Με την εκεχειρία να φτάνει στο τέλος της και τις διαπραγματεύσεις να κινούνται χωρίς σαφή κατεύθυνση, η σύγκρουση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και το Ιράν μπαίνει σε φάση υψηλής αβεβαιότητας. Το βασικό πρόβλημα δεν είναι τεχνικό αλλά πολιτικό. Δεν υπάρχει εμπιστοσύνη, δεν υπάρχει κοινή γραμμή και κάθε πλευρά επιχειρεί να επιβάλει τους όρους της πριν καν ξεκινήσει ουσιαστική διαπραγμάτευση.
Το επίκεντρο της κρίσης παραμένει το Στενό του Ορμούζ. Δεν είναι απλώς ένα πέρασμα πλοίων. Είναι εργαλείο πίεσης, οικονομικός μοχλός και στρατηγικό όπλο. Όσο αυτό το σημείο παραμένει ασταθές, καμία συμφωνία δεν μπορεί να θεωρηθεί βιώσιμη.
Το πρώτο σενάριο θέλει τις δύο πλευρές να επιστρέφουν στο τραπέζι των συνομιλιών στο Πακιστάν και να καταλήγουν σε μια προσωρινή συμφωνία. Μια τέτοια εξέλιξη δεν θα έλυνε το πρόβλημα, αλλά θα αγόραζε χρόνο. Οι βασικοί διαπραγματευτές, όπως ο Τζέι Ντι Βανς από την αμερικανική πλευρά και οι Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ και Αμπάς Αραγτσί από την ιρανική, καλούνται να γεφυρώσουν χάσματα που σήμερα μοιάζουν αγεφύρωτα. Το πυρηνικό πρόγραμμα, οι κυρώσεις και ο έλεγχος της ναυσιπλοΐας δεν είναι ζητήματα που κλείνουν γρήγορα.
Το δεύτερο σενάριο είναι πιο κοντά στην πραγματικότητα των αγορών. Οι συνομιλίες αποτυγχάνουν να δώσουν αποτέλεσμα, αλλά καμία πλευρά δεν επιλέγει την άμεση σύγκρουση. Έτσι, η εκεχειρία παρατείνεται χωρίς συμφωνία. Ο Ντόναλντ Τραμπ συνεχίζει να πιέζει για πλήρη εγκατάλειψη του εμπλουτισμού ουρανίου, ενώ η Τεχεράνη απορρίπτει κάθε τέτοιο ενδεχόμενο. Το αποτέλεσμα είναι μια εύθραυστη ισορροπία που κρατά προσωρινά, χωρίς να λύνει τίποτα.
Το τρίτο σενάριο είναι πιο επικίνδυνο από όσο φαίνεται. Οι συνομιλίες δεν πραγματοποιούνται καν, αλλά η σύγκρουση δεν κλιμακώνεται άμεσα. Πρόκειται για μια κατάσταση παρατεταμένης έντασης, όπου η εκεχειρία υπάρχει τυπικά αλλά όχι ουσιαστικά. Τα περιστατικά στη θάλασσα συνεχίζονται, οι πιέσεις αυξάνονται και το ρίσκο λάθους μεγαλώνει. Είναι το σημείο όπου ένα μικρό επεισόδιο μπορεί να προκαλέσει μεγάλη κρίση.
Το τέταρτο σενάριο είναι η πλήρης κατάρρευση. Αν η εκεχειρία λήξει χωρίς συμφωνία και οι απειλές μετατραπούν σε πράξη, τότε η σύγκρουση επανεκκινεί σε πιο έντονο επίπεδο. Η στοχοποίηση ενεργειακών υποδομών, το κλείσιμο του Ορμούζ και η επέκταση της κρίσης σε όλη την περιοχή είναι πιθανά ενδεχόμενα. Σε αυτή την περίπτωση, οι συνέπειες δεν θα είναι μόνο γεωπολιτικές αλλά και βαθιά οικονομικές.
Η ουσία είναι ότι η κρίση έχει ήδη αλλάξει χαρακτήρα. Δεν πρόκειται για έναν πόλεμο με καθαρή αρχή και τέλος, αλλά για μια νέα κατάσταση διαρκούς αστάθειας. Οι τιμές ενέργειας θα συνεχίσουν να επηρεάζονται, η ναυτιλία θα λειτουργεί υπό αυξημένο ρίσκο και οι αγορές θα κινούνται με βάση τις εξελίξεις της ημέρας.
SBC Analysis
Η αγορά αναζητά σήματα σταθερότητας, αλλά το σύστημα δεν τα προσφέρει. Το πιο πιθανό αποτέλεσμα δεν είναι μια οριστική συμφωνία, αλλά μια σειρά από προσωρινές ισορροπίες. Αυτό σημαίνει ότι η αστάθεια γίνεται κανονικότητα. Όποιος το αγνοεί, απλώς θα βρεθεί εκτεθειμένος στην επόμενη κίνηση.
