Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας ανατρέπει τις προηγούμενες προβλέψεις, βλέποντας μείωση προσφοράς και υποτονική ζήτηση έως το 2026. Καθοριστικός παράγοντας η κρίση στα Στενά του Ορμούζ.
Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (IEA) αναθεωρεί ριζικά το βασικό της σενάριο για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου, προβλέποντας πλέον μείωση της παγκόσμιας προσφοράς κατά 1,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2026. Στην προηγούμενη έκθεσή της, μόλις έναν μήνα πριν, εκτιμούσε αύξηση της προσφοράς κατά 1,1 εκατ. βαρέλια ημερησίως, γεγονός που υπογραμμίζει το μέγεθος της ανατροπής στο ενεργειακό ισοζύγιο.
Ανατροπή στις ισορροπίες προσφοράς και ζήτησης
Σύμφωνα με τα νέα στοιχεία της IEA, η ζήτηση πετρελαίου αναμένεται επίσης να κινηθεί ασθενέστερα από τις προηγούμενες εκτιμήσεις. Αντί για αύξηση κατά 640.000 βαρέλια ημερησίως, πλέον προβλέπεται μικρή μείωση κατά 80.000 βαρέλια. Παρά τη διόρθωση αυτή, η υπηρεσία εξακολουθεί να βλέπει πλεόνασμα προσφοράς, αλλά σαφώς περιορισμένο: η προσφορά εκτιμάται ότι θα υπερβαίνει τη ζήτηση κατά περίπου 410.000 βαρέλια ημερησίως, έναντι 2,46 εκατ. βαρελιών που προβλέπονταν τον Μάρτιο.
Οι νέες προβλέψεις υποδηλώνουν πιο σφιχτή αγορά από ό,τι αναμενόταν, με πιθανές επιπτώσεις στις τιμές και στη στρατηγική τόσο των παραγωγών όσο και των καταναλωτών. Για χώρες εισαγωγείς, όπως η Ελλάδα, οι διακυμάνσεις αυτές μεταφράζονται άμεσα σε κόστος ενέργειας, πληθωριστικές πιέσεις και δημοσιονομικά διλήμματα ως προς τις επιδοτήσεις.
Ορμούζ: ο στενός λαιμός της παγκόσμιας ενέργειας
Κρίσιμος παράγοντας στην τρέχουσα αναταραχή είναι τα Στενά του Ορμούζ. Η IEA επισημαίνει ότι η διακίνηση πετρελαίου, καυσίμων και υγρών φυσικού αερίου μέσω του στρατηγικού αυτού σημείου έχει καταρρεύσει στα 3,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως στις αρχές Απριλίου, από πάνω από 20 εκατ. βαρέλια πριν από την έναρξη της στρατιωτικής εκστρατείας ΗΠΑ–Ισραήλ εναντίον του Ιράν.
Η Υπηρεσία χαρακτηρίζει την αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά ως τη «μοναδική σημαντικότερη μεταβλητή» για την αποκλιμάκωση της τρέχουσας ενεργειακής κρίσης. Η αμερικανική ναυτική παρουσία και ο αποκλεισμός επιτείνουν τα ρίσκα στην εφοδιαστική αλυσίδα, αυξάνοντας τα ασφάλιστρα κινδύνου και το κόστος μεταφοράς. Για την Ευρώπη και ειδικά για μικρές ανοιχτές οικονομίες, η σταθερότητα στη ροή πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή παραμένει κρίσιμη για την ενεργειακή ασφάλεια και την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας.
Σχόλιο
: Η δραματική αναθεώρηση της IEA δείχνει πόσο εύθραυστη είναι η παγκόσμια αγορά υδρογονανθράκων όταν γεωπολιτικοί κλυδωνισμοί πλήττουν κομβικά σημεία όπως τα Στενά του Ορμούζ. Για την Ελλάδα, η συγκυρία επιβεβαιώνει την ανάγκη επιτάχυνσης της διαφοροποίησης πηγών και διαδρομών ενέργειας, αλλά και της μετάβασης σε ΑΠΕ, ώστε οι εξωτερικοί κραδασμοί να μην μεταφράζονται αυτομάτως σε πληθωριστικές εκρήξεις και δημοσιονομικές πιέσεις.






