Η Ουάσινγκτον συνεχίζει τις συνομιλίες με το Ιράν στο Ισλαμαμπάντ, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ απειλεί με χτυπήματα σε υποδομές. Η ένταση στον Περσικό Κόλπο εκτοξεύει τις τιμές του πετρελαίου.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν τη Δευτέρα στο Πακιστάν τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν, παρά το γεγονός ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει ρητορικά την ένταση, απειλώντας ανοικτά με πλήγματα σε κρίσιμες υποδομές εντός της ιρανικής επικράτειας. Οι συνομιλίες πραγματοποιούνται στο Ισλαμαμπάντ, σε μια στιγμή που ο αποκλεισμός των ΗΠΑ στα στενά του Ορμούζ και η ιρανική απάντηση έχουν παραλύσει τη ναυσιπλοΐα και έχουν ωθήσει τις τιμές του πετρελαίου κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι.
Κλιμάκωση ρητορικής από τον Τραμπ και προειδοποιήσεις για υποδομές
Σε ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα, ο Τραμπ κατηγόρησε το Ιράν ότι παραβίασε την εκεχειρία και επιτέθηκε σε ευρωπαϊκά πλοία στα στενά του Ορμούζ. Υποστήριξε ότι «πολλά» πλοία κατευθύνονται πλέον προς τις ΗΠΑ για να φορτώσουν, παρουσιάζοντας την Ουάσινγκτον ως εναλλακτικό ενεργειακό προμηθευτή. Παράλληλα δήλωσε πως οι ΗΠΑ προσφέρουν μια «πολύ δίκαιη και λογική ΣΥΜΦΩΝΙΑ», προειδοποιώντας ότι, αν η Τεχεράνη δεν την αποδεχθεί, «οι Ηνωμένες Πολιτείες θα καταστρέψουν κάθε εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και κάθε γέφυρα στο Ιράν».
Ο πρόεδρος ανέβασε ακόμη περισσότερο τους τόνους, κάνοντας λόγο για «τέλος της ιρανικής μηχανής θανάτου» και υποστηρίζοντας ότι θα είναι «τιμή» του να πράξει όσα «θα έπρεπε να είχαν κάνει άλλοι πρόεδροι τα τελευταία 47 χρόνια». Η ρητορική αυτή έχει προκαλέσει ανησυχία σε ειδικούς του διεθνούς δικαίου, οι οποίοι έχουν ήδη προειδοποιήσει ότι στοχευμένα χτυπήματα σε πολιτικές υποδομές μπορούν να συνιστούν εγκλήματα πολέμου.
Παρά τις νομικές και ηθικές επιφυλάξεις, ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ υπερασπίστηκε σε τηλεοπτική του συνέντευξη την προσέγγιση του Τραμπ, λέγοντας ότι ο πρόεδρος επιδιώκει «μέγιστη διαπραγματευτική ισχύ». Υποστήριξε πως μεγάλο μέρος των ιρανικών υποδομών «υποστηρίζει μόνο τη μηχανή πολέμου» της χώρας, αναγνωρίζοντας όμως ότι εξυπηρετούν και τον άμαχο πληθυσμό.
Αποκλεισμός στα στενά του Ορμούζ και ενεργειακό σοκ
Το πλαίσιο των συνομιλιών είναι ιδιαίτερα εύφλεκτο. Οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό στα στενά του Ορμούζ, στρατηγικό πέρασμα από το οποίο διέρχεται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου. Το Ιράν, από την πλευρά του, έχει δεσμευθεί να περιορίσει δραστικά τον αριθμό των πλοίων που διέρχονται, ενώ έχει απορρίψει τις εκκλήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για επαναλειτουργία του διαύλου, τις οποίες μάλιστα ειρωνεύτηκε δημοσίως.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε «παράξενη» την ιρανική ανακοίνωση, υποστηρίζοντας ότι ούτως ή άλλως ο αμερικανικός αποκλεισμός κρατά ήδη κλειστά τα στενά. Κατά τον ίδιο, η Τεχεράνη «βοηθά τις ΗΠΑ χωρίς να το γνωρίζει» και είναι εκείνη που χάνει οικονομικά «500 εκατ. δολάρια την ημέρα» από τη διακοπή της διέλευσης.
Η παρατεταμένη κρίση έχει ήδη ισχυρές επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, με τις τιμές του πετρελαίου να εκτοξεύονται και να προσεγγίζουν τα 100 δολάρια το βαρέλι. Για την Ευρώπη και χώρες εισαγωγείς, όπως η Ελλάδα, η κατάσταση συνεπάγεται αυξημένο ενεργειακό κόστος, πληθωριστικές πιέσεις και ενδεχόμενη ανάγκη αναθεώρησης ενεργειακών σχεδιασμών.
Ρόλος Βάανς, Πακιστάν και το ρίσκο αποτυχίας
Οι συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ διεξάγονται με τη μεσολάβηση του Πακιστάν, το οποίο επιχειρεί να αξιοποιήσει τον ρόλο του ως περιφερειακού παίκτη με σχέσεις τόσο με την Ουάσινγκτον όσο και με την Τεχεράνη. Την αμερικανική αποστολή αναμένεται να πλαισιώσει εκ νέου ο αντιπρόεδρος JD Vance, ο οποίος είχε ηγηθεί και του προηγούμενου γύρου, ο οποίος κατέρρευσε χωρίς αποτέλεσμα. Στην αποστολή θα συμμετάσχουν, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, και ο επιχειρηματίας Στιβ Γουίτκοφ καθώς και ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ.
Το χρονοδιάγραμμα είναι ασφυκτικό: ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι ο ναυτικός αποκλεισμός θα συνεχιστεί και οι βομβαρδισμοί μπορεί να επαναληφθούν αν δεν υπάρξει συμφωνία πριν από τη λήξη της εκεχειρίας μέσα στην εβδομάδα. Η σύζευξη διαπραγματεύσεων και ακραίας ρητορικής δημιουργεί ένα εξαιρετικά ρευστό περιβάλλον, όπου ένα διπλωματικό ατύχημα ή ένα θερμό επεισόδιο στα στενά του Ορμούζ θα μπορούσε να πυροδοτήσει ευρύτερη περιφερειακή ανάφλεξη με ανυπολόγιστες οικονομικές και γεωπολιτικές συνέπειες.
Σχόλιο 
: Η τακτική «μέγιστης πίεσης» του Τραμπ μετατρέπει τις συνομιλίες σε παιχνίδι υψηλού ρίσκου, όπου η παραμικρή αστοχία μπορεί να οδηγήσει απότομα από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων σε κλιμάκωση στρατιωτικών ενεργειών, με άμεσο κόστος για την παγκόσμια οικονομία και ειδικά για τις εισαγωγικές οικονομίες ενέργειας.
#ΗΠΑ #Ιράν #Πακιστάν #ΠερσικόςΚόλπος #Πετρέλαιο #Διπλωματία
