Ο Αντόνιο Γκουτέρες κρούει τον κώδωνα κινδύνου για τις οικονομικές, ενεργειακές και γεωπολιτικές συνέπειες του πολέμου στο Ιράν. Καλεί Ιράν, ΗΠΑ και Ισραήλ να σταματήσουν τις επιθέσεις και να προστατεύσουν αμάχους και κρίσιμες υποδομές.
Με ιδιαίτερα αιχμηρή γλώσσα, ο γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες προειδοποίησε ότι ο πόλεμος στο Ιράν «πυροδοτεί καταστροφικές οικονομικές συνέπειες», τόσο για την περιοχή όσο και για την παγκόσμια οικονομία. «Αν τα τύμπανα του πολέμου συνεχίσουν να ηχούν, η κλιμάκωση θα κάνει τα πάντα χειρότερα. Η σπείρα θανάτου και καταστροφής πρέπει να σταματήσει» δήλωσε σε δημοσιογράφους, σκιαγραφώντας το βάθος της ανησυχίας στον ΟΗΕ.
Οικονομικός κίνδυνος και ενεργειακή ασφάλεια
Η τοποθέτηση Γκουτέρες αντανακλά τον φόβο ότι η σύγκρουση στο Ιράν μπορεί να επιδεινώσει ένα ήδη εύθραυστο διεθνές οικονομικό περιβάλλον. Η χώρα και η γύρω περιοχή αποτελούν καίριο κρίκο στην παγκόσμια ενεργειακή αλυσίδα. Κάθε νέα αποσταθεροποίηση απειλεί με άνοδο στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, αυξημένο μεταφορικό κόστος και νέες πληθωριστικές πιέσεις, οι οποίες μπορεί να πλήξουν ιδιαίτερα την Ευρώπη και τις αναδυόμενες οικονομίες.
Ο γενικός γραμματέας τόνισε ότι «η ελευθερία της ναυσιπλοΐας πρέπει να διαφυλαχθεί», δείχνοντας την ανησυχία του για πιθανά πλήγματα σε κρίσιμους θαλάσσιους διαύλους της περιοχής. Διακοπές στη ροή εμπορευμάτων ή επιθέσεις σε πλοία θα μπορούσαν να προκαλέσουν ντόμινο στην εφοδιαστική αλυσίδα, επιτείνοντας τις στρεβλώσεις που παρατηρούνται ήδη σε πολλές αγορές.
Έκκληση προς όλες τις πλευρές για άμεση αποκλιμάκωση
Ο Γκουτέρες απηύθυνε σαφή έκκληση προς το Ιράν να σταματήσει τις επιθέσεις εναντίον γειτονικών χωρών, ενώ ταυτόχρονα κάλεσε τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ να τερματίσουν τα πλήγματα κατά της Τεχεράνης. Η διπλή αυτή πίεση καταδεικνύει ότι ο ΟΗΕ βλέπει τον κίνδυνο μιας ανεξέλεγκτης περιφερειακής ανάφλεξης, αν συνεχιστεί ο κύκλος αντιποίνων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε και η προειδοποίηση ότι «οι άμαχοι και οι πολιτικές υποδομές, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών εγκαταστάσεων, πρέπει να γίνουν σεβαστά και να προστατευθούν». Η αναφορά στις πυρηνικές υποδομές ανοίγει το πιο σκοτεινό σενάριο: ένα ατύχημα ή πλήγμα σε τέτοιες εγκαταστάσεις θα είχε ανυπολόγιστες περιβαλλοντικές, υγειονομικές και γεωπολιτικές συνέπειες.
Διεθνείς προεκτάσεις και ελληνικό αποτύπωμα
Η προειδοποίηση του ΟΗΕ έρχεται σε μια στιγμή όπου οι αγορές τιμολογούν αυξημένο γεωπολιτικό ρίσκο, με επενδυτές να μετακινούνται σε ασφαλή καταφύγια και κυβερνήσεις να παρακολουθούν τον πληθωρισμό με ανησυχία. Για χώρες όπως η Ελλάδα, που διαθέτουν ισχυρό ναυτιλιακό στόλο και υψηλή εξάρτηση από τις εισαγωγές ενέργειας, η ασφάλεια των θαλάσσιων διαύλων και η σταθερότητα στις τιμές ενέργειας είναι κρίσιμης σημασίας.
Η παρέμβαση Γκουτέρες ουσιαστικά επαναφέρει τον ΟΗΕ στο επίκεντρο των προσπαθειών διπλωματικής αποκλιμάκωσης, σε μια περίοδο όπου κυριαρχούν οι μονομερείς στρατιωτικές πρωτοβουλίες. Το δίλημμα για τις εμπλεκόμενες δυνάμεις είναι πλέον σαφές: συνέχιση μιας δαπανηρής και επικίνδυνης κλιμάκωσης ή επιστροφή σε ένα πλαίσιο διαπραγμάτευσης με εγγυήσεις για ασφάλεια, ενέργεια και ναυσιπλοΐα.
Σχόλιο 
: Η δραματική ρητορική Γκουτέρες υπογραμμίζει ότι η σύγκρουση στο Ιράν δεν είναι περιφερειακό ζήτημα αλλά παγκόσμιος οικονομικός κίνδυνος. Για την Ελλάδα, η προστασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και η αποτροπή ενεργειακού σοκ είναι κρίσιμες προϋποθέσεις για σταθερές τιμές, ανάπτυξη και προβλέψιμο επιχειρηματικό περιβάλλον.
#ΟΗΕ #Ιράν #Γκουτέρες #ΜέσηΑνατολή #Πόλεμος #Ενέργεια
