Η σύγκρουση Ντόναλντ Τραμπ με τον πάπα Λέοντα ΙΔ΄ και ο πόλεμος στο Ιράν ωθούν τη Γεωργία Μελόνι να πάρει αποστάσεις από τον Αμερικανό πρόεδρο. Η ιταλίδα πρωθυπουργός φαίνεται να μετατοπίζεται από το στρατόπεδο της σκληρής δεξιάς προς τον ευρωπαϊκό κεντροδεξιό άξονα.
Η μέχρι πρότινος στενή πολιτική σχέση ανάμεσα στη Γεωργία Μελόνι και τον Ντόναλντ Τραμπ δοκιμάζεται σοβαρά, καθώς δύο εξελίξεις –ο πόλεμος ΗΠΑ‑Ισραήλ με το Ιράν και η ακραία φραστική επίθεση του Αμερικανού προέδρου κατά του πάπα Λέοντα ΙΔ΄– αναγκάζουν την ιταλίδα πρωθυπουργό να αναθεωρήσει τις προτεραιότητές της.
Η σύγκρουση Τραμπ – πάπα και η καθολική Ιταλία
Αφορμή για τη ρήξη αποτέλεσε η κριτική του πάπα στον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, τον οποίο χαρακτήρισε ως καταστροφή που προκαλείται από «μια χούφτα τυράννους». Η απάντηση Τραμπ υπήρξε οξύτατη, με δημόσιες αναρτήσεις όπου αποκάλεσε τον ποντίφικα «αδύναμο», ενώ προκάλεσε αντιδράσεις και ένα viral AI‑γεννημένο εικονίδιο που τον απεικόνιζε ως Ιησού.
Η Μελόνι, γνωστή για τις ρίζες της στην καθολική δεξιά, δεν είχε περιθώριο σιωπής σε μια χώρα όπου πάνω από τους μισούς πολίτες αυτοπροσδιορίζονται ως καθολικοί. Έσπευσε να χαρακτηρίσει τις δηλώσεις Τραμπ «απαράδεκτες», υπογραμμίζοντας ότι είναι «σωστό και φυσιολογικό» ο πάπας να ζητά ειρήνη και να καταδικάζει κάθε μορφή πολέμου. Η κίνηση αυτή, παρότι της στοίχισε την εύνοια του Λευκού Οίκου, ενισχύει τη θέση της στο εσωτερικό ακροατήριο.
Ο πόλεμος στο Ιράν, οι τιμές ενέργειας και η ιταλική κάλπη
Ο πόλεμος στο Ιράν έχει ήδη βαρύ οικονομικό αποτύπωμα στην Ιταλία. Η χώρα, με υψηλή εξάρτηση από το φυσικό αέριο και σημαντικές εισαγωγές από το Κατάρ, επηρεάζεται άμεσα από τον αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ και τις ιρανικές επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές στον Κόλπο. Το ντίζελ έχει ξεπεράσει τα 2 ευρώ το λίτρο, επιβαρύνοντας δυσανάλογα κοινωνικές ομάδες που αποτελούν βασικό πυρήνα της εκλογικής βάσης της Μελόνι.
Δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι 9 στους 10 Ιταλούς ανησυχούν έντονα για τις επιπτώσεις του πολέμου στις τιμές ενέργειας, ενώ 6 στους 10 αντιτίθενται στον ίδιο τον πόλεμο. Την ίδια ώρα, περίπου το 80% των Ιταλών εμφανίζεται με αρνητική άποψη για τον Τραμπ, ο οποίος συνδέεται στο συλλογικό αίσθημα με την κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και την άνοδο του κόστους ζωής. Με εκλογές στην Ιταλία το 2027, το «πορτοφόλι» και η αντλία καυσίμων ενδέχεται να κρίνουν το αποτέλεσμα, όπως επισημαίνουν Ιταλοί πολιτικοί επιστήμονες.
Από την άκρα δεξιά στον ευρωπαϊκό κεντροδεξιό άξονα;
Η ψύχρανση των σχέσεων Μελόνι‑Τραμπ δεν είναι κεραυνός εν αιθρία. Προηγήθηκε η κριτική της ιταλίδας πρωθυπουργού στις απειλές Τραμπ για προσάρτηση της Γροιλανδίας, ενώ η άκριτη στήριξή της στην ισραηλινή πολιτική στη Γάζα προκάλεσε δυσαρέσκεια στην ιταλική κοινή γνώμη. Η ήττα της σε πρόσφατο δημοψήφισμα για δικαστική μεταρρύθμιση, που ερμηνεύτηκε ως ψήφος δυσπιστίας προς την κυβέρνησή της, ενίσχυσε την αίσθηση ότι ο δεσμός με τον Αμερικανό πρόεδρο εξελίσσεται σε πολιτικό βαρίδι.
Παράλληλα, η εκλογική ήττα του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία, παρά τη στήριξη Τραμπ, αποδυναμώνει το στρατόπεδο των «κυρίαρχων» ηγετών στην Ευρώπη. Αναλυτές εκτιμούν ότι η Μελόνι, βλέποντας τα όρια της στρατηγικής ευθυγράμμισης με την αμερικανική σκληρή δεξιά, θα επιχειρήσει τώρα να πλησιάσει περισσότερο τους κεντροδεξιούς ηγέτες της ΕΕ, όπως ο Φρίντριχ Μερτς στη Γερμανία ή ο Εμανουέλ Μακρόν στη Γαλλία, με στόχο περισσότερη επιρροή στις Βρυξέλλες και μικρότερη εξάρτηση από την Ουάσιγκτον.
Σχόλιο 
: Η επιλογή της Μελόνι να ταχθεί ανοιχτά με τον πάπα και απέναντι στον Τραμπ δεν είναι απλώς κίνηση αξιακού χαρακτήρα, αλλά ψυχρός πολιτικός υπολογισμός: επιχειρεί να προστατεύσει την εκλογική της βάση από το σοκ των ενεργειακών τιμών, να αποσυνδέσει την εικόνα της από έναν όλο και πιο αντιδημοφιλή Αμερικανό πρόεδρο και να επανατοποθετηθεί ως αξιόπιστος παίκτης στον ευρωπαϊκό κεντροδεξιό χώρο. Αν η στροφή αυτή παγιωθεί, μπορεί να περιορίσει την ικανότητα του Τραμπ να εργαλειοποιεί την ιταλική κυβέρνηση για να διασπά την ευρωπαϊκή ενότητα σε κρίσιμα γεωπολιτικά μέτωπα.
#Ιταλία #Μελόνι #Τραμπ #Ιράν #ΕΕ #Ενέργεια
