Η υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ πυροδότησε στοχευμένο ανασχηματισμό με αποπομπές και στοχευμένες τοποθετήσεις. Το Μαξίμου επενδύει σε ταχεία αποσύνδεση ευθυνών.
Με μια κίνηση ταχείας πολιτικής αποφόρτισης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε ανασχηματισμό-ασπίδα απέναντι στη νέα δικογραφία για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, απομακρύνοντας άμεσα υπουργούς και υφυπουργούς που αναφέρονται στην υπόθεση και επιχειρώντας ταυτόχρονα ένα ελεγχόμενο «restart» της κυβέρνησης.
Τα τρία μηνύματα του ανασχηματισμού
Πρώτον, το Μέγαρο Μαξίμου επιδεικνύει αντανακλαστικά «μηδενικής ανοχής» σε πολιτικά πρόσωπα που εμπλέκονται έστω και έμμεσα σε δικαστικές έρευνες. Οι Γιάννης Κεφαλογιάννης, Κώστας Τσιάρας και Δημήτρης Βαρτζόπουλος μένουν εκτός κυβερνητικού σχήματος, παρότι –όπως διαρρέουν κυβερνητικές πηγές– σε ορισμένες περιπτώσεις δεν προκύπτει άμεση ενοχή αλλά πολιτική ευθύνη για παρεμβάσεις ή αιτήματα προς τον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Δεύτερον, οι αντικαταστάτες επιλέγονται με τρόπο που να απομακρύνει τα σενάρια πρόωρων εκλογών. Η υπουργοποίηση του πρώην αντιπροέδρου της Κομισιόν Μαργαρίτη Σχοινά στο Αγροτικής Ανάπτυξης, του Ευάγγελου Τουρνά στο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και του Μακάριου Λαζαρίδη ως υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης, εκπέμπουν μήνυμα θεσμικής σταθερότητας και τεχνοκρατικής επάρκειας. Ειδικά ο Σχοινάς συμβολίζει «ευρωπαϊκό αέρα» σε ένα υπουργείο που καλείται να διαχειριστεί τη μετάβαση από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ.
Τρίτον, η κυβέρνηση προσδοκά ότι η άμεση αντίδραση θα λειτουργήσει λυτρωτικά, περιορίζοντας το πολιτικό κόστος και επιτρέποντας μια επανεκκίνηση ενόψει της τετραετίας που –όπως επιμένει το Μαξίμου– ολοκληρώνεται την άνοιξη του 2027.
Εσωκομματικές ισορροπίες και διαχείριση ευθυνών
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στην περίπτωση του Κώστα Τσιάρα, τον οποίο συνεργάτες του πρωθυπουργού χαρακτηρίζουν ως εκείνον που «έτρεξε τη μεταρρύθμιση του ΟΠΕΚΕΠΕ». Παρά το ότι η εμπλοκή του εμφανίζεται να είναι ήσσονος νομικής σημασίας και μέσω συνεργάτη, η απομάκρυνσή του παρουσιάζεται ως μήνυμα αυξημένης πολιτικής ευθύνης. Ανάλογα, ο φάκελος του Γιάννη Κεφαλογιάννη φέρεται να στηρίζεται σε ενέργειες πρώην συνεργάτη του, ενώ για τον Δημήτρη Βαρτζόπουλο γίνεται λόγος για παρέμβαση υπέρ πολίτη με τη φράση «Δες το αν μπορείς».
Παράλληλα, η υπόθεση συμπαρασύρει και κομματικές θέσεις: ο Κώστας Σκρέκας παραιτείται από γραμματέας της ΝΔ και αντικαθίσταται από τον στενό συνεργάτη του πρωθυπουργού, Στέλιο Κονταδάκη, ενώ ο Νότης Μηταράκης αφήνει τη θέση του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου. Η κυβέρνηση επιμένει ότι οι διαδικασίες άρσης ασυλίας για βουλευτές της πλειοψηφίας είναι τυπικές και δεν τεκμηριώνουν ενοχή, ωστόσο επιλέγει πολιτική αποστασιοποίηση πριν η υπόθεση εξελιχθεί σε μόνιμο επικοινωνιακό βαρίδι.
Σχόλιο
: Ο ανασχηματισμός λειτουργεί ως προληπτική άμυνα φθοράς: ο Μητσοτάκης «καίει» πρόσωπα για να διασώσει το αφήγημα θεσμικής σοβαρότητας, αλλά ταυτόχρονα συγκεντρώνει ακόμη περισσότερη ευθύνη στο κέντρο της εξουσίας. Αν οι δικαστικές εξελίξεις κλιμακωθούν ή αποδειχθεί συστημικό το πρόβλημα των ρουσφετολογικών παρεμβάσεων, το σημερινό restart μπορεί να αποδειχθεί απλώς προσωρινή αναβολή του πολιτικού κόστους.






