Η Αθήνα επιχειρεί να επαναφέρει δυναμικά στο προσκήνιο την ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων μέσω της Διακήρυξης των Δελφών. Στόχος ένα αυστηρό, αξιόπιστο χρονοδιάγραμμα διεύρυνσης έως το 2027.
Η υπογραφή της «Διακήρυξης των Δελφών», λίγο πριν την έναρξη του 11ου Οικονομικού Φόρουμ στους Δελφούς, σηματοδοτεί την πιο οργανωμένη ελληνική πρωτοβουλία των τελευταίων ετών για την επανεκκίνηση της ευρωπαϊκής προοπτικής των Δυτικών Βαλκανίων. Με κεντρικό πρόσωπο τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, η Ελλάδα επιχειρεί να μετατρέψει τη ρητορική περί διεύρυνσης σε συγκεκριμένο πολιτικό και θεσμικό οδικό χάρτη.
Η ελληνική πρωτοβουλία και ο στόχος του 2027
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι η Διακήρυξη των Δελφών αποτελεί τη θεσμική συνέχεια της Διακήρυξης της Θεσσαλονίκης του 2003, επαναφέροντας στο επίκεντρο την ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων ως στρατηγική προτεραιότητα της ΕΕ. «Πρέπει να προχωρήσουμε από τα λόγια στις πράξεις. Δεν μπορούμε να φανταστούμε την Ευρώπη χωρίς τα Δυτικά Βαλκάνια», ανέφερε, αναγγέλλοντας περιοδεία σε όλες τις πρωτεύουσες της περιοχής τους επόμενους μήνες.
Κατά τον Έλληνα ΥΠΕΞ, γίνεται ήδη «σκληρή δουλειά» μεταξύ Αθήνας και ευρωπαϊκών θεσμών, με ορόσημο το δεύτερο τρίμηνο του 2027 ως κρίσιμο σημείο για τη διεύρυνση. Η Ελλάδα προσφέρει τεχνική βοήθεια στα υποψήφια κράτη και πιέζει για αυστηρό, αλλά ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα, αξιοποιώντας τη θέση της «στην καρδιά όλων των ευρωπαϊκών οργανισμών».
Τα μηνύματα από Σερβία, Μαυροβούνιο, Αλβανία
Ο υπουργός Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης της Σερβίας, Nemanja Starovic, υπενθύμισε ότι οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις της χώρας του ξεκίνησαν το 2014, επιμένοντας στην ανάγκη εστίασης σε μεταρρυθμίσεις και στην ουσία της οικονομικής και κοινωνικής σύγκλισης με την ΕΕ, πέρα από την τυπική ένταξη.
Ο υφυπουργός Εξωτερικών του Μαυροβουνίου, Ivan Ivanišević, έκανε λόγο για «θετικό γεωπολιτικό momentum» και ευχαρίστησε την Ελλάδα για τη σταθερή στήριξη, ζητώντας ταχεία ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων με προσαρμογή στη νέα διεθνή πραγματικότητα.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Ευρώπης και Εξωτερικών της Αλβανίας, Ferit Hoxha, επισήμανε ότι η χώρα του αναμένει την ένταξη πάνω από 20 χρόνια, σημειώνοντας ότι «η υπόσχεση της Θεσσαλονίκης» παραμένει ανεκπλήρωτη. Έθεσε ζήτημα αξιοπιστίας της ΕΕ, τονίζοντας ότι οι βαλκανικές χώρες έχουν ήδη προχωρήσει σε δύσκολες μεταρρυθμίσεις.
Κόσοβο, Βόρεια Μακεδονία και Βοσνία ζητούν σαφή σήματα
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και ΥΠΕΞ του Κοσόβου, Glauk Konjufca, στάθηκε στην ανάγκη προσήλωσης στις ευρωπαϊκές αξίες, υπενθυμίζοντας ότι η χώρα του έχει υποβάλει αίτημα ένταξης από τον Δεκέμβριο του 2022 χωρίς ακόμη σαφή απάντηση από τις Βρυξέλλες.
Ο υφυπουργός Εξωτερικών της Βόρειας Μακεδονίας, Zoran Dimitrovski, ζήτησε συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα και άμεση χρηματοδότηση για τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, υπενθυμίζοντας ότι η Συμφωνία των Πρεσπών αποτέλεσε «παράδειγμα ειρηνικής επίλυσης διαφορών» και εκφράζοντας την ελπίδα για παρόμοια πρόοδο και με τη Βουλγαρία.
Ο πρέσβης της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης στην Ελλάδα, Dragan Vuković, τόνισε ότι η επιτάχυνση της διεύρυνσης προϋποθέτει βαθιές οικονομικές και κοινωνικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες όμως χρειάζονται επαρκή και ταχύτερη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Αναγνώρισε τη στήριξη της Ελλάδας και άλλων βαλκανικών κρατών, αλλά υπενθύμισε ότι τα δομικά προβλήματα παραμένουν.
Σχόλιο 
: Η Διακήρυξη των Δελφών επιχειρεί να «κλειδώσει» πολιτική βούληση και χρονοδιάγραμμα σε μια διαδικασία που επί δύο δεκαετίες σέρνεται. Για την Ελλάδα, η επιτυχία της διεύρυνσης στα Δυτικά Βαλκάνια δεν είναι μόνο ζήτημα αξιών, αλλά και σκληρού γεωπολιτικού και οικονομικού συμφέροντος: σταθερότητα στα σύνορα, μεγαλύτερη περιφερειακή αγορά και αναβάθμιση ρόλου σε ενέργεια, υποδομές και διαμετακομιστικό εμπόριο. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η ΕΕ θα συνοδεύσει τα νέα χρονοδιαγράμματα με ουσιαστικούς πόρους και ξεκάθαρα μηνύματα, ώστε να μην μετατραπεί και αυτή η διακήρυξη σε ακόμη μία ανεκπλήρωτη υπόσχεση.
#ΕΕ #ΔυτικάΒαλκάνια #ΔιακήρυξηΔελφών
