Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενέκρινε τον 20ό γύρο κυρώσεων, μπλοκάροντας ακόμη 20 ρωσικές τράπεζες από συναλλαγές σε ευρώ. Το πακέτο στοχεύει και τρίτες χώρες που διευκολύνουν την παράκαμψη των περιορισμών.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε σε νέα κλιμάκωση της οικονομικής πίεσης προς τη Μόσχα, εγκρίνοντας τον 20ό γύρο κυρώσεων από την έναρξη της πλήρους εισβολής στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022. Κεντρικό στοιχείο του πακέτου είναι η απαγόρευση σε ακόμη 20 ρωσικούς πιστωτικούς οργανισμούς να διαχειρίζονται πληρωμές σε ευρώ και να συναλλάσσονται με επιχειρήσεις εντός της ΕΕ, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των ρωσικών τραπεζών που τελούν υπό κυρώσεις στις 70.
Αποκλεισμός από SWIFT και πλήγμα στο εξωτερικό εμπόριο
Οι νέες κυρώσεις δεν περιορίζονται σε απλή απαγόρευση συναλλαγών, αλλά συνοδεύονται από αποκλεισμό των στοχευόμενων τραπεζών από το σύστημα διατραπεζικών μηνυμάτων SWIFT. Η αποκοπή από το SWIFT δυσχεραίνει δραστικά τον χειρισμό διεθνών εμπορικών πληρωμών, αυξάνοντας το κόστος και τον χρόνο διεκπεραίωσης για τις ρωσικές επιχειρήσεις και τους ξένους εταίρους τους. Πρόκειται για ένα από τα πιο ισχυρά διαθέσιμα εργαλεία χρηματοοικονομικής πίεσης, καθώς περιορίζει την πρόσβαση της Ρωσίας στις διεθνείς αγορές και επιβαρύνει άμεσα τη «πολεμική οικονομία» του Βλαντίμιρ Πούτιν.
Παράλληλα, η ΕΕ απαγορεύει πλέον σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να συναλλάσσονται με ρωσικές εταιρείες που διαχειρίζονται ή ανταλλάσσουν κρυπτονομίσματα, κλείνοντας ένα ακόμη κανάλι πιθανής παράκαμψης των κυρώσεων μέσω ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων.
Στόχευση τρίτων χωρών και το πρώτο «αντι-παράκαμψης» μέτρο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διεύρυνση του πεδίου των κυρώσεων πέρα από τη Ρωσία. Τέσσερις τράπεζες από την Κιργιζία, το Λάος και το Αζερμπαϊτζάν εντάσσονται επίσης στη μαύρη λίστα, καθώς οι Βρυξέλλες επιχειρούν να χτυπήσουν δίκτυα που βοηθούν στη χρηματοδότηση εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου «από την πίσω πόρτα».
Η ΕΕ ενεργοποιεί για πρώτη φορά και το λεγόμενο εργαλείο κατά της παράκαμψης κυρώσεων, περιορίζοντας τις εξαγωγές ορισμένων υψηλής τεχνολογίας προϊόντων προς την Κιργιζία, όπως μεταλλοτεχνικά μηχανήματα και ραδιοεξοπλισμός. Τελωνειακά στοιχεία έδειξαν σαφή μοτίβα επανεξαγωγών προς τη Ρωσία, γεγονός που οδήγησε στις στοχευμένες απαγορεύσεις. Το Μπισκέκ, από την πλευρά του, έχει δεσμευθεί ότι θα απαγορεύσει ορισμένες εξαγωγές προς τη Ρωσία και ότι θα παρακολουθεί από κοινού με την ΕΕ το εμπόριο «ευαίσθητων» αγαθών, επιχειρώντας να αποδείξει πως αποτελεί «αξιόπιστο εταίρο».
Πολιτική διάσταση: η υπαναχώρηση Ουγγαρίας και Σλοβακίας
Η ανακοίνωση του πακέτου έγινε από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, αφότου η Ουγγαρία και η Σλοβακία ήραν το βέτο τους. Οι δύο χώρες είχαν μπλοκάρει την επίσημη υιοθέτηση, κατηγορώντας την Ουκρανία ότι καθυστερεί σκόπιμα τις επισκευές στον αγωγό πετρελαίου Ντρούζμπα μήκους 4.000 χιλιομέτρων, που τροφοδοτεί με ρωσικό αργό τα διυλιστήριά τους. Μετά την αποκατάσταση της ροής πετρελαίου και την πολιτική αλλαγή στη Βουδαπέστη, η ουγγρική κυβέρνηση απέσυρε όχι μόνο το βέτο στις κυρώσεις, αλλά και την αντίστασή της σε χρηματοδοτική στήριξη προς το Κίεβο, επιτρέποντας την έγκριση δανειακής γραμμής ύψους 90 δισ. ευρώ για την ουκρανική άμυνα.
Με φόντο τις αποφάσεις αυτές, ο Κόστα τόνισε ότι «η Ευρώπη παραμένει σταθερή, ενωμένη και αταλάντευτη» στην υποστήριξή της προς την Ουκρανία, στέλνοντας μήνυμα τόσο προς τη Μόσχα όσο και προς τυχόν διστακτικές πρωτεύουσες εντός της Ένωσης.
Σχόλιο 
: Ο 20ός γύρος κυρώσεων σηματοδοτεί στροφή από τη μαζική επιβολή μέτρων σε πιο χειρουργική στόχευση τραπεζών, τεχνολογίας και δικτύων παράκαμψης. Η ΕΕ επιχειρεί να κλείσει «τρύπες» στο καθεστώς κυρώσεων, γνωρίζοντας ότι κάθε νέα δέσμη έχει φθίνουσα οριακή απόδοση. Η πραγματική δοκιμασία θα είναι η εφαρμογή: χωρίς αυστηρό έλεγχο σε τρίτες χώρες και στις ίδιες τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, ο οικονομικός αντίκτυπος στη ρωσική πολεμική μηχανή θα μείνει κατώτερος των πολιτικών διακηρύξεων.
#ΕΕ #Ρωσία #κυρώσεις #τράπεζες #Ουκρανία #SWIFT
