Η Ισλαμαμπάντ επιχειρεί να κρατήσει ζωντανό το διπλωματικό κανάλι ΗΠΑ–Ιράν, καθώς η εύθραυστη εκεχειρία οδεύει προς τη λήξη της. Οι επαφές στην Τεχεράνη αναδεικνύουν τον ρόλο του πακιστανικού στρατού ως κεντρικού μεσολαβητή.
Η διπλωματική κινητικότητα γύρω από τον πόλεμο στο Ιράν εντείνεται, καθώς μια υψηλόβαθμη πακιστανική αντιπροσωπεία βρίσκεται στην Τεχεράνη για τη συνέχιση των συνομιλιών με την ιρανική ηγεσία. Στόχος είναι η επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ισλαμική Δημοκρατία, μετά την αποτυχία του πρώτου γύρου επαφών το προηγούμενο Σαββατοκύριακο να καταλήξει σε συμφωνία ειρήνης.
Ο ρόλος του πακιστανικού στρατού και το παράθυρο ευκαιρίας
Σύμφωνα με τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, είχε προκαταρκτική συνάντηση στην Τεχεράνη με τον αρχηγό του πακιστανικού Γενικού Επιτελείου, Ασίμ Μουνίρ. Ο Μουνίρ θεωρείται ένας από τους πιο επιδραστικούς διαύλους επικοινωνίας ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη, γεγονός που εξηγεί γιατί η Ισλαμαμπάντ έχει αναδειχθεί σε βασικό μεσολαβητή.
Το Πακιστάν επιδιώκει να οργανώσει δεύτερο γύρο διαπραγματεύσεων ΗΠΑ–Ιράν, με τον Λευκό Οίκο να αφήνει να εννοηθεί ότι τυχόν νέες συνομιλίες θα λάβουν χώρα στην πρωτεύουσα Ισλαμαμπάντ. Η κίνηση αυτή θα παγίωνε τον ρόλο της χώρας ως περιφερειακού διαμεσολαβητή σε μια σύγκρουση που έχει ήδη βαθιές επιπτώσεις για την ασφάλεια της Μέσης Ανατολής και τη σταθερότητα των ενεργειακών αγορών.
Η τρέχουσα εκεχειρία ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν, που τέθηκε σε ισχύ στις 8 Απριλίου, λήγει την επόμενη Τετάρτη. Το στενό αυτό χρονοδιάγραμμα ασκεί πίεση σε όλες τις πλευρές να επιδείξουν ευελιξία, καθώς τυχόν κατάρρευση της κατάπαυσης του πυρός θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα κλιμάκωση με απρόβλεπτες συνέπειες.
Παράλληλα μέτωπα: Λίβανος, Χεζμπολάχ και αμερικανικός παράγοντας
Η προσπάθεια αποκλιμάκωσης στο ιρανικό μέτωπο διασταυρώνεται με τις εξελίξεις στα βόρεια σύνορα του Ισραήλ. Ο Λίβανος έχει εμπλακεί άμεσα στη σύγκρουση από τις 2 Μαρτίου, όταν η υποστηριζόμενη από το Ιράν Χεζμπολάχ ξεκίνησε επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ. Έκτοτε, σύμφωνα με τις λιβανικές αρχές, περισσότεροι από 2.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από ισραηλινά πλήγματα, ενώ οι μάχες συνεχίζονται, ιδίως γύρω από την στρατηγικής σημασίας πόλη Μπιντ Τζμπέιλ στο νότιο Λίβανο.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι ηγέτες Ισραήλ και Λιβάνου αναμένεται να συνομιλήσουν, σε μια σπάνια απευθείας επικοινωνία ύστερα από δεκαετίες. Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να εξασφαλίσει «διάλειμμα» έντασης ανάμεσα στις δύο χώρες, την ώρα που το Ισραήλ συνεχίζει την χερσαία του επιχείρηση και διευρύνει τη ζώνη ασφαλείας εντός λιβανικού εδάφους.
Στο εσωτερικό του Ισραήλ, το συμβούλιο ασφαλείας συνεδρίασε για ενδεχόμενη κατάπαυση του πυρός με τη Χεζμπολάχ, χωρίς όμως –σύμφωνα με ισραηλινά μέσα– να ληφθεί οριστική απόφαση. Η διπλωματική ρευστότητα καταδεικνύει ότι οι εξελίξεις στο ιρανικό μέτωπο, οι αμερικανοϊρανικές συνομιλίες και το μέτωπο Ισραήλ–Λιβάνου είναι αλληλένδετα κομμάτια του ίδιου γεωπολιτικού παζλ.
Σχόλιο
: Η ανάδειξη του πακιστανικού στρατού σε κεντρικό μεσολαβητή δείχνει ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν αναζητούν ασφαλές, αλλά πολιτικά ουδέτερο, κανάλι επικοινωνίας. Αν και η εκεχειρία είναι εύθραυστη, το γεγονός ότι Ουάσιγκτον και Τεχεράνη εξακολουθούν να επενδύουν σε διαπραγματεύσεις υποδηλώνει ότι και οι δύο πλευρές αντιλαμβάνονται το κόστος μιας ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης. Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, η επιτυχία ή αποτυχία αυτής της μεσολάβησης θα αποτυπωθεί άμεσα στις τιμές της ενέργειας και στην ευρύτερη γεωπολιτική σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.






