Ο Ντόναλντ Τραμπ προτείνει ιστορική αύξηση στις στρατιωτικές δαπάνες στα 1,5 τρισ. δολάρια, με ταυτόχρονη 10% μείωση εγχώριων προγραμμάτων. Οι προτεραιότητες του Λευκού Οίκου επανακαθορίζουν τη συζήτηση για τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό και τις κοινωνικές πολιτικές.
Μία από τις πιο επιθετικές μετατοπίσεις πόρων προς την άμυνα μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο προτείνει ο Ντόναλντ Τραμπ στον προϋπολογισμό του 2027, ζητώντας αύξηση των στρατιωτικών δαπανών στα 1,5 τρισ. δολάρια, σε μια συγκυρία που οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν το αυξημένο κόστος του πολέμου με το Ιράν και την ανάγκη αναπλήρωσης οπλικών αποθεμάτων. Για να χρηματοδοτηθεί η εκτίναξη των κονδυλίων, ο Λευκός Οίκος εισηγείται οριζόντια μείωση 10% στις μη αμυντικές δαπάνες.
Στροφή πόρων σε άμυνα, δικαιοσύνη και ασφάλεια
Η προτεινόμενη αύξηση άνω του 40% σε ένα έτος θα κατευθυνθεί, μεταξύ άλλων, στο αμφιλεγόμενο πρόγραμμα αντιπυραυλικής ασπίδας «Golden Dome», στην ενίσχυση κρίσιμων πρώτων υλών για την αμυντική βιομηχανία και στην κατασκευή 34 νέων πολεμικών και υποστηρικτικών πλοίων, με προϋπολογισμό 65,8 δισ. δολάρια. Παράλληλα, ο Τραμπ ζητά αύξηση 13% για το υπουργείο Δικαιοσύνης, με στόχο –όπως αναφέρεται– τη «μέγιστη» ικανότητα δίωξης βίαιων εγκλημάτων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην εσωτερική ασφάλεια και τη μετανάστευση, με διατήρηση υψηλών κονδυλίων 2,2 δισ. δολαρίων για τη λειτουργία της υπηρεσίας μετανάστευσης και τελωνείων (ICE), 41.500 θέσεων κράτησης και 30.000 θέσεων για οικογενειακές μονάδες. Προβλέπεται επίσης ενίσχυση της ασφάλειας των αερομεταφορών, με επιπλέον 481 εκατ. δολάρια, και χρηματοδότηση 152 εκατ. δολαρίων για το σχέδιο επαναλειτουργίας των φυλακών Αλκατράζ.
Βαθιές περικοπές σε υγεία, περιβάλλον και επιστήμη
Η άλλη όψη του προϋπολογισμού είναι ένα πλέγμα σκληρών περικοπών σε κοινωνικές, περιβαλλοντικές και ερευνητικές δαπάνες. Το υπουργείο Γεωργίας δέχεται μείωση 19%, το υπουργείο Υγείας 12,5%, ενώ η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) βλέπει τα κονδύλιά της να περιορίζονται κατά 52%. Ο Λευκός Οίκος στοχοποιεί ειδικά προγράμματα περιβαλλοντικής δικαιοσύνης και έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που είχαν χρηματοδοτηθεί μέσω του διακομματικού νόμου υποδομών της εποχής Μπάιντεν, περικόπτοντας πάνω από 15 δισ. δολάρια.
Στον τομέα της υγείας, προτείνεται μείωση 106 εκατ. δολαρίων από την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Έρευνας για την Υγεία, την οποία η κυβέρνηση κατηγορεί ότι προωθεί «ριζοσπαστική ιδεολογία φύλου» σε παιδιά. Ο προϋπολογισμός προβλέπει ακόμη κατάργηση σχεδόν 30 προγραμμάτων του υπουργείου Δικαιοσύνης που χαρακτηρίζονται ως «εργαλειοποιημένα» κατά των πολιτών, καθώς και διακοπή της χρηματοδότησης ύψους 315 εκατ. δολαρίων για το National Endowment for Democracy.
Σημαντικό πλήγμα δέχεται και η NASA, με προτεινόμενη μείωση 23% και περικοπή 3,6 δισ. δολαρίων από τη διεύθυνση επιστημονικών προγραμμάτων, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για τον ρυθμό υλοποίησης φιλόδοξων αποστολών, όπως το πρόγραμμα Artemis.
Πολιτική σύγκρουση για τις προτεραιότητες δαπανών
Οι Δημοκρατικοί αντέδρασαν άμεσα, καταγγέλλοντας το σχέδιο ως μονοδιάστατη ενίσχυση «όπλων και βομβών» σε βάρος βασικών κοινωνικών αναγκών. Ο γερουσιαστής Τζεφ Μέρκλεϊ, επικεφαλής των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Προϋπολογισμού, έκανε λόγο για πρόταση «εκτός πραγματικότητας» που μειώνει δαπάνες για στέγη, υγεία, εκπαίδευση, υποδομές, έρευνα και περιβάλλον.
Αντίθετα, αρκετοί Ρεπουμπλικανοί χαιρέτισαν την προτεινόμενη αύξηση της άμυνας, εκτιμώντας ότι κινεί τις ΗΠΑ προς στόχο στρατιωτικών δαπανών 5% του ΑΕΠ και διασφαλίζει τεχνολογικό προβάδισμα έναντι ανταγωνιστών. Οι πρόεδροι των Επιτροπών Ενόπλων Δυνάμεων σε Γερουσία και Βουλή, Ρότζερ Γουίκερ και Μάικ Ρότζερς, χαρακτήρισαν την πρόταση «σαφές μήνυμα» προς συμμάχους και εταίρους για ενίσχυση των δικών τους αμυντικών προϋπολογισμών.
Τυπικά, ο ετήσιος προϋπολογισμός του προέδρου είναι μη δεσμευτικός και λειτουργεί ως πολιτική δήλωση προτεραιοτήτων ενόψει της διαπραγμάτευσης στο Κογκρέσο. Ωστόσο, αποτυπώνει καθαρά τη στρατηγική Τραμπ: ριζική αναδιάταξη του ομοσπονδιακού κράτους υπέρ της στρατιωτικής ισχύος, της καταστολής και της μετανάστευσης, με παράλληλη απαξίωση περιβάλλοντος, επιστήμης και κοινωνικής πολιτικής.
Σχόλιο 
: Ο προϋπολογισμός Τραμπ λειτουργεί ως ιδεολογικό μανιφέστο: κλιμακώνει τη «στρατιωτικοποίηση» της αμερικανικής οικονομίας, πριμοδοτεί τη βιομηχανία όπλων και στέλνει μήνυμα προς συμμάχους για αύξηση δαπανών, αλλά ταυτόχρονα υπονομεύει μακροπρόθεσμους πυλώνες ανταγωνιστικότητας – έρευνα, τεχνολογία, περιβάλλον και ανθρώπινο κεφάλαιο. Για την Ευρώπη, και την Ελλάδα ειδικότερα, η μετατόπιση αυτή προμηνύει ακόμη μεγαλύτερες πιέσεις για αμυντικές δαπάνες σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου οι πόροι για πράσινη μετάβαση και κοινωνική συνοχή γίνονται ολοένα πιο σπάνιοι.
#ΗΠΑ #Trump #Προϋπολογισμός #Άμυνα #Περικοπές #Κογκρέσο
