Η φιλόδοξη επένδυση της ΦΑΓΕ στο Hoogeveen συναντά σκληρές αντιδράσεις και διαρκώς αυστηρότερο περιβαλλοντικό πλαίσιο. Παράλληλα, η ελληνική θυγατρική ενισχύεται κεφαλαιακά με 41 εκατ. ευρώ.
Η προσπάθεια της ΦΑΓΕ να αποκτήσει δεύτερη παραγωγική βάση γιαουρτιού στην Ευρώπη εξελίσσεται σε πολύχρονο θρίλερ. Μετά το ναυάγιο του σχεδίου στο Λουξεμβούργο, η επένδυση στην Ολλανδία, ύψους 150 εκατ. ευρώ, βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα μίγμα αυστηρού περιβαλλοντικού πλαισίου και έντονων τοπικών αντιδράσεων, που μεταθέτουν την ολοκλήρωσή της ακόμη και προς το 2030.
Περιβαλλοντικοί περιορισμοί και πολιτικές αντιδράσεις
Το νέο εργοστάσιο στο Hoogeveen, δυναμικότητας 40.000 τόνων ετησίως και με πρόβλεψη για 250 θέσεις εργασίας, ανακοινώθηκε τον Νοέμβριο του 2021, με αρχικό ορίζοντα λειτουργίας το δεύτερο εξάμηνο του 2024. Όμως, από την κατάθεση της αίτησης περιβαλλοντικής άδειας (Νοέμβριος 2022, βάσει του νόμου Wabo) μέχρι σήμερα, το ρυθμιστικό περιβάλλον στην Ολλανδία έχει αλλάξει δραστικά, κυρίως λόγω της πολιτικής για τις εκπομπές αζώτου.
Η επαρχία Drenthe προωθεί νέο μοντέλο αγροτικής ανάπτυξης με στόχο μείωση εκπομπών κατά 43% έως το 2035, ως προϋπόθεση για επανεκκίνηση αδειοδοτήσεων. Η δημόσια διαβούλευση ολοκληρώθηκε στις 30 Μαρτίου, ενώ πρόσφατη απόφαση του ανώτατου διοικητικού δικαστηρίου Raad van State δίνει τη δυνατότητα ακόμη και ανάκλησης αδειών για οριακές επιβαρύνσεις σε άζωτο, αυξάνοντας την αβεβαιότητα για βιομηχανικά projects.
Στο κλίμα αυτό, οικολογικές οργανώσεις, τοπικές ομάδες και πολιτικά κόμματα κλιμακώνουν την αντίδρασή τους. Ιδιαίτερα ενεργό εμφανίζεται το κόμμα Partij voor de Dieren, το οποίο με αλλεπάλληλες ερωτήσεις προς την επαρχία Drenthe αναδεικνύει τις πιθανές επιπτώσεις στο οικοσύστημα και την κατανάλωση υδάτινων πόρων.
Αναθεώρηση σχεδίου, νερό και ενέργεια ως πεδία μάχης
Καταλύτης της κοινωνικής πίεσης υπήρξε η αρχική εκτίμηση ότι η μονάδα θα κατανάλωνε περίπου 2,5 εκατ. λίτρα νερού ημερησίως. Η ένταση των αντιδράσεων ανάγκασε τη ΦΑΓΕ να αναθεωρήσει ριζικά τον σχεδιασμό της.
Σύμφωνα με τα έγγραφα που επικαλείται το Partij voor de Dieren, το αναθεωρημένο πλάνο προβλέπει μείωση της κατανάλωσης πόσιμου νερού έως και 90%, περιορισμό των λυμάτων κατά περίπου 80%, δημιουργία ιδιωτικής μονάδας επεξεργασίας και εκτεταμένη επαναχρησιμοποίηση υδάτων. Η εταιρεία τροποποίησε την αίτηση άδειας τον Οκτώβριο του 2023 και τον Νοέμβριο του 2024, με το Υδατικό Συμβούλιο Drents Overijsselse Delta (WDOD) να αξιολογεί θετικά τα μέτρα.
