Ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί επισκέπτεται τη Ρωσία, σε μια κρίσιμη φάση παγωμένων συνομιλιών με τις ΗΠΑ και κλειστών θαλάσσιων οδών. Η διπλωματική του εκστρατεία στοχεύει στην επανεκκίνηση διαύλων και στην άρση του αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ.
Η άφιξη του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί στη Ρωσία σηματοδοτεί κλιμάκωση της ιρανικής διπλωματικής προσπάθειας εν μέσω πολέμου και βαθιάς γεωπολιτικής αστάθειας στη Μέση Ανατολή. Η επίσκεψη στη Μόσχα, όπου αναμένεται να συναντήσει τον Βλαντίμιρ Πούτιν στην Αγία Πετρούπολη, έρχεται ενώ οι έμμεσες συνομιλίες με τις ΗΠΑ βρίσκονται σε τέλμα και οι οικονομικές επιπτώσεις από τον ουσιαστικό αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ διογκώνονται.
Παγωμένες συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν και ρόλος των μεσαζόντων
Οι πρόσφατες επαφές στο Πακιστάν, με τη συμμετοχή Αμερικανών απεσταλμένων και του Αραγτσί, δεν κατέληξαν σε συμφωνία, ενώ μια δεύτερη προγραμματισμένη συνάντηση στο Ισλαμαμπάντ ακυρώθηκε από τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος υποβάθμισε τις προοπτικές ως «συζητήσεις για το τίποτα». Παρά το ναυάγιο, η Τεχεράνη, μέσω του Πακιστάν, φέρεται να έχει αποστείλει γραπτά μηνύματα προς την Ουάσιγκτον, καθορίζοντας «κόκκινες γραμμές» γύρω από το πυρηνικό της πρόγραμμα και το καθεστώς στα Στενά του Ορμούζ.
Στο Ισλαμαμπάντ, ο Αραγτσί είχε επαφές με τον αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων Ασίμ Μουνίρ, τον πρωθυπουργό Σεχμπάζ Σαρίφ και τον υπουργό Εξωτερικών Ισάκ Νταρ, επιχειρώντας να σταθεροποιήσει τον πακιστανικό μεσολαβητικό ρόλο. Ακολούθησε στάση στο Ομάν, έναν παραδοσιακό διαμεσολαβητή σε κρίσεις ΗΠΑ–Ιράν, όπου ο Ιρανός ΥΠΕΞ δήλωσε ότι οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Στενά του Ορμούζ, πυρηνικό ζήτημα και ρωσοϊρανική σύμπλευση
Η de facto παρεμπόδιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, τη ζωτική θαλάσσια αρτηρία μεταξύ Ιράν και Ομάν, έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου, με άμεσες συνέπειες στις διεθνείς τιμές ενέργειας. Σύμφωνα με διαρροές σε αμερικανικά μέσα, η Τεχεράνη έχει παρουσιάσει νέα πρόταση που συνδέει την επαναλειτουργία των Στενών και τον τερματισμό του πολέμου με την αναβολή για αργότερο στάδιο των πλέον ευαίσθητων πυρηνικών διαπραγματεύσεων.
Οι ΗΠΑ αξιώνουν διακοπή του εμπλουτισμού ουρανίου σε επίπεδα που θεωρούνται συμβατά με στρατιωτικές εφαρμογές, κάτι που η Ισλαμική Δημοκρατία απορρίπτει, επιμένοντας ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα είναι αποκλειστικά ειρηνικό. Σ’ αυτό το πλαίσιο, η Ρωσία –παρά την προσεκτική στάση της ώστε να μην εμπλακεί άμεσα στις τελευταίες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, ενώ συνεχίζει την εισβολή στην Ουκρανία– παραμένει στρατηγικός σύμμαχος της Τεχεράνης.
Η επίσκεψη Αραγτσί στη Ρωσία αποσκοπεί να διασφαλίσει πολιτική κάλυψη και πιθανώς τεχνική στήριξη σε ένα παζάρι όπου διακυβεύονται η περιφερειακή ισορροπία, η ενεργειακή ασφάλεια και η μελλοντική αρχιτεκτονική μη διάδοσης πυρηνικών. Η Μόσχα, ως μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας και σημαντικός παίκτης στις αγορές ενέργειας, μπορεί να λειτουργήσει είτε ως επιταχυντής λύσης είτε ως πολλαπλασιαστής αβεβαιότητας.
Σχόλιο 
: Η διπλωματική περιοδεία Αραγτσί αναδεικνύει ότι η Τεχεράνη χρησιμοποιεί τα Στενά του Ορμούζ και το πυρηνικό της πρόγραμμα ως διαπραγματευτικούς μοχλούς σε μια πολυμετωπική σύγκρουση με τις ΗΠΑ, ενώ επιχειρεί να κλειδώσει τη στήριξη της Μόσχας. Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, το διακύβευμα είναι πρωτίστως ενεργειακό: η παρατεταμένη αστάθεια στην περιοχή μπορεί να αναζωπυρώσει πληθωριστικές πιέσεις και να δοκιμάσει εκ νέου την ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
#Ιράν #Ρωσία #ΗΠΑ #ΜέσηΑνατολή #Ενέργεια
