Το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ εκτοξεύει τις τιμές ενέργειας και αναγκάζει την ΕΚΤ να επανασχεδιάσει τη στρατηγική της για τα επιτόκια. Ο Απρίλιος αναδεικνύεται σε μήνα-ορόσημο για την ευρωπαϊκή οικονομία.
Η κλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν και το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ μετατρέπουν ένα αρχικά υποτιμημένο γεωπολιτικό ρίσκο σε κεντρική απειλή για την ευρωπαϊκή οικονομία. Η τιμή του πετρελαίου έχει πλέον σταθεροποιηθεί πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, ανατρέποντας τα σενάρια ήπιας επίπτωσης του πολέμου και θέτοντας σε συναγερμό Κομισιόν και Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Απρίλιος: ο μήνας που κρίνει την πορεία των επιτοκίων
Στις Βρυξέλλες και τη Φρανκφούρτη επικρατεί η εκτίμηση ότι, αν ο πόλεμος δεν έχει λήξει μέχρι το τέλος Απριλίου, το σημερινό ενεργειακό σοκ θα εξελιχθεί σε πλήρη ενεργειακή κρίση με αλυσιδωτές επιπτώσεις στην ανάπτυξη. Η εξάρτηση της Ευρώπης από τα ορυκτά καύσιμα, πετρέλαιο και φυσικό αέριο, καθιστά την ήπειρο ιδιαίτερα ευάλωτη σε παρατεταμένες αναταράξεις στις ροές από τον Περσικό Κόλπο.
Η επόμενη συνεδρίαση της ΕΚΤ στις 30 Απριλίου αποκτά, έτσι, κομβικό χαρακτήρα. Ευρωπαϊκές πηγές θεωρούν πλέον πιθανή μια αύξηση επιτοκίων κατά 0,25 της μονάδας, εφόσον η σύρραξη συνεχίζεται. Η Κριστίν Λαγκάρντ έχει ήδη προειδοποιήσει επανειλημμένα για τον κίνδυνο αναζωπύρωσης του πληθωρισμού και επιβράδυνσης της ανάπτυξης, υπογραμμίζοντας ότι η ΕΚΤ δεν μπορεί να αγνοήσει μια νέα άνοδο στο ενεργειακό κόστος.
Τρία σενάρια για τιμές ενέργειας, ανάπτυξη και πληθωρισμό
Το βασικό σενάριο της ΕΚΤ προβλέπει για το δεύτερο τρίμηνο μέση τιμή πετρελαίου 90 δολάρια/βαρέλι και φυσικού αερίου 50 ευρώ/MWh. Σε αυτή την εκδοχή, ο ρυθμός ανάπτυξης της ευρωζώνης το 2026 μειώνεται στο 0,9% από 1,2%, δηλαδή 0,3 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα σε σχέση με τις προπολεμικές εκτιμήσεις για το Ιράν. Ο πληθωρισμός ανεβαίνει στο 2,6% από 1,9%, επιδείνωση κατά 0,7 μονάδες που αποδίδεται κυρίως στην ακριβότερη ενέργεια.
Στο δυσμενές σενάριο, με πετρέλαιο στα 119 δολάρια/βαρέλι και φυσικό αέριο στα 87 ευρώ/MWh, ο πληθωρισμός εκτινάσσεται στο 3,5%, ενώ η ανάπτυξη περιορίζεται στο 0,6%. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το ακραίο σενάριο: τιμή πετρελαίου 145 δολάρια/βαρέλι και φυσικού αερίου 106 ευρώ/MWh οδηγούν, σύμφωνα με τις προβολές της ΕΚΤ, τον πληθωρισμό στο 4,4% το 2026 και 4,8% το 2027, με την ανάπτυξη να υποχωρεί στο 0,4% και 0,9% αντίστοιχα.
Σχόλιο
: Η κρίση στα στενά του Ορμούζ λειτουργεί ως σκληρό τεστ αντοχής για το ευρωπαϊκό μοντέλο, που παραμένει ενεργοβόρο και εξαρτημένο από εισαγόμενα καύσιμα. Η ΕΚΤ βρίσκεται παγιδευμένη ανάμεσα στην ανάγκη τιθάσευσης του πληθωρισμού και στον κίνδυνο να στραγγαλίσει μια ήδη ασθενική ανάπτυξη. Αν ο πόλεμος παραταθεί, η Ευρώπη θα αναγκαστεί να επιταχύνει τις επενδύσεις σε ενεργειακή αυτάρκεια, αλλά το βραχυπρόθεσμο τίμημα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις προμηνύεται βαρύ.






