Το νέο κόμμα του πρώην προέδρου Ρούμεν Ράντεφ, «Προοδευτική Βουλγαρία», οδεύει προς ευρεία νίκη στις πρόωρες εκλογές. Ωστόσο η έλλειψη απόλυτης πλειοψηφίας προμηνύει δύσκολες διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό σταθερής κυβέρνησης.
Η Βουλγαρία, μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, οδεύει σε νέα πολιτική σελίδα μετά τις πρόωρες βουλευτικές εκλογές, με τον πρώην πρόεδρο Ρούμεν Ράντεφ και το νεοσύστατο κόμμα του «Προοδευτική Βουλγαρία» να καταγράφουν εντυπωσιακό προβάδισμα. Με καταμετρημένο το 91,68% των ψήφων, το κόμμα συγκεντρώνει περίπου 44,7%, μια από τις ισχυρότερες εντολές που έχει λάβει παράταξη τα τελευταία χρόνια στη χώρα.
Ισχυρό αποτέλεσμα χωρίς αυτοδυναμία
Παρά το υψηλό ποσοστό, η «Προοδευτική Βουλγαρία» δεν φαίνεται να εξασφαλίζει απόλυτη πλειοψηφία στις 240 έδρες της Βουλής, γεγονός που καθιστά αναγκαίες τις μετεκλογικές συνεργασίες. Ο Ράντεφ δήλωσε έτοιμος να εξετάσει «διαφορετικές επιλογές» για να αποκτήσει η χώρα «μια κανονική και σταθερή κυβέρνηση», αφήνοντας ανοικτό τόσο το ενδεχόμενο κυβερνητικού συνασπισμού όσο και κυβέρνησης μειοψηφίας.
Το κόμμα του προηγείται ευρέως της φιλοευρωπαϊκής συμμαχίας «Συνεχίζουμε την Αλλαγή – Δημοκρατική Βουλγαρία» (PP-DB) και του κεντροδεξιού GERB του πρώην πρωθυπουργού Μπόικο Μπορίσοφ, που επί χρόνια κυριαρχούσε στο πολιτικό σκηνικό. Οι πρώτες εκτιμήσεις φέρνουν το GERB να κινείται πολύ κάτω από το ψυχολογικό όριο του 20%, περίπου στο 15%, γεγονός που συνιστά βαρύ πλήγμα για τον Μπορίσοφ.
Ο Ράντεφ μεταξύ Μόσχας και Βρυξελλών
Ο 62χρονος Ράντεφ, πρώην αρχηγός της Πολεμικής Αεροπορίας και πρόεδρος της χώρας για εννέα χρόνια μέχρι την παραίτησή του τον Ιανουάριο, έχει χτίσει προφίλ σκληρού επικριτή της διαφθοράς και του «ολιγαρχικού μοντέλου διακυβέρνησης». Παράλληλα, διατηρεί μια σαφώς πιο επιφυλακτική στάση έναντι της Δύσης στο ουκρανικό ζήτημα, ζητώντας αναθέρμανση των σχέσεων με τη Ρωσία και ασκώντας κριτική στην αποστολή βουλγαρικών όπλων στο Κίεβο.
Την ίδια στιγμή, έχει καταδικάσει επίσημα τη ρωσική εισβολή και δηλώνει ότι δεν θα μπλοκάρει την ευρωπαϊκή βοήθεια προς την Ουκρανία, επιχειρώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στις υποχρεώσεις της Βουλγαρίας ως μέλους ΕΕ και ΝΑΤΟ και στις ισχυρές φιλορωσικές τάσεις ενός σημαντικού τμήματος της κοινωνίας. Αντίστοιχα κριτικός εμφανίζεται απέναντι στην πράσινη πολιτική της ΕΕ, την οποία θεωρεί «αφελή σε έναν κόσμο χωρίς κανόνες».
Πολιτική κόπωση και αναζήτηση σταθερότητας
Οι εκλογές αυτές είναι οι όγδοες μέσα σε πέντε χρόνια, αποτέλεσμα μιας παρατεταμένης πολιτικής κρίσης που ξεκίνησε το 2021 με την πτώση της κυβέρνησης Μπορίσοφ έπειτα από μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις κατά της διαφθοράς. Η πρόσφατη παραίτηση της συντηρητικής κυβέρνησης, επίσης υπό το βάρος αντιδράσεων για τη διαφθορά, οδήγησε σε νέα προσφυγή στις κάλπες.
Η συμμετοχή εμφανίζεται σημαντικά αυξημένη σε σχέση με το 39% του 2024, ένδειξη ότι ένα μέρος της κοινωνίας ελπίζει πως αυτή η εκλογική αναμέτρηση μπορεί να τερματίσει τον φαύλο κύκλο αστάθειας. Η Βουλγαρία, η φτωχότερη οικονομία της ΕΕ, έχει μόλις ενταχθεί στη ζώνη του ευρώ και στη Ζώνη Σένγκεν, γεγονός που ενισχύει τις προσδοκίες για οικονομική σύγκλιση, αλλά απαιτεί και πολιτική αξιοπιστία απέναντι στους ευρωπαίους εταίρους.
Ο Μπορίσοφ, παρότι αρχικά απέκλεισε κάθε συμμετοχή σε κυβερνητικό σχήμα δηλώνοντας ότι δεν «βλέπει με ποιον μπορεί να συνεργαστεί», στη συνέχεια άφησε ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα, υπογραμμίζοντας ότι «άλλο το να κερδίζεις τις εκλογές και άλλο το να κυβερνάς» και ότι στην πολιτική «χρειάζεται υπομονή».
Σχόλιο 
: Η άνοδος του Ράντεφ συνιστά σαφή μετατόπιση του βουλγαρικού εκλογικού σώματος προς μια πιο εθνικιστική, αλλά κοινωνικά ευαίσθητη ρητορική, με έντονο αντιδιαφθορικό πρόσημο. Το μείγμα φιλορωσικών αντανακλαστικών και θεσμικής προσήλωσης στην ΕΕ δημιουργεί ένα περίπλοκο σχήμα ισορροπιών, με άμεσες προεκτάσεις για τη γραμμή της Σόφιας σε Ουκρανία, ενέργεια και πράσινη μετάβαση. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν ο Ράντεφ θα μπορέσει να μετατρέψει την ισχυρή κάλπικη εντολή σε βιώσιμη κυβερνητική πλειοψηφία, χωρίς να υπονομεύσει τη θέση της Βουλγαρίας στον ευρωπαϊκό πυρήνα ούτε να αναζωπυρώσει τα φαινόμενα διαφθοράς που υποσχέθηκε να πατάξει.
#Βουλγαρία #Ράντεφ #Εκλογές #ΕΕ #Ρωσία
