Η Ουάσινγκτον διακηρύσσει ότι πέτυχε τους βασικούς της στόχους στο Ιράν, όμως το Ισραήλ επιδιώκει συνέχιση της εκστρατείας. Η απόκλιση στρατηγικών ανοίγει νέο, επικίνδυνο κεφάλαιο στην κρίση Μέσης Ανατολής.
Η κλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν αποκαλύπτει πλέον μια σαφή στρατηγική απόκλιση ανάμεσα στην Ουάσινγκτον του Ντόναλντ Τραμπ και την κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος απειλεί με «καταστροφικά πλήγματα» εάν η Τεχεράνη δεν αποδεχθεί κατάπαυση του πυρός, το Ισραήλ επιδιώκει να παρατείνει τον πόλεμο, θεωρώντας ότι τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή να επιφέρει βαθύτερα πλήγματα στο ιρανικό καθεστώς.
Διπλό μήνυμα: αμερικανική πίεση για συμφωνία, ισραηλινή επιμονή στη σύγκρουση
Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο αντιπρόεδρος JD Vance διαμηνύουν ότι οι ΗΠΑ έχουν σε μεγάλο βαθμό επιτύχει τους αντικειμενικούς τους στόχους στη σύγκρουση και ότι πλέον εναπόκειται στην Τεχεράνη να συμφωνήσει σε τερματισμό των εχθροπραξιών, αλλιώς –όπως απείλησε ο Τραμπ– «μία ολόκληρη πολιτισμένη κοινωνία θα πεθάνει απόψε». Παράλληλα, ο Τραμπ δηλώνει πως έχει ήδη επιτευχθεί «πλήρης και ολική αλλαγή καθεστώτος» στο Ιράν, με «διαφορετικά, πιο έξυπνα και λιγότερο ριζοσπαστικά μυαλά» να επικρατούν, επιχειρώντας να παρουσιάσει την αμερικανική στρατηγική ως ήδη δικαιωμένη.
Απέναντι σε αυτό το αφήγημα, Ισραηλινοί αξιωματούχοι –εν ενεργεία και πρώην– στέλνουν το αντίθετο μήνυμα: η επιχείρηση «δεν έχει τελειώσει» και η τρέχουσα φάση θεωρείται κρίσιμη για την περαιτέρω αποδυνάμωση της Τεχεράνης. Σύμφωνα με δύο πρώην ανώτατους αξιωματούχους με δεσμούς με τον στρατό, το Ισραήλ επιδιώκει τουλάχιστον ακόμη έναν μήνα επιχειρήσεων, εκτιμώντας ότι αυτό θα μπορούσε να επιταχύνει την πορεία προς ενδεχόμενη κατάρρευση του ιρανικού καθεστώτος, έστω κι αν αυτό παραμένει μεσο-μακροπρόθεσμος στόχος.
Ισραηλινή στρατηγική φθοράς και στοχευμένα πλήγματα σε υποδομές
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δηλώνει ότι «αυτό δεν είναι πια το ίδιο Ιράν, ούτε το ίδιο Ισραήλ» και ότι «αλλάζουμε θεμελιωδώς την ισορροπία δυνάμεων». Ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ Εϊάλ Ζαμίρ κάνει λόγο για «στρατηγικό σταυροδρόμι» στην κοινή επιχείρηση κατά του Ιράν, υπογραμμίζοντας ότι μέχρι τώρα έχουν επιτευχθεί «σημαντικά επιτεύγματα» και ότι οι επιχειρήσεις θα συνεχιστούν με στόχο τη «βαθύτερη αποσάθρωση του καθεστώτος».
Στο επιχειρησιακό πεδίο, το Ισραήλ έχει εντείνει τις επιθέσεις σε κρίσιμες ιρανικές υποδομές. Στο στόχαστρο έχουν τεθεί γέφυρες και σιδηροδρομικά δίκτυα που, σύμφωνα με τις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις, χρησιμοποιούνται για μεταφορά όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού. Επιπλέον, ισραηλινά πλήγματα έπληξαν δύο πετροχημικές εγκαταστάσεις, τις οποίες το Τελ Αβίβ κατηγορεί ότι χρησιμοποιούνται για την ανάπτυξη υλικών εκρηκτικών.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν νυχτερινές επιδρομές στο νησί Χαργκ, στοχεύοντας στρατιωτικές υποδομές – αποθήκες πυρομαχικών, ραντάρ και οχυρωμένες εγκαταστάσεις – αποφεύγοντας ωστόσο, προς το παρόν, τις ενεργειακές εγκαταστάσεις. Ο JD Vance ξεκαθάρισε ότι ενεργειακοί στόχοι θα παραμείνουν εκτός λίστας μέχρι να φανεί αν η Τεχεράνη θα καταθέσει πρόταση που να μπορεί να στηρίξει η Ουάσινγκτον.
Κίνδυνος περαιτέρω αποσταθεροποίησης και ενεργειακός παράγοντας
Το Πεντάγωνο, ωστόσο, διευρύνει ήδη τον κατάλογο ιρανικών ενεργειακών υποδομών που θα μπορούσαν να πληγούν στο μέλλον, συμπεριλαμβανομένων εγκαταστάσεων με διπλή –πολιτική και στρατιωτική– χρήση. Την ίδια ώρα, αμερικανικά χερσαία στρατεύματα ενισχύουν την παρουσία τους στην περιοχή, γεγονός που υποδηλώνει ότι η Ουάσινγκτον θέλει ταυτόχρονα να διατηρήσει την πίεση και να έχει περιθώριο κλιμάκωσης ή αποκλιμάκωσης ανάλογα με την αντίδραση της Τεχεράνης.
Η στρατηγική επιλογή του Ισραήλ για παράταση του πολέμου αυξάνει τον κίνδυνο βαθύτερης αποσταθεροποίησης στη Μέση Ανατολή και ενδεχόμενων αναταράξεων στις αγορές ενέργειας, εφόσον οι επιθέσεις επεκταθούν σε κρίσιμες πετρελαϊκές και πετροχημικές υποδομές. Η διάσταση απόψεων με τις ΗΠΑ –οι οποίες εμφανίζονται να αναζητούν «έξοδο» μέσω συμφωνίας– δημιουργεί ένα περίπλοκο διπλωματικό σκηνικό, όπου η ισορροπία ανάμεσα στη στρατιωτική πίεση και στην ανάγκη αποφυγής γενικευμένης ανάφλεξης γίνεται όλο και πιο λεπτή.
Σχόλιο 
: Η ασυμφωνία στρατηγικής μεταξύ Τελ Αβίβ και Ουάσινγκτον είναι το πιο ανησυχητικό στοιχείο της τρέχουσας κρίσης: το Ισραήλ βλέπει ευκαιρία για μακρόχρονη φθορά του ιρανικού καθεστώτος, ενώ οι ΗΠΑ αναζητούν πολιτικά διαχειρίσιμη έξοδο. Αν η πίεση μεταφερθεί στις ενεργειακές υποδομές του Ιράν, το σοκ θα ξεπεράσει τα γεωπολιτικά σύνορα και θα αγγίξει ευθέως τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και, συνεπακόλουθα, τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη στην Ευρώπη και στην Ελλάδα.
#Ισραήλ #Ιράν #Τραμπ #Νετανιάχου #ΗΠΑ #ΜέσηΑνατολή
