Σύγχυση επικρατεί στην Ουάσινγκτον για το αν ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντι. Βανς έχει αναχωρήσει για το Πακιστάν. Το ταξίδι συνδέεται με πιθανό νέο γύρο διαπραγματεύσεων ΗΠΑ–Ιράν με πακιστανική μεσολάβηση.
Ο αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Τζ. Ντι. Βανς θεάθηκε στον Λευκό Οίκο, ενώ αμερικανικά και αραβικά μέσα μετέδωσαν ότι επίκειται αναχώρησή του για το Πακιστάν στο πλαίσιο προσπάθειας επανεκκίνησης των διαύλων με το Ιράν. Σύμφωνα με πληροφορίες, η αποστολή της αμερικανικής αντιπροσωπείας συνδέεται με νέο γύρο συνομιλιών μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, με οικοδέσποινα χώρα το Ισλαμαμπάντ.
Αντιφατικά μηνύματα και διπλωματική ασάφεια
Το τηλεοπτικό δίκτυο CNN μετέδωσε ότι ο Βανς δεν έχει ακόμη αναχωρήσει από τις ΗΠΑ, την ώρα που το σαουδαραβικό Al-Arabiya, επικαλούμενο αξιωματούχο του Λευκού Οίκου, υποστήριξε ότι η αμερικανική αποστολή πρόκειται να αναχωρήσει σύντομα για το Πακιστάν. Οι πληροφορίες αυτές φαίνεται να έρχονται σε αντίφαση με προηγούμενη δήλωση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε αναφέρει ότι η αντιπροσωπεία «κατευθύνεται τώρα» προς τον προορισμό της.
Πέρα από την τεχνική λεπτομέρεια του πότε ακριβώς ξεκινά το ταξίδι, η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή μιας ρευστής διπλωματικής διαδικασίας, όπου η Ουάσινγκτον επιδιώκει να αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο διαλόγου με την Τεχεράνη, χωρίς όμως να εμφανιστεί ότι κάνει πολιτικές παραχωρήσεις. Αντίστοιχα, το Ιράν διαμηνύει ότι δεν σχεδιάζει άμεση συνάντηση με τους Αμερικανούς, επιχειρώντας να διατηρήσει σκληρή δημόσια στάση, ενώ στην πράξη δεν αποκλείει έμμεσες επαφές.
Ο ρόλος του Πακιστάν και οι ευρύτερες ισορροπίες
Η επιλογή του Πακιστάν ως μεσολαβητή αναδεικνύει τη σημασία τρίτων χωρών που διατηρούν διαύλους τόσο με τη Δύση όσο και με το Ιράν. Για την Ουάσινγκτον, ένας τέτοιος ουδέτερος χώρος μπορεί να λειτουργήσει ως ασφαλής πλατφόρμα αποκλιμάκωσης και διερεύνησης περιθωρίων συνεννόησης σε κρίσιμα ζητήματα, όπως η περιφερειακή ασφάλεια και οι πυρηνικές δραστηριότητες της Τεχεράνης.
Για το Ισλαμαμπάντ, η φιλοξενία συνομιλιών ενισχύει το διπλωματικό του αποτύπωμα σε μια ιδιαίτερα φορτισμένη γεωπολιτικά ζώνη, δίνοντάς του ρόλο «γέφυρας» ανάμεσα σε ανταγωνιστικές δυνάμεις. Την ίδια στιγμή, η εμπλοκή του προσθέτει μια ακόμη μεταβλητή στην ήδη περίπλοκη εξίσωση ασφάλειας στη Νότια και Δυτική Ασία.
Επιπτώσεις στη Μέση Ανατολή και στις αγορές
Κάθε κίνηση στην τροχιά των σχέσεων ΗΠΑ–Ιράν έχει βαρύνουσα σημασία για τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή και, εμμέσως, για τις διεθνείς αγορές ενέργειας. Ένα στοιχειώδες πλαίσιο επικοινωνίας μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο στρατιωτικού επεισοδίου ή λάθους υπολογισμού, που θα μπορούσε να επηρεάσει κρίσιμους θαλάσσιους διαδρόμους και τις ροές πετρελαίου.
Παρότι, προς το παρόν, δεν υπάρχουν σαφή σημάδια ουσιαστικής προσέγγισης, η ίδια η προετοιμασία ενός γύρου επαφών –έστω έμμεσων– δείχνει ότι καμία πλευρά δεν επιθυμεί να οδηγήσει την αντιπαράθεση εκτός ελέγχου. Το αν ο Βανς θα ταξιδέψει τελικά στο Πακιστάν και ποιο θα είναι το πραγματικό βάθος των συνομιλιών με την ιρανική πλευρά θα αποτελέσει ένδειξη για το αν η Ουάσινγκτον αναζητά απλώς διαχείριση κρίσης ή κάτι πιο φιλόδοξο.
Σχόλιο 
: Η σύγχυση γύρω από την αναχώρηση Βανς αποτυπώνει μια εσκεμμένα «θολή» διπλωματική τακτική: ΗΠΑ και Ιράν κρατούν σκληρή δημόσια ρητορική, αλλά ταυτόχρονα αφήνουν ανοιχτό παράθυρο διαλόγου μέσω τρίτων. Το στοίχημα είναι αν η πακιστανική μεσολάβηση θα μετατρέψει αυτή τη γκρίζα ζώνη σε σταθερό δίαυλο, ικανό να απορροφήσει την επόμενη κρίση πριν φτάσει στο σημείο ανάφλεξης.
#ΗΠΑ #Ιράν #Πακιστάν #Διπλωματία
