Ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ κάλεσε τους καθολικούς του Καμερούν να απορρίψουν κάθε μορφή βίας και κατάχρησης. Ταυτόχρονα άσκησε σπάνια, δημόσια κριτική στην εξουσία για διαφθορά, παραβιάσεις δικαιωμάτων και εκμετάλλευση των αφρικανικών πόρων.
Σε μια από τις πιο φορτισμένες πολιτικά και κοινωνικά στιγμές της πρώτης αφρικανικής περιοδείας του, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ τέλεσε υπαίθρια λειτουργία μπροστά σε περισσότερους από 120.000 καθολικούς στη Ντουάλα, το μεγαλύτερο λιμάνι του Καμερούν, απευθύνοντας ένα ξεκάθαρο μήνυμα: «Απορρίψτε κάθε μορφή βίας και κατάχρησης».
Μήνυμα ειρήνης σε μια χώρα σε κρίση
Ο αμερικανικής καταγωγής ποντίφικας συνέχισε από το Καμερούν τη σκληρή ρητορική του υπέρ της ειρήνης, στο πλαίσιο της 11ήμερης περιοδείας του στην Αφρική. Κάλεσε τους πιστούς «να μην υποκύψουν στην καχυποψία και την απογοήτευση» και να γίνουν «πρωταγωνιστές του μέλλοντος», απορρίπτοντας τον «πλανό της βίας» που υπόσχεται εύκολα κέρδη αλλά «σκληραίνει την καρδιά».
Το μήνυμα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια χώρα που βιώνει μακρόχρονες εσωτερικές συγκρούσεις, αποσχιστικά κινήματα και καταστολή της αντιπολίτευσης. Η νεολαία του Καμερούν αντιμετωπίζει μαζική ανεργία και αίσθημα πολιτικού αδιεξόδου, ενώ η επίσκεψη του Πάπα επιχειρεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για διάλογο και αποκλιμάκωση.
Ο Λέων ΙΔ΄ είχε ήδη ηγηθεί διαθρησκευτικής διάσκεψης ειρήνης στην πόλη Μπαμέντα, επίκεντρο σχεδόν δεκαετούς αποσχιστικής εξέγερσης με χιλιάδες νεκρούς. Η επιλογή αυτών των σταθμών δείχνει ότι το Βατικανό επιδιώκει ενεργό ρόλο σε εστίες αστάθειας της Αφρικής.
Σκληρή κριτική σε καθεστώς Μπιά και ξένους εκμεταλλευτές
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσαν οι παρεμβάσεις του Πάπα για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη διαφθορά, τις οποίες διατύπωσε ενώπιον του 93χρονου προέδρου Πολ Μπιά, που κυβερνά από το 1982 με σιδηρά πυγμή. Ο Πάπας υπογράμμισε ότι «η ασφάλεια είναι προτεραιότητα, αλλά πρέπει πάντα να ασκείται με σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων», σε μια σαφή αναφορά στη βίαιη καταστολή διαδηλώσεων μετά τις εκλογές του Οκτωβρίου, όπου σκοτώθηκαν δεκάδες διαδηλωτές.
Εξίσου αιχμηρός υπήρξε και για την οικονομική διάσταση: το Καμερούν, πλούσιο σε ορυκτούς πόρους, αποτελεί εδώ και χρόνια πεδίο δράσης ξένων εταιρειών και περιφερειακών ελίτ. Ο Λέων ΙΔ΄ κατήγγειλε όσους «στο όνομα του κέρδους συνεχίζουν να απλώνουν τα χέρια τους στην αφρικανική ήπειρο για να την εκμεταλλευτούν και να τη λεηλατήσουν», θέτοντας στο στόχαστρο τόσο πολυεθνικές όσο και εγχώρια συμφέροντα.
Η παρέμβαση ευθυγραμμίζεται με τη σταθερή κριτική του Πάπα στη χρήση της θρησκείας για τη νομιμοποίηση πολέμων και αυταρχισμού, θέση που τον έχει φέρει σε ευθεία αντιπαράθεση με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και τον αντιπρόεδρο JD Vance, οι οποίοι τον έχουν δημοσίως επιτεθεί για τις καταδίκες του κατά του πολέμου στο Ιράν.
Η Αφρική ως στρατηγικό κέντρο βάρους του καθολικισμού
Η επίσκεψη στο Καμερούν εντάσσεται σε μια ευρύτερη αφρικανική περιοδεία με σταθμούς στην Αλγερία, την Αγκόλα και την Ισημερινή Γουινέα. Η Αφρική, με περίπου 290 εκατ. καθολικούς –ποσοστό άνω του 20% των 1,4 δισ. πιστών παγκοσμίως– αναδεικνύεται στο ταχύτερα αναπτυσσόμενο κέντρο βάρους της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας.
Στο Καμερούν, ο Αρχιεπίσκοπος Ντουάλα Σάμιουελ Κλέντα, από τις πιο κριτικές φωνές απέναντι στο καθεστώς Μπιά, εξέφρασε την ελπίδα ότι η παπική επίσκεψη θα γίνει αφετηρία για εθνική αυτοδέσμευση στην ειρήνη: «Ο καρπός αυτής της επίσκεψης πρέπει να είναι να δεσμευθούμε ως αρχιτέκτονες της ειρήνης», τόνισε.
Ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ ολοκληρώνει την επίσκεψή του στο Καμερούν με ακόμη μία λειτουργία, προτού συνεχίσει την περιοδεία του σε άλλες αφρικανικές χώρες, μεταφέροντας το ίδιο μήνυμα: χωρίς δικαιοσύνη, σεβασμό δικαιωμάτων και περιορισμό της λεηλασίας των πόρων, η ειρήνη θα παραμένει εύθραυστη υπόσχεση.
Σχόλιο 
: Η παρέμβαση του Πάπα στο Καμερούν ξεπερνά τα στενά θρησκευτικά όρια: ασκεί πίεση σε ένα γερασμένο, αυταρχικό καθεστώς, αμφισβητεί το μοντέλο εξαγωγής πρώτων υλών με αντάλλαγμα ελάχιστη ανάπτυξη και καταγράφει την Αφρική ως κεντρικό πεδίο τόσο για την παγκόσμια γεωπολιτική όσο και για το μέλλον της Καθολικής Εκκλησίας. Για τις δυτικές κυβερνήσεις και τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην ήπειρο, το μήνυμα είναι σαφές: η κοινωνική σταθερότητα και η νομιμοποίηση της εξουσίας δεν μπορούν πλέον να θεωρούνται δεδομένες, όταν η Εκκλησία παίρνει ανοιχτά θέση υπέρ της διαφάνειας, της ειρήνης και του σεβασμού των δικαιωμάτων.
#ΠαπαςΛεων #Καμερούν #Αφρική #ΑνθρώπιναΔικαιώματα #Διαφθορά