Παράλληλα, η ΦΑΓΕ προτείνει ένα πλήρως ηλεκτρικό εργοστάσιο με στόχο μηδενικές εκπομπές κατά τη λειτουργία. Ωστόσο, και αυτό το στοιχείο προκαλεί νέο γύρο ερωτημάτων: η εκτιμώμενη μηνιαία κατανάλωση 2,6 εκατ. kWh εγείρει ανησυχίες για την επάρκεια του δικτύου και για τον τρόπο με τον οποίο θα διασφαλιστεί ότι δεν θα θιγούν οι ανάγκες νοικοκυριών και επιχειρήσεων, ούτε οι στόχοι βιωσιμότητας της περιοχής.
Η ηλεκτρική διασύνδεση εξαρτάται από την επέκταση των τοπικών υποδομών. Ο νέος σταθμός της επαρχίας αναμένεται, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, να ολοκληρωθεί το 2029, μεταθέτοντας τη δυνατότητα σύνδεσης της μονάδας για το 2030. Ακόμη και με έγκαιρη αδειοδότηση, η κατασκευή θα απαιτήσει επιπλέον περίπου δύο χρόνια.
Κεφαλαιακή ενίσχυση στην Ελλάδα και στρατηγικό διακύβευμα
Την ώρα που η ολλανδική επένδυση παραμένει σε εκκρεμότητα, η ελληνική θυγατρική του ομίλου προχώρησε σε κίνηση κεφαλαιακής αναδιάρθρωσης. Με βάση απόφαση έκτακτης γενικής συνέλευσης της 1ης Απριλίου, η ΦΑΓΕ Ελλάδας μείωσε ονομαστικά το μετοχικό της κεφάλαιο κατά 65.991,04 ευρώ, μέσω μείωσης της ονομαστικής αξίας κατά 1,94 ευρώ ανά μετοχή, και στη συνέχεια προχώρησε σε αύξηση 40.965.984 ευρώ.
Από το ποσό αυτό, 15.578.527,98 ευρώ προήλθαν από κεφαλαιοποίηση αποθεματικών («διαφορά υπέρ το άρτιο»), ενώ 25.387.456,02 ευρώ εισφέρθηκαν σε μετρητά από τη μοναδική μέτοχο. Έτσι, το μετοχικό κεφάλαιο διαμορφώνεται πλέον σε 41 εκατ. ευρώ, διαιρούμενο σε ισάριθμες μετοχές ονομαστικής αξίας 1 ευρώ.
Πέρα από τη χρηματοοικονομική θωράκιση, το στρατηγικό στοίχημα για τη ΦΑΓΕ παραμένει η δημιουργία δεύτερης ευρωπαϊκής βάσης γιαουρτιού. Η επιλογή επένδυσης στην «καρδιά» της ευρωπαϊκής γαλακτοπαραγωγής δεν είναι ουδέτερη: η πρόσβαση σε μία από τις μεγαλύτερες ζώνες γάλακτος και σε κομβικά δίκτυα διανομής θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά τη θέση της εταιρείας στην ευρωπαϊκή αγορά, εξηγώντας και την ένταση των αντιδράσεων από τοπικούς και περιβαλλοντικούς φορείς.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση της ΦΑΓΕ στην Ολλανδία δείχνει πόσο γρήγορα το ευρωπαϊκό περιβαλλοντικό πλαίσιο μπορεί να μετατρέψει μια βιομηχανική επένδυση-βιτρίνα σε μακρόσυρτο πεδίο σύγκρουσης. Για τις ελληνικές επιχειρήσεις που επιδιώκουν παραγωγικό αποτύπωμα στην Ε.Ε., το μήνυμα είναι σαφές: χωρίς προληπτική προσαρμογή σε αυστηρούς στόχους για άζωτο, νερό και ενέργεια, ακόμη και κεφαλαιακά ισχυρά projects κινδυνεύουν να εγκλωβιστούν σε έναν φαύλο κύκλο καθυστερήσεων, πολιτικών πιέσεων και κοινωνικής δυσπιστίας.
#ΦΑΓΕ #Ολλανδία #Επενδύσεις #ΒιομηχανίαΤροφίμων #Περιβάλλον
