Η κρίση στον Περσικό Κόλπο δεν είναι μόνο στρατιωτική ή ενεργειακή. Είναι στρατηγική παγίδα για την Κίνα. Και όσο το Πεκίνο επιχειρεί να κρατήσει ισορροπίες, τόσο περισσότερο εκτίθεται.
Το βασικό δεδομένο είναι απλό και αμείλικτο. Το Ιράν καλύπτει περίπου το 11% των εισαγωγών πετρελαίου της Κίνας. Όμως οι πραγματικοί πυλώνες ενεργειακής ασφάλειας βρίσκονται αλλού. Η Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, το Ομάν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αντιπροσωπεύουν συνολικά πάνω από το ένα τρίτο των κινεζικών εισαγωγών. Με απλά λόγια, το Πεκίνο δεν έχει την πολυτέλεια να πάρει ξεκάθαρη θέση υπέρ της Τεχεράνης χωρίς να ρισκάρει το βασικό του ενεργειακό μοντέλο.
Το πρόβλημα είναι ότι η στρατηγική «είμαστε παντού αλλά δεν δεσμευόμαστε πουθενά» αρχίζει να καταρρέει. Για δεκαετίες, η Κίνα λειτουργούσε ως ουδέτερος παίκτης: συνεργαζόταν με όλους, απέφευγε συγκρούσεις και μεγιστοποιούσε οικονομικά οφέλη. Σήμερα αυτό το μοντέλο πιέζεται από την πραγματικότητα του πολέμου.
Το Στενό του Ορμούζ λειτουργεί σαν πολλαπλασιαστής ρίσκου. Όταν η ροή πετρελαίου διαταράσσεται, το κόστος ανεβαίνει ακαριαία. Οι ναυτιλιακές δεν μπορούν να «κλειδώσουν» τιμές καυσίμων εκ των προτέρων και αναγκάζονται να αγοράζουν στην τρέχουσα, αυξημένη τιμή. Αυτό μεταφέρεται άμεσα στο κόστος μεταφοράς και τελικά στην τιμή των αγαθών.
Η εφοδιαστική αλυσίδα αρχίζει να σπάει στα πιο ευαίσθητα σημεία της. Δρομολόγια που μέχρι χθες θεωρούνταν αξιόπιστα, σήμερα γίνονται οριακά μη κερδοφόρα. Εταιρείες από τη Σαγκάη μέχρι την Αθήνα και τη Σιγκαπούρη αναπροσαρμόζουν συνεχώς στρατηγικές, διαδρομές και κόστη. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο το σήμερα. Είναι ότι το ρίσκο δεν τιμολογείται πλήρως.
Για το Πεκίνο, το πραγματικό κόστος είναι γεωπολιτικό. Στηρίζοντας –έστω και έμμεσα– την Τεχεράνη, διακινδυνεύει σχέσεις με χώρες που είναι κρίσιμες για την ενεργειακή του ασφάλεια. Και αυτές οι χώρες δεν λειτουργούν με ουδετερότητα. Λειτουργούν με ισορροπία ισχύος.
SBC Analysis
Η Κίνα παίζει σε δύο ταμπλό, αλλά το παιχνίδι γίνεται όλο και πιο ασύμμετρο. Δεν μπορεί να κρατήσει ταυτόχρονα Ιράν και Κόλπο χωρίς κόστος. Αν πιεστεί να επιλέξει, θα επιλέξει την ενέργεια. Και αυτό σημαίνει ότι η σημερινή «ουδετερότητα» είναι προσωρινή. Οι αγορές δεν το έχουν αποτιμήσει πλήρως. Όταν το κάνουν, η αντίδραση θα είναι απότομη.
