Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ εξετάζει την επίθεση Τραμπ στο δικαίωμα ιθαγένειας με τη γέννηση, με έντονες συνταγματικές ενστάσεις. Η έκβαση μπορεί να αναδιαμορφώσει ριζικά το μεταναστευτικό τοπίο της χώρας.
Σε μια ιστορική και σπάνια κίνηση, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ βρέθηκε στην αίθουσα του Ανώτατου Δικαστηρίου, παρακολουθώντας από την πρώτη σειρά την εξέταση της συνταγματικότητας του διατάγματός του που περιορίζει το δικαίωμα ιθαγένειας με τη γέννηση για τα παιδιά μεταναστών χωρίς χαρτιά. Η υπόθεση αγγίζει τον πυρήνα της 14ης Τροπολογίας του Συντάγματος και απειλεί να ανατρέψει μια παράδοση άνω του αιώνα στην αμερικανική ιθαγένεια.
Η σύγκρουση γύρω από την 14η Τροπολογία
Την πρώτη ημέρα της θητείας του, ο Τραμπ υπέγραψε εκτελεστική εντολή με την οποία αφαιρεί την ιθαγένεια από παιδιά που γεννιούνται στις ΗΠΑ από γονείς χωρίς νόμιμο καθεστώς, συνδέοντας ουσιαστικά το δικαίωμα ιθαγένειας με το μεταναστευτικό στάτους των γονέων. Η 14η Τροπολογία, ωστόσο, ορίζει ρητά ότι «όλα τα πρόσωπα που γεννιούνται ή πολιτογραφούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες και υπόκεινται στη δικαιοδοσία τους είναι πολίτες των Ηνωμένων Πολιτειών».
Όλα τα κατώτερα ομοσπονδιακά δικαστήρια που εξέτασαν την υπόθεση απέρριψαν την εκτελεστική εντολή ως αντισυνταγματική, οδηγώντας την αντιπαράθεση στο Ανώτατο Δικαστήριο, το οποίο αναμένεται να εκδώσει την οριστική του απόφαση τον Ιούνιο. Η ετυμηγορία θα καθορίσει αν ο Λευκός Οίκος μπορεί μονομερώς, χωρίς συνταγματική αναθεώρηση, να περιορίσει ένα τόσο θεμελιώδες δικαίωμα.
Επιφυλάξεις ακόμη και από συντηρητικούς δικαστές
Ο γενικός εισαγγελέας της κυβέρνησης, Τζον Σάουερ, υποστήριξε ότι η «ανεξέλεγκτη ιθαγένεια με τη γέννηση» καθιστά τις ΗΠΑ «παγκόσμια εξαίρεση» και λειτουργεί ως «μαγνήτης για παράτυπη μετανάστευση», επιβραβεύοντας όσους παραβιάζουν τους νόμους. Ωστόσο, η επιχειρηματολογία του αντιμετώπισε σκληρές ερωτήσεις τόσο από φιλελεύθερους όσο και από συντηρητικούς δικαστές.
Η δικαστής Κετάντζι Μπράουν Τζάκσον ζήτησε πρακτικές διευκρινίσεις: «Όταν γεννιέται ένα μωρό, πρέπει να παρουσιάζονται έγγραφα; Στην αίθουσα τοκετού; Πώς θα καθορίζεται αν είναι πολίτης;». Ο πρόεδρος του Δικαστηρίου, Τζον Ρόμπερτς, χαρακτήρισε «ιδιόρρυθμη» την ερμηνεία ότι η φράση «υπόκεινται στη δικαιοδοσία» επιτρέπει τόσο στενό ορισμό της ιθαγένειας. Ο συντηρητικός δικαστής Μπρετ Κάβανο υπενθύμισε ότι η ομοσπονδιακή νομοθεσία παραδοσιακά στηρίζει την ευρεία εφαρμογή της ιθαγένειας με τη γέννηση.
Ακόμη και ο Κλάρενς Τόμας, που θεωρείται ο πιο πιθανός να ταχθεί με τη θέση του Τραμπ, επισήμανε ότι ο αρχικός σκοπός της 14ης Τροπολογίας ήταν να κατοχυρώσει την ιθαγένεια για τους Μαύρους και τους απελεύθερους σκλάβους, θέτοντας το ερώτημα πόσο σχετιζόταν η τότε συζήτηση με τη μετανάστευση.
Το επιχείρημα της ACLU και οι πολιτικές προεκτάσεις
Εκ μέρους των προσφευγόντων, η Σεσίλια Γουάνγκ από την Αμερικανική Ένωση Πολιτικών Ελευθεριών (ACLU) υπογράμμισε ότι οι ΗΠΑ ακολουθούν την αγγλική common law και την αρχή του jus soli, κατά την οποία σχεδόν κάθε άτομο που γεννιέται σε αμερικανικό έδαφος είναι πολίτης. Υπενθύμισε ότι ήδη από το 1898 το Ανώτατο Δικαστήριο είχε απορρίψει παρόμοια επιχειρήματα, κρίνoντας ότι η 14η Τροπολογία ενσωματώνει ακριβώς αυτόν τον κανόνα.
Έξω από το δικαστήριο, διαδηλωτές κρατούσαν πανό υπέρ του δικαιώματος ιθαγένειας με τη γέννηση και κατά του Τραμπ, αναδεικνύοντας πόσο διχαστικό είναι το ζήτημα στην αμερικανική κοινωνία. Η φυσική παρουσία του προέδρου στην αίθουσα, πρώτη φορά για εν ενεργεία πρόεδρο σε προφορική διαδικασία, στέλνει σαφές πολιτικό μήνυμα: ο Λευκός Οίκος επενδύει πολιτικά σε μια νομική μάχη που επηρεάζει εκατομμύρια οικογένειες μεταναστών.
Η απόφαση δεν θα έχει μόνο άμεσες συνέπειες για το μεταναστευτικό καθεστώς στις ΗΠΑ, αλλά και συμβολικό βάρος για το πώς η χώρα ορίζει την ίδια της την ταυτότητα ως «έθνος μεταναστών».
Σχόλιο 
: Η υπόθεση μετατρέπει το Ανώτατο Δικαστήριο σε κεντρικό πεδίο της μεταναστευτικής ατζέντας Τραμπ. Αν το δικαστήριο επικυρώσει την εκτελεστική εντολή, θα ανοίξει δρόμο για πρωτοφανή σύνδεση της ιθαγένειας με το διοικητικό καθεστώς των γονέων, δημιουργώντας γενιές «νομικά αόρατων» παιδιών. Αν την απορρίψει, θα επιβεβαιώσει εκ νέου ότι ο Λευκός Οίκος δεν μπορεί, με απλό προεδρικό διάταγμα, να αναθεωρεί συνταγματικά κατοχυρωμένα δικαιώματα – στέλνοντας μήνυμα και σε άλλες χώρες για τα όρια της εκτελεστικής εξουσίας.
#ΗΠΑ #Τραμπ #ΑνώτατοΔικαστήριο #Ιθαγένεια #Μετανάστευση
