Γαλλία και Τουρκία επιχειρούν συντονισμό κινήσεων για την κρίση στη Μέση Ανατολή, θέτοντας στο επίκεντρο τον ρόλο του Λιβάνου σε ενδεχόμενη κατάπαυση του πυρός μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν. Παράλληλα αναδεικνύουν την κρισιμότητα της ελευθερίας ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και τη σημασία μιας μόνιμης διπλωματικής λύσης.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι συναντήθηκε με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για να συζητήσουν την κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με τον ίδιο, στο επίκεντρο τέθηκε ο ρόλος του Λιβάνου στο πλαίσιο μιας πιθανής συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, καθώς και η ανάγκη διασφάλισης της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Ο Λίβανος ως κομβικός παράγοντας ισορροπίας
Η αναφορά Μακρόν στην «ένταξη του Λιβάνου» σε μια συμφωνία εκεχειρίας αναδεικνύει τον αυξανόμενο γεωπολιτικό του ρόλο. Η χώρα βρίσκεται στο σταυροδρόμι των αντιπαραθέσεων Ιράν – ΗΠΑ, αλλά και περιφερειακών παικτών, με την εσωτερική της σταθερότητα να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εξωτερικές ισορροπίες.
Για τη Γαλλία, που έχει ιστορικούς και πολιτικούς δεσμούς με τη Βηρυτό, η σταθεροποίηση του Λιβάνου αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα, συνδεδεμένη τόσο με την ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου όσο και με την αποτροπή νέων μεταναστευτικών πιέσεων προς την Ευρώπη. Η Τουρκία, από την πλευρά της, βλέπει στον Λίβανο έναν ακόμη κρίκο στη διεύρυνση της επιρροής της στον αραβικό κόσμο. Η προσπάθεια συντονισμού Παρισιού – Άγκυρας δείχνει ότι, παρά τον ανταγωνισμό τους, αναγνωρίζουν την ανάγκη ελάχιστης συνεργασίας για να αποφευχθεί περαιτέρω αποσταθεροποίηση.
Στενά του Ορμούζ και το ενεργειακό διακύβευμα
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε, σύμφωνα με τον Μακρόν, στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Πρόκειται για ζωτικής σημασίας θαλάσσια δίοδο από την οποία διέρχεται σημαντικό μέρος των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Οποιαδήποτε κλιμάκωση στην περιοχή θα μπορούσε να οδηγήσει σε απότομες αυξήσεις τιμών ενέργειας, με άμεσο αντίκτυπο στις ευρωπαϊκές και παγκόσμιες οικονομίες.
Η αναφορά σε «μόνιμη διπλωματική λύση» υποδηλώνει ότι Παρίσι και Άγκυρα αντιλαμβάνονται πως μια απλή κατάπαυση του πυρός δεν αρκεί. Χρειάζεται πλαίσιο που θα μειώνει μακροπρόθεσμα τον κίνδυνο σύγκρουσης ΗΠΑ – Ιράν, θα προστατεύει τις θαλάσσιες οδούς και θα δημιουργεί περιθώρια για οικονομική ανάκαμψη και επενδύσεις στην ευρύτερη περιοχή. Για την Ευρώπη, που παραμένει ενεργειακά εκτεθειμένη στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, η επιτυχία μιας τέτοιας διπλωματικής προσπάθειας θα ήταν κρίσιμος παράγοντας για τη σταθερότητα τιμών και τον σχεδιασμό της πράσινης μετάβασης.
Σχόλιο
: Η κίνηση Μακρόν – Ερντογάν καταδεικνύει ότι όταν διακυβεύονται ενεργειακές ροές και θαλάσσιες οδοί, ακόμη και ανταγωνιστικές δυνάμεις αναζητούν κοινό έδαφος. Το ζητούμενο είναι αν η διπλωματική ρητορική θα μετατραπεί σε δεσμευτικούς μηχανισμούς ασφαλείας ή θα μείνει σε επίπεδο συμβολικών πρωτοβουλιών.






