Η αμερικανική πετρελαϊκή βιομηχανία καλεί τον Ντόναλντ Τραμπ να μπλοκάρει κάθε ιρανική προσπάθεια επιβολής διοδίων στο Στενό του Χορμούζ. Στο επίκεντρο βρίσκονται η ελεύθερη ναυσιπλοΐα και η σταθερότητα των παγκόσμιων αγορών ενέργειας.
Η ένταση στον Περσικό Κόλπο αποκτά νέα διάσταση, καθώς κορυφαία στελέχη της αμερικανικής πετρελαϊκής βιομηχανίας παρεμβαίνουν ανοικτά προς τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ζητώντας του να αποτρέψει οποιαδήποτε προσπάθεια του Ιράν να επιβάλει διόδια στα πλοία που διέρχονται από το Στενό του Χορμούζ. Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται λίγο πριν από προγραμματισμένη συνάντηση των επικεφαλής του κλάδου με τον Αμερικανό πρόεδρο.
Ο φόβος για προηγούμενο σε κρίσιμο θαλάσσιο διάδρομο
Σύμφωνα με την Αμερικανική Πετρελαϊκή Ένωση (American Petroleum Institute – API), η επιβολή τελών σε αυτό το στρατηγικό θαλάσσιο πέρασμα θα δημιουργούσε ένα «ανησυχητικό προηγούμενο» για τις διεθνείς θαλάσσιες οδούς. Το Στενό του Χορμούζ αποτελεί το σημαντικότερο «σημείο πνιγμού» (chokepoint) της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% των διεθνών ροών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Οι εταιρείες προειδοποιούν ότι τυχόν ιρανικά διόδια θα μπορούσαν να αυξήσουν άμεσα το κόστος μεταφοράς, να ενισχύσουν τη γεωπολιτική αβεβαιότητα και να πυροδοτήσουν νέο κύκλο ανόδου στις διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Σε ένα περιβάλλον όπου οι αγορές ενέργειας είναι ήδη ευαίσθητες σε γεωπολιτικά σοκ, ο κίνδυνος μετάδοσης σε πληθωρισμό και κόστος ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις θεωρείται ιδιαίτερα υψηλός.
Ναυτικός αποκλεισμός, αμερικανική στάση και επόμενα βήματα
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη διαμηνύσει ότι οι ΗΠΑ «δεν θα επιτρέψουν» στο Ιράν να εισπράττει τέλη στο Στενό του Χορμούζ, στέλνοντας σαφές μήνυμα προς την Τεχεράνη πως «καλύτερα να μην» επιχειρήσει να χρεώσει διόδια στα διερχόμενα πλοία. Οι δηλώσεις αυτές προηγήθηκαν της επιβολής ναυτικού αποκλεισμού στην περιοχή από τις Ηνωμένες Πολιτείες, κίνηση που αναδεικνύει το βάθος της αντιπαράθεσης και τον κίνδυνο κλιμάκωσης.
Για την αμερικανική βιομηχανία υδρογονανθράκων, προτεραιότητα αποτελεί η πλήρης επαναλειτουργία του διαδρόμου χωρίς περιορισμούς, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή ροή πετρελαίου και LNG προς τις διεθνείς αγορές. Η ανησυχία δεν αφορά μόνο τις αμερικανικές εξαγωγές, αλλά και τη συνολική αξιοπιστία του διεθνούς συστήματος ναυσιπλοΐας. Εάν το Ιράν καταφέρει να επιβάλει οικονομικούς όρους σε ένα τόσο κρίσιμο σημείο, εκτιμάται ότι και άλλα κράτη θα μπορούσαν μελλοντικά να διεκδικήσουν παρόμοια δικαιώματα σε δικές τους θαλάσσιες οδούς.
Για χώρες εισαγωγείς ενέργειας, όπως η Ελλάδα, η σταθερότητα στο Στενό του Χορμούζ είναι καθοριστική, καθώς οποιαδήποτε διαταραχή μεταφράζεται άμεσα σε αυξημένο κόστος καυσίμων, ναύλων και, τελικά, σε πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.
Σχόλιο 
: Η κόντρα για τα «διόδια» στο Χορμούζ δεν είναι απλώς διμερής διαμάχη ΗΠΑ–Ιράν, αλλά κρίσιμη δοκιμασία για την αρχή της ελεύθερης ναυσιπλοΐας. Αν η Τεχεράνη κατοχυρώσει δικαίωμα οικονομικής εκμετάλλευσης σε αυτό το chokepoint, ανοίγει επικίνδυνο δρόμο για γεωπολιτική «φορολόγηση» των θαλάσσιων οδών, με τεράστιο κόστος για την παγκόσμια οικονομία και ειδικά για τις εισαγωγικές οικονομίες ενέργειας.
#ΗΠΑ #Ιράν #Χορμούζ #Πετρέλαιο #Ενέργεια #Trump
