραφεί ουσιαστική μείωση του αριθμού των καταλυμάτων. Τώρα, ο άξονας μετατοπίζεται: ο δήμαρχος και οι ξενοδόχοι θέτουν ζήτημα συνολικού σχεδιασμού για το πόσες κλίνες μπορεί και πρέπει να «σηκώσει» η Αθήνα, ανεξαρτήτως μορφής φιλοξενίας.
Ο Ευγένιος Βασιλικός επικαλέστηκε το παράδειγμα της Βαρκελώνης, η οποία έχει «παγώσει» από το 2017 τις νέες άδειες ξενοδοχείων και σχεδιάζει έως το 2028 την πλήρη κατάργηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων. Υπογράμμισε ότι ένα αντίστοιχο μοντέλο θα μπορούσε να αποτελέσει οδηγό για την Αθήνα, με εργαλείο το ειδικό χωροταξικό για τον τουρισμό που ο κλάδος διεκδικεί εδώ και χρόνια.
Ο Χάρης Δούκας, στηριζόμενος στη Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας του δήμου Αθηναίων, τόνισε ότι ήδη αποτυπώνονται ζώνες κορεσμού, ιδιαίτερα στο ιστορικό κέντρο και στην Πλάκα, όπου ολόκληρα κτίρια λειτουργούν ως ξενοδοχεία. Πρότεινε οι νέες μεγάλες επενδύσεις να κατευθύνονται σε άλλες περιοχές της πόλης, εκτός των υπερφορτισμένων γειτονιών.
Θεσμικά κενά, βιωσιμότητα και ταυτότητα της πόλης
Κεντρικό ζήτημα αναδεικνύεται η θεσμική ανεπάρκεια της τοπικής αυτοδιοίκησης. Ο δήμαρχος Αθηναίων κατήγγειλε ότι, σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές πόλεις, ο δήμος δεν έχει την αρμοδιότητα να λαμβάνει προληπτικές αποφάσεις για χρήσεις γης και αριθμό κλινών ανά γειτονιά, παρότι διαθέτει λεπτομερή δεδομένα ανά κοινότητα. Ζήτησε ρητά ενίσχυση των τοπικών εργαλείων πολεοδομικού σχεδιασμού και δυνατότητα γρήγορων παρεμβάσεων.
Παράλληλα, έθεσε ζήτημα ρυθμίσεων στη βραχυχρόνια μίσθωση, όπως όριο στις ημέρες που μπορεί ένα ακίνητο να διατίθεται ετησίως, ώστε να αποτραπεί η οριστική αποκοπή κατοικιών από τη μόνιμη στέγη. Κατά τον ίδιο, η ελκυστικότητα της Αθήνας δεν στηρίζεται σε ένα «τουριστικό θεματικό πάρκο» τύπου Ντουμπάι, αλλά στην αυθεντικότητα των γειτονιών και τη συνύπαρξη επισκεπτών και κατοίκων. Η απώλεια αυτής της ταυτότητας θα υποβαθμίσει, αντί να ενισχύσει, το τουριστικό προϊόν.
Στο περιθώριο της εκδήλωσης This is Athens – Agora, στελέχη του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών και της Aegean ανέδειξαν τη δυναμική του προορισμού, την πλήρη κάλυψη των ενεργειακών αναγκών του αεροδρομίου από καθαρή ενέργεια και επενδυτικό πλάνο 1,3 δισ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας ότι η ζήτηση για την Αθήνα παραμένει ισχυρή παρά τις γεωπολιτικές αναταράξεις.
Το στοίχημα, όπως το έθεσε ο διευθύνων σύμβουλος της Αναπτυξιακής Αθήνας Α.Ε. Ελισσαίος Σαρμάς, είναι η διαμόρφωση ενός ισορροπημένου μοντέλου ανάπτυξης, όπου ο τουρισμός δεν θα μετριέται μόνο σε αφίξεις και διανυκτερεύσεις αλλά και σε ποιότητα ζωής για τους κατοίκους και ανθεκτικότητα της πόλης.
Σχόλιο 
: Η δημόσια τοποθέτηση υπέρ πλαφόν στις κλίνες από δήμο και ξενοδόχους δείχνει ότι το ζήτημα του υπερτουρισμού περνά πλέον από τα συνέδρια στα δύσκολα πεδία της ρύθμισης και της σύγκρουσης συμφερόντων. Αν η κυβέρνηση δεν ανοίξει γρήγορα το χωροταξικό και δεν δώσει ουσιαστικές αρμοδιότητες στην τοπική αυτοδιοίκηση, η Αθήνα κινδυνεύει να αναπαράγει τα λάθη της Βαρκελώνης χωρίς τα αντίστοιχα εργαλεία προστασίας.
#τουρισμός #Αθήνα #ξενοδοχεία #Airbnb #υπερτουρισμός
