Η κυβέρνηση του Κιρ Στάρμερ στήνει νέα δομή διαχείρισης κρίσεων με πρότυπο το Brexit και την πανδημία. Στόχος ο συντονισμός της βρετανικής απάντησης στην κλιμάκωση με το Ιράν και τις επιπτώσεις της.
Η βρετανική κυβέρνηση προχωρά στη συγκρότηση μιας νέας, μόνιμης δομής διαχείρισης κρίσεων για τη Μέση Ανατολή, με άμεσο ορίζοντα τον πόλεμο με το Ιράν και τις παράπλευρες οικονομικές και ενεργειακές επιπτώσεις. Η λεγόμενη «Middle East response committee» παρουσιάζεται από το Λονδίνο ως μηχανισμός αντίστοιχος με εκείνους που λειτούργησαν στα σενάρια μη συμφωνίας για το Brexit και κατά την πανδημία της Covid-19.
Νέα αρχιτεκτονική λήψης αποφάσεων στο Λονδίνο
Σύμφωνα με κυβερνητικό αξιωματούχο, ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ θα προεδρεύσει για πρώτη φορά της επιτροπής την Τρίτη, επιδιώκοντας μια ενιαία κεντρική δομή που θα ενοποιεί την εξωτερική και εσωτερική απάντηση της Βρετανίας. Η επιτροπή θα αποτελείται από δύο σκέλη: ένα σε υπουργικό επίπεδο και ένα σε επίπεδο ανώτερων υπηρεσιακών παραγόντων, με εξουσία να συντονίζει υπουργεία σε τομείς με επικαλυπτόμενες αρμοδιότητες.
Το μοντέλο παραπέμπει στις διυπουργικές ομάδες που είχαν δημιουργηθεί για να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες ενός ενδεχόμενου «no-deal Brexit» και στη συνέχεια την υγειονομική και οικονομική διαχείριση της Covid-19. Η λογική είναι η γρήγορη λήψη αποφάσεων, η αποφυγή γραφειοκρατικών καθυστερήσεων και η δημιουργία ενός ενιαίου κέντρου βάρους στην κυβερνητική πολιτική.
Παράλληλα, οι συνεδριάσεις της γνωστής επιτροπής έκτακτης ανάγκης COBR θα συνεχιστούν, λειτουργώντας συμπληρωματικά. Η σύνθεση της νέας επιτροπής δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί, με το Ντάουνινγκ Στριτ να προαναγγέλλει περισσότερες λεπτομέρειες εντός της ημέρας.
Ενεργειακός κίνδυνος, πληθωρισμός και πολιτικές τριβές
Κεντρικός άξονας του έργου της «Middle East response committee» θα είναι η μεσοπρόθεσμη ανάλυση σεναρίων για τις επόμενες εβδομάδες και μήνες, ξεκινώντας από τις προσπάθειες επαναλειτουργίας των θαλάσσιων ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ. Η διαταραχή στην περιοχή έχει ήδη σημάνει συναγερμό στο υπουργείο Οικονομικών, το οποίο προετοιμάζεται για νέο άλμα στο κόστος ζωής, μέσω ακριβότερης ενέργειας και μεταφορών.
Ειδικοί προειδοποιούν ότι το Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπο με ελλείψεις καυσίμων αεροπλοΐας στο μέλλον, εξέλιξη που θα έπληττε τόσο τις αερομεταφορές όσο και την εφοδιαστική αλυσίδα. Η εμπειρία της ενεργειακής κρίσης στην Ευρώπη καθιστά σαφές ότι παρόμοιες γεωπολιτικές εντάσεις μεταφράζονται γρήγορα σε πληθωριστικές πιέσεις και πολιτικό κόστος για τις κυβερνήσεις.
Στο εσωτερικό της βρετανικής διοίκησης, η κίνηση Στάρμερ απαντά και σε ανησυχίες για τον υπερβολικό ρόλο ενός μόνο προσώπου στη διαμόρφωση της εξωτερικής πολιτικής: του συμβούλου εθνικής ασφάλειας Τζόναθαν Πάουελ, ο οποίος λειτουργεί ταυτόχρονα ως βασικός σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής και διαπραγματευτής του πρωθυπουργού στο εξωτερικό. Ανώτερος αξιωματούχος της λευκής γραφειοκρατίας παραδέχθηκε υπό καθεστώς ανωνυμίας ότι «κανείς δεν συγκεντρώνει με διακριτό τρόπο τις προτεραιότητές μας, ούτε διαχειρίζεται αποτελεσματικά τις συγκρούσεις μεταξύ διαφορετικών κέντρων». Η νέα επιτροπή φιλοδοξεί να καλύψει ακριβώς αυτό το κενό συντονισμού.
Για την Ευρώπη και χώρες όπως η Ελλάδα, η βρετανική αναβάθμιση της δομής διαχείρισης κρίσεων στη Μέση Ανατολή αποτελεί ένδειξη ότι Λονδίνο και σύμμαχοι προετοιμάζονται για παρατεταμένη αστάθεια στον Περσικό Κόλπο, με συνεπακόλουθους κινδύνους για τις τιμές ενέργειας, τις θαλάσσιες μεταφορές και τις παγκόσμιες αγορές.
Σχόλιο 
: Η επιλογή Στάρμερ να αναστήσει ένα είδος «πολεμικού δωματίου» τύπου Brexit δείχνει ότι το Λονδίνο εκτιμά την κρίση με το Ιράν ως συστημική και μακράς διάρκειας. Η έμφαση στα Στενά του Ορμούζ και στο κόστος ζωής προϊδεάζει για νέο κύκλο ενεργειακής αστάθειας, με άμεσες επιπτώσεις στον ευρωπαϊκό πληθωρισμό και τις αγορές καυσίμων. Για την ΕΕ και την Ελλάδα, η βρετανική στροφή σε πιο θεσμοθετημένη διαχείριση κρίσεων μπορεί να λειτουργήσει ως υπόδειγμα, αλλά και ως ένδειξη ότι η Δύση ετοιμάζεται για ένα σενάριο παρατεταμένων γεωοικονομικών κραδασμών.
#ΗνωμένοΒασίλειο #Ιράν #ΜέσηΑνατολή #Ενέργεια
