Η πολεμική σύγκρουση με το Ιράν και ο αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ προκαλούν ιστορικό σοκ στην παραγωγή πετρελαίου του ΟΠΕΚ. Οι περικοπές τροφοδοτούν νέο ανοδικό κύκλο τιμών πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε φάση βαθιάς ενεργειακής αναταραχής, καθώς τα τελευταία στοιχεία του ΟΠΕΚ καταγράφουν πρωτοφανή πτώση της παραγωγής πετρελαίου τον Μάρτιο, ως άμεση συνέπεια του πολέμου με το Ιράν και της απορρύθμισης των θαλάσσιων διαδρόμων στον Περσικό Κόλπο.
Κατάρρευση παραγωγής ανά χώρα και στρατηγικά πλήγματα
Το μεγαλύτερο πλήγμα δέχθηκε το Ιράκ, όπου η παραγωγή κατέρρευσε κατά 61%, υποχωρώντας από 4,2 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Φεβρουάριο σε μόλις 1,6 εκατ. τον Μάρτιο. Σημαντικές ήταν και οι απώλειες στο Κουβέιτ, με πτώση 53%, και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με μείωση 44% σε μηνιαία βάση.
Στη Σαουδική Αραβία, τον μεγαλύτερο παραγωγό του ΟΠΕΚ, η παραγωγή περιορίστηκε κατά 23%, από 10,1 σε 7,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Το Ριάντ επιχειρεί να παρακάμψει τα Στενά του Ορμούζ αξιοποιώντας τον αγωγό Ανατολής–Δύσης προς την Ερυθρά Θάλασσα, ωστόσο η πρόσφατη επίθεση του Ιράν στον αγωγό, που μείωσε τη δυναμικότητά του κατά 700.000 βαρέλια ημερησίως, περιόρισε δραστικά τα περιθώρια ελιγμών.
Συνολικά, η παραγωγή του ΟΠΕΚ υποχώρησε κατά 27% σε έναν μόλις μήνα, από 28,7 σε 20,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως, αποκαλύπτοντας την έκταση του σοκ στην προσφορά.
Ορμούζ, ναυτικός αποκλεισμός και αντίδραση αγορών
Η ναυσιπλοΐα τάνκερ στα Στενά του Ορμούζ – κρίσιμη οδό για τις παγκόσμιες ροές ενέργειας – έχει ουσιαστικά παραλύσει λόγω ιρανικών επιθέσεων, αναγκάζοντας τις χώρες του Κόλπου να περιορίσουν την παραγωγή, καθώς αδυνατούν να εξάγουν τις ποσότητες τους. Ο Σεΐχης Ναουάφ αλ-Σαμπάχ, επικεφαλής της Kuwait Petroleum Corporation, εκτίμησε ότι, παρά την ανθεκτικότητα των κοιτασμάτων, η πλήρης αποκατάσταση της παραγωγής θα απαιτήσει τρεις έως τέσσερις μήνες, με μέρος της δυναμικότητας να επανέρχεται σε λίγες εβδομάδες.
Το Ιράν εμφανίζει ηπιότερη μείωση παραγωγής, περίπου 5%, από 3,24 σε 3,06 εκατ. βαρέλια ημερησίως, καθώς συνέχισε να εξάγει μέσω των Στενών στη διάρκεια του πολέμου. Ωστόσο, μετά την αποτυχία των συνομιλιών με τις ΗΠΑ, η Τεχεράνη βρίσκεται αντιμέτωπη με ναυτικό αποκλεισμό, κατόπιν εντολής του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προς το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό να μπλοκάρει κάθε θαλάσσια κίνηση από και προς ιρανικά λιμάνια.
Οι αγορές αντιδρούν με νέο ράλι τιμών: το αμερικανικό WTI για παράδοση Μαΐου επανήλθε πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ το Brent κινείται κοντά στα 100 δολάρια για τον Ιούνιο, με το συμβόλαιο Ιουλίου στα 93,93 δολάρια. Το ενεργειακό σοκ επαναφέρει με ένταση τον κίνδυνο επίμονου πληθωρισμού και πιέσεων σε οικονομίες που εξαρτώνται από τις εισαγωγές πετρελαίου, όπως η Ελλάδα και η υπόλοιπη Ευρώπη.
Σχόλιο 
: Η συνδυασμένη διατάραξη παραγωγής, μεταφοράς και γεωπολιτικής σταθερότητας στον Περσικό Κόλπο συνιστά κλασικό «τέλειο καταιγισμό» για την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Αν ο ναυτικός αποκλεισμός του Ιράν και οι επιθέσεις σε υποδομές συνεχιστούν, η σημερινή άνοδος τιμών μπορεί να εξελιχθεί σε δομικό σοκ προσφοράς, με μακροχρόνιες συνέπειες για την ανάπτυξη, τα δημοσιονομικά και τη νομισματική πολιτική διεθνώς.
#ΟΠΕΚ #πετρέλαιο #Ιράν #ΜέσηΑνατολή #Ενέργεια
