Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκαθαρίζει ότι η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ πρέπει να παραμείνει ελεύθερη από τέλη. Η προειδοποίηση απαντά στις ιρανικές σκέψεις για χρέωση διέλευσης πλοίων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έστειλε σαφές μήνυμα στην Τεχεράνη ότι η ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ δεν μπορεί να επιβαρυνθεί με τέλη ή διόδια. Απαντώντας σε πρόσφατη ιρανική πρόταση για επιβολή χρέωσης στα διερχόμενα πλοία, ο εκπρόσωπος της Κομισιόν Ανουάρ Ελ Ανουνί τόνισε από τις Βρυξέλλες ότι το διεθνές δίκαιο δεν επιτρέπει τέτοιες μονομερείς οικονομικές απαιτήσεις.
Το νομικό πλαίσιο και η θέση της ΕΕ
Ο Ελ Ανουνί υπογράμμισε ότι «το διεθνές δίκαιο προβλέπει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, που σημαίνει ουσιαστικά καμία πληρωμή ή διόδια». Υπενθύμισε ότι τα Στενά του Ορμούζ έχουν αναγνωριστεί ως διεθνή στενά βάσει της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Το καθεστώς αυτό κατοχυρώνει το δικαίωμα «διέλευσης τράνζιτ» για τα εμπορικά και πολεμικά πλοία, χωρίς παρεμβάσεις του παράκτιου κράτους, χωρίς τέλη και χωρίς φόρους για απλή ναυσιπλοΐα.
Η θέση της ΕΕ έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η Ένωση εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τις ροές πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου που διέρχονται από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα. Οποιαδήποτε απόπειρα επιβολής χρεώσεων θα θεωρηθεί όχι μόνο παραβίαση του διεθνούς δικαίου, αλλά και κίνηση που αυξάνει τον γεωπολιτικό κίνδυνο και την αστάθεια στις αγορές ενέργειας.
Γεωπολιτικός αντίκτυπος και ενεργειακή ασφάλεια
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν έναν από τους πιο κρίσιμους θαλάσσιους διαδρόμους στον κόσμο, από όπου διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου. Σε περιόδους έντασης στη Μέση Ανατολή, κάθε αναφορά σε περιορισμούς ή επιβάρυνση της διέλευσης λειτουργεί ως καταλύτης για νευρικότητα στις αγορές και άνοδο των τιμών.
Η ευρωπαϊκή παρέμβαση στοχεύει να αποτρέψει την κανονικοποίηση μιας πρακτικής που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο πολιτικής πίεσης από παράκτια κράτη σε άλλα στρατηγικά περάσματα. Ταυτόχρονα, στέλνει μήνυμα ότι η ΕΕ ευθυγραμμίζεται με την παραδοσιακή αρχή της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, κρίσιμης για το διεθνές εμπόριο και την ενεργειακή της ασφάλεια.
Για την Ελλάδα, με τον ισχυρό της εμπορικό στόλο και την εξάρτηση της οικονομίας από τις θαλάσσιες μεταφορές, η διατήρηση ανοικτών και χωρίς αυθαίρετα κόστη θαλάσσιων οδών όπως τα Στενά του Ορμούζ έχει άμεση σημασία, τόσο σε επίπεδο ναυτιλίας όσο και σε επίπεδο τιμών ενέργειας.
Σχόλιο 
: Η σκληρή γραμμή της ΕΕ απέναντι στην ιδέα ιρανικών «διοδίων» στα Στενά του Ορμούζ δεν είναι απλώς νομική υπενθύμιση, αλλά προληπτική άμυνα απέναντι σε έναν επικίνδυνο προηγούμενο: αν ανοίξει η πόρτα σε χρεώσεις για διεθνή στενά, η παγκόσμια ναυτιλία και η ενεργειακή ασφάλεια θα βρεθούν όμηροι κάθε περιφερειακής κρίσης.
#ΕΕ #Ιράν #ΣτενάΟρμούζ #Ναυτιλία #Ενέργεια
