Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αξιοποιεί την εκλογική ανατροπή στην Ουγγαρία για να επαναφέρει τη συζήτηση κατάργησης του ομοφώνου στην εξωτερική πολιτική. Στόχος, η αποφυγή νέων μπλοκαρισμάτων σε κυρώσεις και χρηματοδότηση της Ουκρανίας.
Λιγότερο από 24 ώρες μετά την εκλογική ήττα του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έστειλε σαφές μήνυμα: ήρθε η ώρα η ΕΕ να επανεξετάσει το δικαίωμα βέτο στην κοινή εξωτερική της πολιτική. Η ανατροπή στην Βουδαπέστη, με την επικράτηση του Πέτερ Μάγιαρ, αντιμετωπίζεται από τις Βρυξέλλες ως «παράθυρο ευκαιρίας» για να προωθηθεί μια από τις πιο αμφιλεγόμενες θεσμικές αλλαγές.
Πίεση για ενισχυμένη πλειοψηφία σε κυρώσεις και Ουκρανία
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στις Βρυξέλλες, η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η μετάβαση σε ειδική πλειοψηφία στην εξωτερική πολιτική είναι «σημαντικός τρόπος για να αποφύγουμε συστημικά μπλοκαρίσματα, όπως αυτά που είδαμε στο παρελθόν». Στο επίκεντρο βρίσκονται αποφάσεις για κυρώσεις κατά της Ρωσίας και για χρηματοδότηση της Ουκρανίας, όπου η κυβέρνηση Όρμπαν είχε επανειλημμένα αξιοποιήσει το βέτο για να καθυστερήσει ή να αποδυναμώσει ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες.
Σήμερα, οι αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής στην ΕΕ απαιτούν ομοφωνία, δίνοντας σε κάθε κράτος-μέλος τη δυνατότητα να μπλοκάρει μέτρα κρίσιμα για τη συνοχή της Ένωσης. Η Κομισιόν επιχειρηματολογεί ότι η γεωπολιτική συγκυρία –με τον πόλεμο στην Ουκρανία, την αντιπαράθεση με τη Ρωσία και τις εντάσεις με άλλους διεθνείς παίκτες– καθιστά δυσλειτουργικό το παρόν καθεστώς.
Η πρόεδρος της Επιτροπής κάλεσε τα κράτη-μέλη να «αξιοποιήσουν τη δυναμική» που δημιουργεί η αλλαγή εξουσίας στην Ουγγαρία, γνωρίζοντας ωστόσο πως μια τέτοια μεταρρύθμιση θα συναντήσει σοβαρές αντιστάσεις, ακόμη και από παραδοσιακά φιλοευρωπαϊκές κυβερνήσεις που δεν επιθυμούν να εκχωρήσουν περαιτέρω έλεγχο στην εθνική εξωτερική τους πολιτική.
Ουγγαρία «επιστρέφει στην ευρωπαϊκή πορεία»
Η φον ντερ Λάιεν χαιρέτισε ανοιχτά το αποτέλεσμα των εκλογών στην Ουγγαρία, κάνοντάς το μάλιστα μοχλό για την ευρύτερη θεσμική ατζέντα της. Χαρακτήρισε τη μέρα των εκλογών «ημέρα γιορτής» και δήλωσε ότι «ο ουγγρικός λαός ανέκτησε την ευρωπαϊκή του αποστολή», μιλώντας για «νίκη των θεμελιωδών ελευθεριών».
Η ίδια σημείωσε ότι ο νέος πρωθυπουργός Πέτερ Μάγιαρ έχει ήδη δώσει σαφή σήματα φιλοευρωπαϊκού προσανατολισμού κατά την προεκλογική εκστρατεία. Η Επιτροπή, όπως είπε, θα κινηθεί γρήγορα για να εμπλακεί με τη νέα κυβέρνηση, με προτεραιότητα την επανεκκίνηση της συνεργασίας για τα παγωμένα ευρωπαϊκά κονδύλια και τις μεταρρυθμίσεις που τα συνοδεύουν, τονίζοντας ότι «ο ουγγρικός λαός το αξίζει».
Η ήττα του Όρμπαν –ο οποίος είχε εξελιχθεί στον πιο αυταρχικό ηγέτη της ΕΕ και στενό σύμμαχο τόσο του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ όσο και του Βλαντίμιρ Πούτιν– ήρθε με καθαρή διαφορά και υπό ιστορικά υψηλή συμμετοχή. Για τις Βρυξέλλες, δεν είναι μόνο αλλαγή σε μια πρωτεύουσα της Κεντρικής Ευρώπης· είναι σήμα ότι μπορεί να ανασχεδιαστεί το πώς λειτουργεί η Ένωση όταν διακυβεύονται στρατηγικά της συμφέροντα.
Σχόλιο 
: Η φον ντερ Λάιεν επιχειρεί να μετατρέψει μια εθνική πολιτική ανατροπή σε καταλύτη θεσμικής εμβάθυνσης της ΕΕ. Όμως η κατάργηση του βέτο στην εξωτερική πολιτική αγγίζει τον σκληρό πυρήνα της εθνικής κυριαρχίας. Η μάχη που ανοίγει θα δείξει αν η Ένωση είναι έτοιμη να θυσιάσει μέρος της εθνικής αυτονομίας για μεγαλύτερη γεωπολιτική αποτελεσματικότητα ή αν οι κυβερνήσεις θα προτιμήσουν τη διατήρηση του status quo, ακόμη και με κόστος την παράλυση σε κρίσιμες αποφάσεις.
#ΕΕ #Ουγγαρία #VonDerLeyen #Orban #ΕξωτερικήΠολιτική #Βέτο
