Η ιδέα να καταλάβουν οι ΗΠΑ το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν ακούγεται στρατηγικά “καθαρή”. Στην πράξη, είναι ένα από τα πιο περίπλοκα και επικίνδυνα σενάρια που υπάρχουν στο τραπέζι.
Ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει, σύμφωνα με πληροφορίες, την αποστολή ειδικών δυνάμεων για την κατάληψη των αποθεμάτων υψηλού εμπλουτισμού. Στόχος είναι να αφαιρεθεί ο πυρήνας της πυρηνικής απειλής. Το πρόβλημα είναι ότι η υλοποίηση αυτού του στόχου δεν είναι “χειρουργική επιχείρηση”. Είναι πολυεπίπεδη στρατιωτική αποστολή υψηλού ρίσκου.
Το Ιράν εκτιμάται ότι διαθέτει εκατοντάδες κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου έως 60%, επίπεδο που το φέρνει πολύ κοντά στο όριο παραγωγής πυρηνικού όπλου. Οι βασικές εγκαταστάσεις βρίσκονται σε περιοχές όπως το Ισφαχάν και το Νατάνζ, ενώ υπάρχουν και βαθιά υπόγειες εγκαταστάσεις όπως στο Φορντό. Το κοινό χαρακτηριστικό; Είναι δύσκολα προσβάσιμες και σχεδιασμένες για να αντέχουν επιθέσεις.
Η πρώτη μεγάλη πρόκληση είναι καθαρά στρατιωτική. Οι εγκαταστάσεις βρίσκονται εκατοντάδες χιλιόμετρα μέσα στο ιρανικό έδαφος. Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε επιχείρηση απαιτεί μεταφορά δυνάμεων σε ενεργό πεδίο μάχης, εξασφάλιση περιμέτρου και διατήρηση ελέγχου της περιοχής για άγνωστο χρονικό διάστημα. Δεν μιλάμε για raid. Μιλάμε για προσωρινή κατοχή εδάφους.
Η δεύτερη πρόκληση είναι τεχνική. Το εμπλουτισμένο ουράνιο αποθηκεύεται συνήθως σε μορφή εξαφθοριούχου ουρανίου, ένα εξαιρετικά τοξικό και χημικά επικίνδυνο υλικό. Η μεταφορά του απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό, απομόνωση και απόλυτο έλεγχο. Ένα λάθος, μια διαρροή ή μια έκρηξη μπορεί να προκαλέσει σοβαρή χημική μόλυνση.
Η τρίτη πρόκληση είναι επιχειρησιακή. Ακόμη και αν οι δυνάμεις φτάσουν στο σημείο, πρέπει να σκάψουν μέσα σε κατεστραμμένες υπόγειες εγκαταστάσεις, να εντοπίσουν το υλικό και να το μεταφέρουν με ασφάλεια. Αυτό μπορεί να πάρει ημέρες ή εβδομάδες, υπό συνεχή απειλή επιθέσεων.
Υπάρχει και το εναλλακτικό σενάριο: καταστροφή του υλικού επί τόπου. Οι ΗΠΑ διαθέτουν εξειδικευμένες μονάδες για τέτοιες αποστολές. Όμως η καταστροφή του ουρανίου θα δημιουργούσε τοξική ρύπανση στην περιοχή και δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι θα καταστραφεί το σύνολο των αποθεμάτων. Ακόμη και μικρή ποσότητα που θα διασωθεί μπορεί να επανεκκινήσει το πρόγραμμα.
Το ιστορικό δείχνει πόσο δύσκολες είναι τέτοιες επιχειρήσεις. Το 1994, οι ΗΠΑ μετέφεραν πυρηνικό υλικό από το Καζακστάν σε επιχείρηση που έγινε με τη συνεργασία της τοπικής κυβέρνησης και υπό συνθήκες ειρήνης. Και πάλι, χρειάστηκαν εβδομάδες για να ολοκληρωθεί. Στην περίπτωση του Ιράν, μιλάμε για ενεργό πόλεμο χωρίς συνεργασία.
Η πιο ρεαλιστική επιλογή, σύμφωνα με αναλυτές, παραμένει η διπλωματία. Συμφωνία που θα επιτρέπει έλεγχο, μείωση εμπλουτισμού ή απομάκρυνση του υλικού υπό διεθνή εποπτεία. Το πρόβλημα είναι ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο πλευρών.
SBC Analysis
Η κατάληψη του εμπλουτισμένου ουρανίου είναι στρατηγικά ελκυστική αλλά επιχειρησιακά σχεδόν μη βιώσιμη χωρίς τεράστιο ρίσκο. Μετατρέπει έναν αεροπορικό πόλεμο σε πιθανή χερσαία εμπλοκή μεγάλης διάρκειας. Και αυτό αλλάζει πλήρως το προφίλ της σύγκρουσης. Αν η Ουάσινγκτον κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση, δεν θα πρόκειται απλώς για κλιμάκωση. Θα είναι αλλαγή φάσης του πολέμου με απρόβλεπτες συνέπειες.
