Ο Ντόναλντ Τραμπ προαναγγέλλει επανέναρξη βομβαρδισμών κατά του Ιράν, καθώς εκπνέει η τριών εβδομάδων εκεχειρία. Η κρίση στον Στενό του Ορμούζ διατηρεί υψηλό τον κίνδυνο για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει εκ νέου τη ρητορική του απέναντι στο Ιράν, προειδοποιώντας ότι οι αμερικανικές επιθέσεις θα ξαναρχίσουν μόλις λήξει η τριών εβδομάδων εκεχειρία την Τετάρτη. Η προειδοποίηση έρχεται σε μια ιδιαίτερα εύθραυστη συγκυρία, όπου ο έλεγχος του Στενού του Ορμούζ και η ροή του πετρελαίου βρίσκονται στο επίκεντρο μιας σύγκρουσης με τεράστιες γεωοικονομικές συνέπειες.
Κλιμάκωση απειλών και πίεση στην Τεχεράνη
Σε συνέντευξή του στο CNBC, ο Τραμπ δήλωσε ότι «περιμένει να βομβαρδίζει» αν δεν υπάρξει συμφωνία, προσθέτοντας πως ο αμερικανικός στρατός είναι «έτοιμος και ανυπόμονος να δράσει». Παράλληλα, ο Λευκός Οίκος στέλνει διαπραγματευτική ομάδα με επικεφαλής τον αντιπρόεδρο JD Vance στο Πακιστάν, σε μια ακόμη προσπάθεια για πολιτική λύση στον πόλεμο που ξέσπασε μετά τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις τον Φεβρουάριο.
Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να συνδυάσει σκληρή στρατιωτική πίεση με διαπραγματεύσεις, με τον Τραμπ να δηλώνει ότι είναι απίθανο να παρατείνει εκ νέου την εκεχειρία, ακόμη και αν σημειωθεί πρόοδος στις συνομιλίες. Όπως είπε, «πρέπει να διαπραγματευθούν» και υποστήριξε ότι το Ιράν μπορεί να ξαναγίνει «ισχυρό και θαυμάσιο έθνος» εφόσον αποδεχθεί μια «πολύ δίκαιη και λογική συμφωνία».
Ο Στενός του Ορμούζ ως ενεργειακός μοχλός πίεσης
Η στρατηγική σημασία του Στενού του Ορμούζ αποτελεί τον πυρήνα της αντιπαράθεσης. Περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου διέρχεται από το συγκεκριμένο πέρασμα. Μετά τις πρώτες αμερικανικές επιθέσεις, η Τεχεράνη ουσιαστικά έκλεισε τον δίαυλο, προκαλώντας άλμα στις διεθνείς τιμές καυσίμων.
Παρότι την περασμένη Παρασκευή ανακοινώθηκε ότι το Στενό θα επαναλειτουργήσει, το φαινομενικό αυτό «άνοιγμα» κατέρρευσε γρήγορα. Αιτία, η επιμονή των ΗΠΑ να διατηρήσουν ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά πλοία, στην οποία το Ιράν απάντησε εντείνοντας τις δικές του προσπάθειες να περιορίσει την κυκλοφορία. Η κατάσταση επιβαρύνθηκε περαιτέρω με τις κατηγορίες του Τραμπ ότι το Ιράν επιτέθηκε σε ευρωπαϊκά πλοία και με την κατάσχεση του ιρανικού φορτηγού πλοίου Touska από τις ΗΠΑ, το οποίο φέρεται να προσπαθούσε να παρακάμψει τον αποκλεισμό.
Απειλές για πλήγματα σε υποδομές και ανθρωπιστική διάσταση
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο στοχοποίησης πολιτικών υποδομών στο Ιράν, υποστηρίζοντας ότι χρησιμοποιούνται για στρατιωτικούς σκοπούς, όπως η μεταφορά πυραύλων. Ο ίδιος ισχυρίστηκε ότι «η πλειονότητα των ιρανικών πυραύλων έχει ήδη συντριβεί» και ότι η Τεχεράνη προσπαθεί να μετακινήσει τα εναπομείναντα οπλικά συστήματα ακόμη και κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας.
Την ίδια ώρα, ο Τραμπ αξιοποιεί την πλατφόρμα Truth Social τόσο για να υπερασπιστεί τις επιχειρήσεις στο Ιράν απέναντι σε κριτική από τα ΜΜΕ και τους Δημοκρατικούς, όσο και για να θέσει ανθρωπιστικά ζητήματα, καλώντας την ιρανική ηγεσία να απελευθερώσει μια ομάδα γυναικών που, σύμφωνα με τον ίδιο, κινδυνεύουν με εκτέλεση δια απαγχονισμού.
Η σύγκρουση γύρω από τον Στενό του Ορμούζ δεν είναι μόνο στρατιωτική, αλλά και βαθιά οικονομική: κάθε νέα κλιμάκωση αυξάνει την αβεβαιότητα στις αγορές ενέργειας, με άμεσες επιπτώσεις στο κόστος καυσίμων διεθνώς – άρα και στις ευρωπαϊκές οικονομίες, συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής.
Σχόλιο
: Η στρατηγική Τραμπ συνδυάζει μέγιστη στρατιωτική πίεση, απειλές κατά πολιτικών υποδομών και σκληρό οικονομικό αποκλεισμό, σε μια προσπάθεια εξαναγκασμού της Τεχεράνης σε συμφωνία. Όμως η διαρκής εργαλειοποίηση του Στενού του Ορμούζ μετατρέπει μια διμερή σύγκρουση σε συστημικό κίνδυνο για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια, με πιθανές δευτερογενείς επιπτώσεις σε πληθωρισμό, ναύλα και γεωπολιτικές ισορροπίες στην ευρύτερη Μέση Ανατολή.






