Ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο επανέναρξης διαπραγματεύσεων με το Ιράν ακόμη και εντός των επόμενων ημερών. Κεντρικό ρόλο φαίνεται να παίζουν οι διαμεσολαβητικές κινήσεις του Πακιστάν.
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι ο επόμενος γύρος συνομιλιών με το Ιράν είναι πιθανό να ξεκινήσει ήδη από την Παρασκευή, υποδηλώνοντας αιφνίδια κίνηση αποκλιμάκωσης στη μακρόχρονη αντιπαράθεση Ουάσινγκτον–Τεχεράνης. Με δηλώσεις του σε αμερικανική εφημερίδα, ο Τραμπ έκανε λόγο για άμεση προοπτική διαλόγου, χωρίς ωστόσο να αποσαφηνίζει το επίπεδο ή την ατζέντα των επαφών.
Πακιστανική διαμεσολάβηση και παράθυρο 36–72 ωρών
Οι εκτιμήσεις του Λευκού Οίκου συμβαδίζουν με πακιστανικές πηγές, που αναφέρουν «θετικές προσπάθειες διαμεσολάβησης» με Ιρανούς αξιωματούχους. Σύμφωνα με αυτές, οι επαφές έχουν δημιουργήσει ρεαλιστική πιθανότητα να ξεκινήσουν εκ νέου συνομιλίες μέσα στις επόμενες 36 έως 72 ώρες. Το Ισλαμαμπάντ, διατηρώντας ανοικτούς διαύλους τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με το Ιράν, επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει την ιδιότητά του ως περιφερειακού παίκτη που μπορεί να συνομιλεί με όλες τις πλευρές.
Η ύπαρξη συγκεκριμένου και ιδιαίτερα στενού χρονικού ορίζοντα δείχνει ότι στο διπλωματικό παρασκήνιο προετοιμάζονται ήδη φόρμουλες για έναν ελάχιστο κοινό παρονομαστή, πιθανότατα γύρω από ζητήματα ασφαλείας στον Περσικό Κόλπο και την αποφυγή στρατιωτικών επεισοδίων. Παρ’ όλα αυτά, παραμένουν ανοικτά κρίσιμα θέματα, όπως οι αμερικανικές κυρώσεις και ο ρόλος του Ιράν στις περιφερειακές συγκρούσεις.
Επιπτώσεις για αγορές, ενέργεια και γεωπολιτικό ρίσκο
Η προοπτική άμεσου διαλόγου ΗΠΑ–Ιράν έχει άμεση σημασία για τις διεθνείς αγορές και ειδικά για την ενέργεια. Κάθε ένδειξη αποκλιμάκωσης σε μία από τις πιο εύφλεκτες περιοχές του πλανήτη ανακουφίζει τους φόβους για διακοπές στις ροές πετρελαίου και για κλιμάκωση στρατιωτικών εντάσεων στα στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται μεγάλο ποσοστό της παγκόσμιας θαλάσσιας μεταφοράς πετρελαίου.
Για την Ευρώπη, μια πιο σταθερή σχέση ΗΠΑ–Ιράν θα μείωνε τον γεωπολιτικό κίνδυνο που ενσωματώνεται στις τιμές ενέργειας και άρα πιέζει τον πληθωρισμό. Για την Ελλάδα, με ισχυρή ναυτιλία και ευαισθησία στις εξελίξεις στα θαλάσσια εμπορικά δρομολόγια, η ηρεμία στον Περσικό Κόλπο συνδέεται άμεσα με το κόστος μεταφορών και τη ναυλαγορά.
Παρά το θετικό σήμα, παραμένει αβέβαιο αν η πολιτική βούληση σε Ουάσινγκτον και Τεχεράνη επαρκεί για να ξεπεραστεί η βαθιά καχυποψία των τελευταίων ετών. Η ιστορία των αμερικανοϊρανικών σχέσεων είναι γεμάτη χαμένες ευκαιρίες και απότομες ανατροπές, στοιχείο που κρατά τις αγορές σε στάση αναμονής.
Σχόλιο
: Το ενδεχόμενο συνομιλιών σε τόσο στενό χρονικό ορίζοντα είναι περισσότερο τεστ προθέσεων παρά ουσιαστική στρατηγική στροφή. Αν όμως επιβεβαιωθεί, μπορεί να συμπιέσει βραχυπρόθεσμα το γεωπολιτικό premium στις τιμές πετρελαίου· αν διαψευστεί, ο κίνδυνος αντιστροφής του κλίματος στις αγορές παραμένει υψηλός.






