Η Τερέσα Ριβέρα ξεκαθαρίζει ότι η αναθεώρηση των ευρωπαϊκών κανόνων συγχωνεύσεων δεν θα αποτελέσει λευκή επιταγή για γιγαντιαίες εταιρικές ενοποιήσεις. Στόχος είναι η ανθεκτικότητα και η καινοτομία, όχι η απλή μεγέθυνση εταιρειών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ολοκληρώνει την πιο ουσιαστική αναθεώρηση των κατευθυντήριων γραμμών για τις συγχωνεύσεις εδώ και χρόνια, όμως το μήνυμα από την επίτροπο Ανταγωνισμού Τερέσα Ριβέρα είναι σαφές: οι νέοι κανόνες δεν θα λειτουργήσουν ως «δωρεάν πάσο» για τη δημιουργία ευρωπαϊκών βιομηχανικών γιγάντων χωρίς αυστηρό έλεγχο.
Σύγκρουση οραμάτων: ανταγωνισμός έναντι «ευρωπαϊκών πρωταθλητών»
Η Ριβέρα, εκτελεστική αντιπρόεδρος της Κομισιόν και επικεφαλής της πολιτικής ανταγωνισμού, τόνισε ότι «δεν μπορούμε να χρησιμοποιούμε τις συγχωνεύσεις ως υποκατάστατο της ενοποίησης των αγορών». Με τον τρόπο αυτό αποστασιοποιείται από τη γραμμή που προωθείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο υπέρ της ενίσχυσης «ευρωπαϊκών πρωταθλητών» ικανών να ανταγωνιστούν τις κινεζικές κρατικά υποστηριζόμενες επιχειρήσεις και τους αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς.
Κατά την ίδια, το πραγματικό εμπόδιο για την αναδιάρθρωση κλάδων όπως οι τηλεπικοινωνίες δεν είναι οι κανόνες συγχωνεύσεων, αλλά ο κατακερματισμός των εθνικών αγορών. Η απλή αύξηση μεγέθους δεν αρκεί: «Πρέπει να αποδεικνύεται ότι υπάρχουν οφέλη που θα απολαύσουμε στο μέλλον. Όχι απλώς: θέλω να γίνω μεγάλος», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Αυστηρά κριτήρια για ανθεκτικότητα, ασφάλεια και βιωσιμότητα
Η υπό αναθεώρηση δέσμη κατευθυντήριων γραμμών, περίπου 100 σελίδων, αναμένεται να δημοσιευθεί στις 2 Μαΐου και εισάγει νέες εξαιρέσεις που σχετίζονται με ανθεκτικότητα, ασφάλεια και στρατηγικά συμφέροντα. Ωστόσο, η Ριβέρα προειδοποιεί τα κράτη-μέλη να επιδείξουν «πολύ αυτοσυγκρατημένη» ερμηνεία αυτών των ρητρών, ώστε να μην μετατραπούν σε εργαλείο κρατικού παρεμβατισμού υπέρ «εθνικών πρωταθλητών».
Για να γίνουν δεκτά επιχειρήματα περί ανθεκτικότητας, βιωσιμότητας ή καινοτομίας, θα ισχύουν εκ των προτέρων, σαφή κριτήρια και θα απαιτούνται συγκεκριμένες αποδείξεις. Αυτό σημαίνει ότι οι εταιρείες που σχεδιάζουν μεγάλες συγχωνεύσεις θα πρέπει να τεκμηριώνουν μετρήσιμα οφέλη για τους καταναλωτές, την ασφάλεια εφοδιασμού ή την πράσινη μετάβαση – όχι απλώς οικονομίες κλίμακας ή αύξηση ισχύος στην αγορά.
Πίεση από κράτη-μέλη και μηνύματα προς τις κυβερνήσεις
Η παρέμβαση της Ριβέρα έρχεται σε ένα περιβάλλον αυξημένων πολιτικών πιέσεων γύρω από τις τραπεζικές και βιομηχανικές συγχωνεύσεις. Η Ιταλία παρενέβη στην προσπάθεια της UniCredit να εξαγοράσει την Banco BPM, ενώ η ισπανική κυβέρνηση έθεσε όρους στην προσπάθεια της BBVA να αποκτήσει τη Sabadell, κινήσεις που οδήγησαν την Επιτροπή να κινήσει νομικές διαδικασίες για πιθανή παραβίαση των κανόνων περί ελεύθερης εγκατάστασης και κίνησης κεφαλαίων.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Κομισιόν θέλει να καταστήσει σαφές ότι η νέα αρχιτεκτονική των κανόνων συγχωνεύσεων δεν προορίζεται να νομιμοποιήσει πολιτικές επιλογές προστατευτισμού ή εθνικής προτίμησης. Ταυτόχρονα, η Ριβέρα υπόσχεται «περισσότερη και νωρίτερη δομημένη εμπλοκή» μεταξύ εταιρειών και υπηρεσιών της Επιτροπής, ώστε τα σχέδια συγχωνεύσεων να αποσαφηνίζονται και να προσαρμόζονται έγκαιρα.
Η συζήτηση για τους νέους κανόνες εξελίσσεται παράλληλα με την ευρύτερη αναζήτηση στην ΕΕ για ένα νέο βιομηχανικό μοντέλο που θα συνδυάζει στρατηγική αυτονομία, πράσινη μετάβαση και διατήρηση του σκληρού πυρήνα της πολιτικής ανταγωνισμού.
Σχόλιο 
: Η Ριβέρα επιχειρεί μια λεπτή ισορροπία: αναγνωρίζει την ανάγκη ευρωπαϊκής βιομηχανικής ισχύος, αλλά αρνείται να θυσιάσει τον ανταγωνισμό στον βωμό των «πρωταθλητών». Για τις ελληνικές επιχειρήσεις, το μήνυμα είναι διττό: οι διασυνοριακές συγχωνεύσεις μπορεί να διευκολυνθούν εφόσον υπηρετούν σαφώς τεκμηριωμένα οφέλη, αλλά ο δρόμος των πολιτικά κατευθυνόμενων ενοποιήσεων και της προστασίας «εθνικών παικτών» στενεύει θεσμικά. Η επόμενη μέρα στην ΕΕ θα κριθεί από το αν η Επιτροπή θα μπορέσει στην πράξη να αντισταθεί στις πιέσεις κυβερνήσεων και λόμπι που ζητούν χαλάρωση στο όνομα της γεωπολιτικής σύγκρουσης με ΗΠΑ και Κίνα.
#ΕΕ #Ανταγωνισμός #Συγχωνεύσεις #ΒιομηχανικήΠολιτική
