Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας απορρίπτει τα σενάρια θεσμικού «πολέμου» με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Την ίδια ώρα, απαντά σκληρά στις αιχμές του Ντόναλντ Τραμπ για το ΝΑΤΟ και τον Πορθμό του Ορμούζ.
Η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική και πρώην πρωθυπουργός της Εσθονίας, Κάγια Κάλας, επιχειρεί να σβήσει τη φωτιά που άναψαν δημοσιεύματα περί θεσμικής αντιπαράθεσης με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Μιλώντας στη δημόσια τηλεόραση της Εσθονίας ERR, αντιμετώπισε με χιούμορ τις αναφορές σε «σύγκρουση κορυφής» στις Βρυξέλλες, υποστηρίζοντας ότι οι προσωπικές σχέσεις των δύο γυναικών παραμένουν καλές.
Θεσμικές τριβές και μάχη αρμοδιοτήτων στις Βρυξέλλες
Αφορμή για τη συζήτηση αποτέλεσε πρόσφατο ρεπορτάζ που έκανε λόγο για «τροχιά σύγκρουσης» ανάμεσα στην Κάλας και τη φον ντερ Λάιεν, με φόντο το ποιος πραγματικά καθοδηγεί την ευρωπαϊκή απάντηση στις διεθνείς κρίσεις. Το δημοσίευμα στηριζόταν σε μαρτυρίες διπλωματών και αξιωματούχων της ΕΕ, οι οποίοι διαπιστώνουν εμφανή ανταγωνισμό και επικάλυψη ρόλων ανάμεσα στην Κομισιόν και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης.
«Ποιος δεν απολαμβάνει μια καλή ιστορία για καβγά;» σχολίασε σκωπτικά η Κάλας, για να προσθέσει αμέσως μετά: «Πέρα από την πλάκα, τα πάμε πολύ καλά μεταξύ μας». Η ίδια αναγνώρισε ότι «θεσμικές εντάσεις» υπάρχουν «από την πρώτη στιγμή», αλλά επέμεινε ότι πρόκειται κυρίως για ζήτημα αποδοτικότητας και αποφυγής διπλής δουλειάς, όχι για προσωπική κόντρα.
Ενδεικτικό σημείο τριβής είναι η απόφαση της φον ντερ Λάιεν να δημιουργήσει εντός της Επιτροπής ξεχωριστό «κύτταρο πληροφοριών», με αποστολή ανάλυση και εκτίμηση απειλών. Η Κάλας υπενθύμισε ότι αντίστοιχες δυνατότητες υπάρχουν ήδη στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, την οποία η ίδια εποπτεύει. «Κατά τη γνώμη μου, δεν μπορούμε απλώς να διπλασιάζουμε προσπάθειες στην Ευρώπη. Αν κάτι γίνεται ήδη καλά κάπου, ας γίνεται εκεί», τόνισε, στέλνοντας σαφές μήνυμα κατά της θεσμικής πολυδιάσπασης.
Η ιδιαίτερη θέση της Κάλας –αντιπροέδρου της Επιτροπής και ταυτόχρονα προέδρου του Συμβουλίου Υπουργών Εξωτερικών– την τοποθετεί ακριβώς στο σημείο τομής ανάμεσα σε Κομισιόν και κράτη-μέλη, σε μια περίοδο που οι αρμοδιότητες στην εξωτερική πολιτική παραμένουν θολές. Επιπλέον, η διαφορετική πολιτική τους αναφορά, με τη φον ντερ Λάιεν στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα και την Κάλας στη φιλελεύθερη Renew Europe, ενισχύει τις υποψίες εσωτερικού ανταγωνισμού.
Απάντηση στον Τραμπ και το διακύβευμα για το ΝΑΤΟ
Στο ίδιο πλαίσιο, η Κάλας απάντησε και στις πρόσφατες δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος χαρακτήρισε το ΝΑΤΟ «χάρτινη τίγρη» λόγω της απουσίας στρατιωτικής δράσης στον Πορθμό του Ορμούζ. Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας αντέτεινε ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες της, δεν έχει υποβληθεί καμία επίσημη αίτηση συνδρομής προς τη Συμμαχία, άρα ο ισχυρισμός ότι «το ΝΑΤΟ δεν ήρθε να βοηθήσει» είναι αβάσιμος.
Προειδοποίησε μάλιστα ότι τέτοιες δημόσιες αντιπαραθέσεις μεταξύ συμμάχων εξυπηρετούν πρωτίστως τη Μόσχα. «Ποιος ωφελείται από τέτοιες δηλώσεις ή διαφωνίες μεταξύ συμμάχων; Ο Βλαντίμιρ Πούτιν και παρόμοιες φιγούρες», υπογράμμισε, συνδέοντας ευθέως τη ρωσική στρατηγική αποσταθεροποίησης με τη ρητορική διάρρηξης της διατλαντικής ενότητας.
Σε μια συγκυρία όπου η ΕΕ δοκιμάζεται από τον πόλεμο στην Ουκρανία και την κρίση στον Περσικό Κόλπο, η προσπάθεια της Κάλας να επαναπλαισιώσει τις εντάσεις ως ζήτημα «ομαδικής λειτουργίας» της Ευρώπης, και όχι προσωπικού ανταγωνισμού, αντανακλά την αγωνία των Βρυξελλών να εμφανιστούν ως ενιαίο κέντρο ισχύος. Το αν αυτό θα αποτυπωθεί και στην πράξη, θα κριθεί από το πώς θα μοιραστεί στην πράξη η ισχύς ανάμεσα σε Επιτροπή, Συμβούλιο και Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση Κάλας–φον ντερ Λάιεν δεν είναι απλώς «ιστορία για καβγά» αλλά σύμπτωμα βαθύτερης θεσμικής ασάφειας στην εξωτερική πολιτική της ΕΕ. Η παράλληλη δημιουργία δομών πληροφοριών και η διαρκής επικάλυψη ρόλων υπονομεύουν την αποτελεσματικότητα σε μια περίοδο πολλαπλών κρίσεων. Αν οι Βρυξέλλες δεν ξεκαθαρίσουν ποιος αποφασίζει και ποιος εκτελεί, το κενό θα το καλύψουν εθνικές πρωτεύουσες – και αντίπαλες δυνάμεις που επενδύουν στην ευρωπαϊκή αδυναμία.
#ΕΕ #KajaKallas #VonDerLeyen #NATO #Trump #ΕξωτερικήΠολιτική
