Η παραδοσιακή πασχαλινή κινητοποίηση της γερμανικής ειρηνιστικής κίνησης επιστρέφει με νέο φορτίο: τον φόβο γενικευμένου πολέμου και την επαναφορά της θητείας. Χιλιάδες πολίτες αναμένεται να διαδηλώσουν σε δεκάδες πόλεις, μέσα σε κλίμα βαθιάς ανασφάλειας και πολιτικής πόλωσης.
Η Γερμανία ετοιμάζεται για ένα τετραήμερο πασχαλινών πορειών ειρήνης, σε μια συγκυρία όπου η κοινωνία δοκιμάζεται από τον πόλεμο στην Ουκρανία, τη σύγκρουση στη Γάζα, την ένταση με το Ιράν και την επαναστρατιωτικοποίηση της χώρας. Πάνω από 100 εκδηλώσεις, από κλασικές πορείες μέχρι ποδηλατικές διαδρομές και συναυλίες, έχουν προγραμματιστεί σε δεκάδες πόλεις μεταξύ 2 και 6 Απριλίου, με τη σφραγίδα του Δικτύου Γερμανικού Ειρηνικού Κινήματος.
Θητεία, πόλεμοι και κρίση εμπιστοσύνης στο ΝΑΤΟ
Κεντρικό νέο στοιχείο φέτος είναι η μερική επαναφορά της στρατιωτικής θητείας. Από την αρχή του έτους, όλοι οι 18χρονοι λαμβάνουν ερωτηματολόγιο από τον στρατό για τη «διάθεση και καταλληλότητά» τους, με τη συμπλήρωσή του υποχρεωτική για τους άνδρες και προαιρετική για τις γυναίκες. Ο νόμος έχει ήδη προκαλέσει μαθητικές κινητοποιήσεις σε όλη τη χώρα και αναμένεται να φέρει περισσότερους νέους στις πασχαλινές πορείες, με περίπου 20 εκδηλώσεις να έχουν ειδικούς ομιλητές για το θέμα της στράτευσης.
Παράλληλα, η ανησυχία για την ασφάλεια έχει εκτοξευθεί. Σύμφωνα με το ινστιτούτο Allensbach, μόλις το 55% των Γερμανών δηλώνει ότι αισθάνεται ασφαλές, έναντι πάνω από 70% πριν από λίγα χρόνια, ενώ τα δύο τρίτα φοβούνται άμεση εμπλοκή της χώρας σε πόλεμο. Η εμπιστοσύνη στο ΝΑΤΟ ως ασπίδα έναντι της Ρωσίας υποχωρεί, με μόνο το 42% να πιστεύει ότι η συμμαχία θα απέκρουε επιτυχώς μια ρωσική επίθεση, ποσοστό αισθητά μειωμένο σε σχέση με πέρυσι.
Αποκεντρωμένο κίνημα με εσωτερικές αντιφάσεις
Οι πασχαλινές πορείες ειρήνης, που ξεκίνησαν στις αρχές της δεκαετίας του 1960 εμπνευσμένες από το βρετανικό κίνημα για τον πυρηνικό αφοπλισμό, παραμένουν αποκεντρωμένες: δεν υπάρχει κεντρική ηγεσία που να καθορίζει τα αιτήματα ή τους ομιλητές. Το Δίκτυο Γερμανικού Ειρηνικού Κινήματος καλεί την κυβέρνηση να αναλάβει «διπλωματικές πρωτοβουλίες για τον τερματισμό των πολέμων», να ενισχύσει το διεθνές δίκαιο και να στηρίξει περισσότερο τα θύματα των συγκρούσεων.
Ταυτόχρονα, κατηγορεί το Βερολίνο για «επιλεκτική ερμηνεία του διεθνούς δικαίου», ζητώντας η Γερμανία να καταδικάσει με την ίδια ένταση τόσο την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία όσο και τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν. Η στάση αυτή αντανακλά ένα βαθύτερο ρήγμα: μέρος της ειρηνιστικής βάσης δυσκολεύεται να βρει ενιαία γραμμή απέναντι στην Ουκρανία, σε αντίθεση με τον πόλεμο στο Ιράκ το 2003, όπου η καταδίκη ήταν σχεδόν καθολική.
Παραδοσιακές δυνάμεις, νέες προκλήσεις
Ιστορικά, οι πορείες αυτές στήριξανται σε ένα ευρύ φάσμα φορέων – εκκλησίες, συνδικάτα, αριστερά κόμματα και πασιφιστικές οργανώσεις. Σήμερα όμως, όπως επισημαίνουν ερευνητές από το Ινστιτούτο Έρευνας Ειρήνης και Πολιτικής Ασφάλειας του Αμβούργου, η δυνατότητα μαζικής κινητοποίησης έχει μειωθεί: οι οργανώσεις έχουν αποδυναμωθεί, ενώ ορισμένες έχουν μεταβάλει τις ίδιες τους τις θέσεις για την άμυνα και την ασφάλεια.
Πρόσθετο πρόβλημα αποτελεί η προσπάθεια ακροδεξιών ομάδων και διχαστικών πολιτικών προσωπικοτήτων να «καπελώσουν» τις πορείες, αποθαρρύνοντας μέρος των παραδοσιακών συμμετεχόντων. Παρ’ όλα αυτά, ο πασιφισμός εξακολουθεί να διατηρεί ορατή θέση στον δημόσιο διάλογο της Γερμανίας, ιδίως σε μια περίοδο γενικευμένης επαναστρατιωτικοποίησης και αβεβαιότητας.
Οι διοργανωτές δηλώνουν συγκρατικά αισιόδοξοι για ελαφρώς αυξημένη συμμετοχή, παρά τις μάλλον δυσοίωνες καιρικές προβλέψεις. Σε κάθε περίπτωση, οι πασχαλινές πορείες ειρήνης λειτουργούν ως βαρόμετρο του πώς η γερμανική κοινωνία ισορροπεί ανάμεσα στον φόβο του πολέμου, την ανάγκη άμυνας και τη διαχρονική αξίωση για ειρηνικές λύσεις.
Σχόλιο 
: Η φετινή πασχαλινή κινητοποίηση στη Γερμανία αποτυπώνει ένα κρίσιμο ευρωπαϊκό δίλημμα: πώς συνδυάζεται η ενίσχυση της άμυνας με την πολιτική ειρήνης σε ένα περιβάλλον πολλαπλών συγκρούσεων και ρευστών συμμαχιών. Η μείωση εμπιστοσύνης στο ΝΑΤΟ και η κριτική για «επιλεκτικό» διεθνές δίκαιο δεν είναι μόνο γερμανικό φαινόμενο, αλλά ένδειξη βαθύτερης κρίσης νομιμοποίησης της δυτικής αρχιτεκτονικής ασφάλειας, με άμεσες προεκτάσεις και για την Ελλάδα, που παρακολουθεί στενά τις ισορροπίες στο εσωτερικό του βασικού της εταίρου στην ΕΕ.
#Γερμανία #Ειρήνη #Πόλεμος #Ουκρανία #Γάζα #Ιράν #ΝΑΤΟ #Θητεία
