Ο Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη σκληρή ρητορική κατά της Κίνας και την ανάγκη οικονομικής σταθερότητας. Η επερχόμενη επίσκεψή του στο Πεκίνο λειτουργεί ως τεστ για μια εύθραυστη εκεχειρία με τεράστιες γεωοικονομικές συνέπειες.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ μπαίνει στην πιο λεπτή φάση της σχέσης του με το Πεκίνο μετά την πρόσφατη συμφωνία για μονοετή εμπορική εκεχειρία με τον Σι Τζινπίνγκ. Παρά την κυριαρχία σκληροπυρηνικών «γερακιών» στην κυβέρνησή του, ο Λευκός Οίκος έχει θέσει ως απόλυτη προτεραιότητα την αποφυγή σύγκρουσης πριν από την επίσκεψη του Τραμπ στην Κίνα τον Μάιο, σε μια συγκυρία που η αμερικανική οικονομία δέχεται ήδη πιέσεις από τον πόλεμο με το Ιράν και τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Λατινική Αμερική.
Η οικονομική διάσταση της εκεχειρίας
Στην καρδιά της σημερινής στρατηγικής βρίσκεται το υπουργείο Οικονομικών και ο επικεφαλής του, Σκοτ Μπέσεντ. Μαζί με τον εμπορικό αντιπρόσωπο Τζέιμισον Γκριρ, έχουν αναλάβει να «χτίσουν» πάνω στην υπάρχουσα εκεχειρία, αποφεύγοντας κινήσεις που θα μπορούσαν να την τινάξουν στον αέρα. Όπως αναφέρουν πηγές με γνώση των διεργασιών, ολόκληρη η αμερικανική γραφειοκρατία έχει λάβει σαφείς εντολές «να μην ταράξει τα νερά» με το Πεκίνο.
Ο Μπέσεντ προωθεί μια προσέγγιση που στοχεύει σε «μεγάλη συμφωνία» με την Κίνα, εφόσον το Πεκίνο αποδεχθεί αλλαγές στη δομή της οικονομίας του και περιορισμό των ανισορροπιών. Σε αντίθεση με πιο επιθετικές φωνές, όπως του συμβούλου Πίτερ Ναβάρο ή του υφυπουργού Άμυνας Έλμπριτζ Κόλμπι, ο υπουργός Οικονομικών θεωρεί ότι η βεβιασμένη αποσύνδεση από την κινεζική παραγωγική βάση θα προκαλούσε «μαζικές αναταράξεις», πλήττοντας τον ίδιο τον Αμερικανό εργαζόμενο.
Αυτή η στρατηγική εντάσσεται σε ένα ευρύτερο δόγμα διαχειριζόμενου εμπορίου (managed trade), με στόχο τη σταδιακή απεξάρτηση των ΗΠΑ από κινεζικές πρώτες ύλες και κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού, χωρίς όμως να διαταραχθεί απότομα η παγκόσμια οικονομία.
Γεωπολιτικό πλαίσιο και εσωτερικές αντιφάσεις
Η επίσκεψη Τραμπ στην Κίνα έρχεται μετά την αμερικανική επίθεση στο Ιράν και τη σύλληψη του ηγέτη της Βενεζουέλας, δύο χωρών στενά συνδεδεμένων με το Πεκίνο. Το λεγόμενο «Δόγμα Ντόνροου», η επικαιροποιημένη εκδοχή του Δόγματος Μονρό, στοχεύει στον περιορισμό της κινεζικής επιρροής στο Δυτικό Ημισφαίριο, καθιστώντας την κινεζοαμερικανική σχέση ακόμη πιο περίπλοκη.
Την ίδια στιγμή, κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης –όπως ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο αντιπρόεδρος JD Βανς και ο Κόλμπι– έχουν χαρακτηρίσει την Κίνα «άμεση απειλή» για τις ΗΠΑ. Αντανακλούν έτσι τη βαθιά μετατόπιση του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, που αντιμετωπίζει πλέον το Πεκίνο όχι απλώς ως εμπορικό ανταγωνιστή, αλλά ως ιδεολογικό και στρατηγικό αντίπαλο.
Σε αυτό το περιβάλλον, η επιλογή του Τραμπ να αναθέσει το «κινεζικό χαρτοφυλάκιο» σε έναν υπουργό Οικονομικών και όχι σε αξιωματούχο εθνικής ασφάλειας αποκαλύπτει τον πυρήνα της προσέγγισής του: η σύγκρουση με την Κίνα είναι πρωτίστως οικονομική και χρηματοπιστωτική, με την ασφάλεια να ακολουθεί. Όπως σημειώνουν συνεργάτες του, ο πρόεδρος επιδιώκει πρώτα να λύσει το «πρόβλημα των δολαρίων και των σεντς».
Στόχος του Τραμπ, σύμφωνα με πρώην ανώτατα στελέχη του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, είναι να κερδίσει χρόνο: να επιτύχει μια σχετική εμπορική ισορροπία με την Κίνα, ενώ παράλληλα ενισχύει τη βιομηχανική και στρατιωτική βάση των ΗΠΑ για μια μακρόχρονη αντιπαράθεση. Οι επικριτές προειδοποιούν ότι κάθε ένδειξη «μαλακής στάσης» θα εκληφθεί από το Πεκίνο ως πρόσκληση για περαιτέρω πίεση.
Η επόμενη φάση των διαπραγματεύσεων, με τις πρόσφατες συναντήσεις του Μπέσεντ με τον αντιπρόεδρο Χε Λιφένγκ και του Γκριρ με τον Κινέζο υπουργό Εμπορίου στο περιθώριο του ΠΟΕ, θα δείξει αν η εύθραυστη αυτή εκεχειρία μπορεί να μετατραπεί σε πιο σταθερή ισορροπία ή αν πρόκειται απλώς για μια προσωρινή ανακωχή πριν από την επόμενη κλιμάκωση.
Σχόλιο 
: Η Ουάσινγκτον επιχειρεί ένα λεπτό παιχνίδι καθυστέρησης: να εξασφαλίσει βραχυπρόθεσμη οικονομική σταθερότητα, ενώ προετοιμάζεται για μακροχρόνιο στρατηγικό ανταγωνισμό με την Κίνα, χωρίς όμως να διαθέτει ενιαία εσωτερική γραμμή για το πόσο ρήξη αντέχει το αμερικανικό –και παγκόσμιο– σύστημα.
#ΗΠΑ #Κίνα #Τραμπ #εμπορικός_πόλεμος #διπλωματία #γεωπολιτική
