Σε κεντρική κυβερνητική πολιτική αναβαθμίζεται η πρόταση Μαρινάκη για ταυτοποίηση των χρηστών στο διαδίκτυο, με σαφή στήριξη Παπαστεργίου και Μητσοτάκη. Η κυβέρνηση βάζει στο τραπέζι τον περιορισμό της ανωνυμίας ως απάντηση στην ψηφιακή τοξικότητα.
Σε φάση ουσιαστικής πολιτικής επεξεργασίας φαίνεται να περνά η πρόταση για ταυτοποίηση των χρηστών στο διαδίκτυο, την οποία είχε παρουσιάσει πριν περίπου έναν μήνα ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ και κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, από το βήμα του Athens Alitheia Forum. Το ζήτημα της ψηφιακής τοξικότητας και της ανωνυμίας στο διαδίκτυο αναβαθμίζεται πλέον σε κεντρικό θέμα της κυβερνητικής ατζέντας, με εμφανή στόχο τη διαμόρφωση ενός νέου ρυθμιστικού πλαισίου για τις πλατφόρμες.
Η πρόταση Μαρινάκη και το επιχείρημα περί δημοκρατίας
Ο Παύλος Μαρινάκης έχει περιγράψει την πρωτοβουλία του ως μια προσωπική, ταυτοτική θέση, την οποία εντάσσει σε ένα «θεμελιώδες ζήτημα δημοκρατίας». Όπως έχει διευκρινίσει, δεν στοχεύει στην απαγόρευση των ψευδωνύμων, αλλά στην υποχρεωτική ύπαρξη ταυτοποιημένου φυσικού προσώπου πίσω από κάθε λογαριασμό. Η λογική είναι να διασφαλίζεται η λογοδοσία σε περιπτώσεις τέλεσης ποινικών αδικημάτων, ρητορικής μίσους ή οργανωμένης παραπληροφόρησης. Στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, συμμετέχοντας σε πάνελ για την Τεχνητή Νοημοσύνη και την ψηφιακή αλήθεια, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος χαρακτήρισε την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης «υπαρξιακό διακύβευμα» για τις σύγχρονες δημοκρατίες, υπογραμμίζοντας ότι η δημοκρατία «δεν ταυτίζεται με την ασυδοσία».
Σαφές «ναι» από Παπαστεργίου και στήριξη από Μητσοτάκη
Καθοριστική για τη δυναμική της πρότασης ήταν η δημόσια στήριξη του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρη Παπαστεργίου. Ο ίδιος τάχθηκε «απόλυτα σύμφωνος» με την ανάγκη να μπει τέλος στο καθεστώς πλήρους ανωνυμίας στο διαδίκτυο, σημειώνοντας ότι η σχετική συζήτηση έχει πλέον ανοίξει επίσημα εντός της κυβέρνησης. Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι είναι τεχνικά εφικτό για τις μεγάλες πλατφόρμες να απαιτούν ταυτοποιητικά στοιχεία από τους χρήστες, αφήνοντας να εννοηθεί πως το ζήτημα μεταφέρεται από το πεδίο της τεχνολογικής δυνατότητας στο πεδίο της πολιτικής βούλησης και της ρύθμισης.
Τη δυναμική της πρωτοβουλίας ενίσχυσε και ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος σε πρόσφατη δημόσια παρέμβασή του εστίασε στο πρόβλημα της ανωνυμίας και της τοξικότητας που αυτή ευνοεί. Με τη σύμπλευση του κυβερνητικού εκπροσώπου, του αρμόδιου υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης και του πρωθυπουργού, η αρχική πρόταση Μαρινάκη φαίνεται να μετατρέπεται σε συνεκτική κυβερνητική γραμμή, με στόχο τη «θωράκιση» του δημόσιου διαλόγου στην ψηφιακή εποχή και την αυστηροποίηση των κανόνων λειτουργίας για όσες πλατφόρμες δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά.
Σχόλιο
: Η ταυτοποίηση χρηστών αποτελεί σαφή μετατόπιση του κυβερνητικού κέντρου βάρους προς ένα πιο παρεμβατικό ρυθμιστικό μοντέλο για τον ψηφιακό χώρο. Αν και απαντά σε υπαρκτά φαινόμενα τοξικότητας και παραπληροφόρησης, ανοίγει δύσκολα ερωτήματα για την προστασία προσωπικών δεδομένων, την ελευθερία έκφρασης και τον κίνδυνο μελλοντικής κατάχρησης. Η ουσία θα κριθεί από τις λεπτομέρειες: ποιοι φορείς θα τηρούν τα δεδομένα, με ποιες εγγυήσεις, για πόσο χρόνο και με ποιον δικαστικό έλεγχο πρόσβασης. Χωρίς σαφές, αυστηρό πλαίσιο και ευρωπαϊκή εναρμόνιση, ο στόχος της λογοδοσίας μπορεί εύκολα να συγκρουστεί με θεμελιώδη δικαιώματα.






