Η κυβέρνηση ετοιμάζει νέο χωροταξικό πλαίσιο τουρισμού με ποσοτικό όριο στα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης. Κρίσιμη παράμετρος ο συσχετισμός τους με τις ξενοδοχειακές κλίνες ανά περιοχή.
Σε τροχιά θεσμοθέτησης μπαίνει το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, το οποίο αναμένεται να αναδιαμορφώσει ριζικά τον χάρτη των βραχυχρόνιων μισθώσεων τύπου Airbnb. Κεντρική ιδέα είναι η ποσοτικοποίηση των καταλυμάτων που διατίθενται μέσω πλατφορμών, με στόχο να τεθεί ανώτατο όριο σε συνάρτηση με τη δυναμικότητα των ξενοδοχειακών κλινών κάθε περιοχής.
Πλαφόν με βάση τις ξενοδοχειακές κλίνες και τον κορεσμό
Σύμφωνα με τις έως τώρα επεξεργασίες, η κυβέρνηση εξετάζει ένα σύστημα «ταβανιού» στον αριθμό των δωματίων βραχυχρόνιας μίσθωσης, το οποίο θα συνδέεται με τον αριθμό των υφιστάμενων ξενοδοχειακών κλινών. Δηλαδή, ο αριθμός των ακινήτων που νοικιάζονται μέσω πλατφορμών δεν θα καθορίζεται αυθαίρετα, αλλά ως ποσοστό της θεσμοθετημένης τουριστικής υποδομής.
Η προσέγγιση αυτή επιχειρεί να ισορροπήσει δύο αντικρουόμενες πραγματικότητες: αφενός την πίεση που ασκούν φορείς του τουρισμού για αυστηρότερη ρύθμιση του κλάδου, αφετέρου το γεγονός ότι οι βραχυχρόνιες μισθώσεις αποφέρουν σχεδόν 1 δισ. ευρώ ετησίως σε δημόσια έσοδα. Η όποια παρέμβαση συνεπώς έχει άμεσες δημοσιονομικές, κοινωνικές και επενδυτικές προεκτάσεις.
Κομβικό ζήτημα για τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Τουρισμού είναι ο ορισμός του «τουριστικού κορεσμού». Παραμένει ανοικτό πώς ακριβώς θα μετριέται πότε μια περιοχή θεωρείται κορεσμένη – με κριτήρια περιβαλλοντικά, πολεοδομικά, υποδομών ή και κοινωνικής αντοχής. Η εκκρεμότητα αυτή είναι και ένας από τους λόγους της νέας καθυστέρησης στις ανακοινώσεις, οι οποίες μετατίθενται προς τα μέσα Μαΐου.
Στοχευμένοι περιορισμοί, όχι οριζόντιες απαγορεύσεις
Κυβερνητικές πηγές διαψεύδουν σενάρια περί οριζόντιων «μαχαιριών» σε νέες τουριστικές επενδύσεις ή σε βραχυχρόνιες μισθώσεις σε δημοφιλείς προορισμούς, όπως οι Κυκλάδες. Το νέο πλαίσιο προσανατολίζεται σε διαφοροποιημένη μεταχείριση ανά νησί ή περιοχή, με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τα υφιστάμενα φορτία.
Έτσι, σε ορισμένα νησιά αναμένεται να μπει φρένο σε νέα έργα, διατηρώντας ουσιαστικά το σημερινό καθεστώς, ενώ σε άλλα μπορεί να δοθεί περιθώριο περαιτέρω ανάπτυξης. Η λογική είναι να αποφευχθεί η «μια λύση για όλους» και να ενσωματωθούν τα μηνύματα που στέλνει ήδη η νομολογία, όπως οι πρόσφατες παρεμβάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας. Χαρακτηριστική είναι η πρόσφατη απόφαση του ΣτΕ που ανέστειλε μέρος των έργων επέκτασης ξενοδοχειακού συγκροτήματος στη Μήλο, αναδεικνύοντας τα όρια αντοχής ευαίσθητων νησιωτικών οικοσυστημάτων.
Ο νέος Κώδικας Χωροταξίας και το στοίχημα της εφαρμογής
Παράλληλα, στη Βουλή οδεύει ο Κώδικας Χωροταξίας και Πολεοδομίας, με 477 άρθρα σε εννέα ενότητες, που καλύπτουν από τον χερσαίο και θαλάσσιο χωρικό σχεδιασμό και τις αστικές αναπλάσεις, έως τους κανόνες δόμησης, τις οικοδομικές άδειες, την αυθαίρετη δόμηση και την αστική πολιτική. Όπως έχει τονίσει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, στόχος είναι να τερματιστεί το «πολεοδομικό αλαλούμ» και να υπάρξουν σαφείς κανόνες για πολίτες και μηχανικούς.
Η σύζευξη του νέου Κώδικα με το Ειδικό Χωροταξικό Τουρισμού θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ για την ικανότητα της διοίκησης να βάλει τάξη σε μια αγορά όπου η τουριστική έκρηξη, η πίεση στις κατοικίες και οι περιβαλλοντικές ανησυχίες συγκρούονται καθημερινά.
Σχόλιο 
: Η επιλογή της κυβέρνησης να συνδέσει θεσμικά τις βραχυχρόνιες μισθώσεις με τις ξενοδοχειακές κλίνες δείχνει στροφή από την άναρχη επέκταση σε ένα πιο «ποσοτικοποιημένο» μοντέλο διαχείρισης. Το διακύβευμα είναι διπλό: αφενός η προστασία του χώρου και της κοινωνικής συνοχής σε κορεσμένους προορισμούς, αφετέρου η διατήρηση της επενδυτικής δυναμικής και των φορολογικών εσόδων. Αν ο ορισμός του κορεσμού και τα εργαλεία ελέγχου δεν είναι επαρκώς τεκμηριωμένα και εφαρμόσιμα, το πλαίσιο κινδυνεύει είτε να μείνει κενό γράμμα είτε να μετατραπεί σε πεδίο διαρκών εξαιρέσεων και δικαστικών προσφυγών.
#τουρισμός #Airbnb #βραχυχρόνιεςΜισθώσεις #χωροταξία #realestate
