Παρά την κατάργηση των Δώρων για τη μεγάλη πλειονότητα των συνταξιούχων, μια κρίσιμη εξαίρεση διατηρείται για παλαιούς συνταξιούχους του Δημοσίου με ποσοστό αναπηρίας άνω του 80%. Η διαφοροποίηση αυτή αφήνει εκτός αντίστοιχους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα και νεότερους συνταξιούχους, εγείροντας σοβαρά ζητήματα ισότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης.
Σε ένα συνταξιοδοτικό σύστημα που έχει δεχθεί αλλεπάλληλες παρεμβάσεις τα τελευταία χρόνια, η συζήτηση γύρω από τα Δώρα (Χριστουγέννων, Πάσχα και επιδόματος αδείας) θεωρείται για πολλούς «κλειστό κεφάλαιο». Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη: συγκεκριμένες κατηγορίες συνταξιούχων εξακολουθούν να διατηρούν προνομιακή μεταχείριση, ιδίως όσοι έχουν βαριά αναπηρία.
Η εξαίρεση για παλαιούς συνταξιούχους του Δημοσίου
Η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει ότι παλαιοί συνταξιούχοι του Δημοσίου με ποσοστό αναπηρίας άνω του 80% συνεχίζουν να λαμβάνουν ετησίως ποσό που αντιστοιχεί σε Δώρο, έστω και αν αυτό δεν εμφανίζεται πλέον ως ξεχωριστή παροχή αλλά ενσωματώνεται με διαφορετικό τρόπο στη σύνταξή τους. Η ρύθμιση αυτή λειτουργεί ως ειδική προστασία για μια ευάλωτη ομάδα, αναγνωρίζοντας τις αυξημένες ανάγκες διαβίωσης που συνεπάγεται μια τόσο υψηλή αναπηρία.
Ωστόσο, η εξαίρεση αυτή αφορά αποκλειστικά παλαιούς συνταξιούχους του Δημοσίου και δεν επεκτείνεται ούτε σε συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα με αντίστοιχο ποσοστό αναπηρίας, ούτε σε νεότερους συνταξιούχους του Δημοσίου που βγήκαν στη σύνταξη υπό το νέο καθεστώς. Έτσι, δύο άτομα με την ίδια βαριά αναπηρία, αλλά διαφορετική ασφαλιστική προέλευση ή ημερομηνία συνταξιοδότησης, αντιμετωπίζονται διαφορετικά από το σύστημα.
Κενό ισότητας και ανάγκη επανεξέτασης
Η διαφοροποίηση αυτή δημιουργεί έντονα ερωτήματα ισονομίας. Από τη στιγμή που η αναπηρία άνω του 80% αποτελεί αντικειμενικό κριτήριο βαρύτητας, η διάκριση με βάση το αν ο δικαιούχος προέρχεται από το Δημόσιο ή τον ιδιωτικό τομέα, ή αν είναι «παλαιός» ή «νέος» συνταξιούχος, μοιάζει περισσότερο με ιστορικό κατάλοιπο παρά με συνειδητή κοινωνική πολιτική.
Σε μια περίοδο που το κράτος προβάλλει την ανάγκη στήριξης των ευάλωτων ομάδων, η διατήρηση τέτοιων ανισοτήτων κινδυνεύει να υπονομεύσει την αξιοπιστία του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης. Η σύγκλιση των κανόνων μεταξύ Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα υπήρξε κεντρικός στόχος των μεταρρυθμίσεων· ωστόσο, στο πεδίο των παροχών για βαριά αναπήρους, η ενοποίηση παραμένει ημιτελής.
Η συζήτηση για ενδεχόμενη επέκταση αντίστοιχων ρυθμίσεων και σε άλλες κατηγορίες συνταξιούχων με σοβαρή αναπηρία, ανεξαρτήτως φορέα ασφάλισης και χρόνου εξόδου, αποτελεί πλέον ώριμο θέμα δημόσιου διαλόγου, με σαφείς κοινωνικές και δημοσιονομικές προεκτάσεις.
Σχόλιο 
: Η διατήρηση προνομιακού Δώρου μόνο για παλαιούς συνταξιούχους του Δημοσίου με βαριά αναπηρία αναδεικνύει ένα άνισο, πολυταχύ συνταξιοδοτικό σύστημα. Αν η πολιτεία θέλει να μιλά για στοχευμένη κοινωνική προστασία, οφείλει να ευθυγραμμίσει τους κανόνες με βάση την πραγματική ανάγκη – την αναπηρία – και όχι το ασφαλιστικό ταμείο ή την ημερομηνία συνταξιοδότησης.
#συντάξεις #αναπηρία #Δημόσιο #ασφαλιστικό #κοινωνική_πολιτική
