Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ.Ντι. Βανς μεταβαίνει στο Πακιστάν για έμμεσες συνομιλίες με το Ιράν, καθώς η εκεχειρία τρίζει λόγω Λιβάνου. Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να αποτρέψει γενικευμένη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή.
Η αμερικανική κυβέρνηση αναθέτει στον αντιπρόεδρο Τζ.Ντι. Βανς έναν από τους πιο κρίσιμους διπλωματικούς ρόλους της θητείας Τραμπ: την προσπάθεια διάσωσης της εύθραυστης εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ, Ιράν και Ισραήλ. Ο Βανς ηγείται της αμερικανικής αντιπροσωπείας στις συνομιλίες του Ισλαμαμπάντ, με φόντο την κλιμάκωση των ισραηλινών επιθέσεων στον Λίβανο και τις ιρανικές απειλές αποχώρησης από τη συμφωνία.
Ισλαμαμπάντ σε καθεστώς «κόκκινης ζώνης» για τις συνομιλίες
Το Πακιστάν έχει μετατραπεί σε οχυρωμένη πρωτεύουσα για να φιλοξενήσει τις υψηλού επιπέδου διαπραγματεύσεις. Έχει κηρυχθεί τοπική αργία ώστε να περιοριστούν οι μετακινήσεις, ενώ πάνω από 10.000 ένστολοι –αστυνομία, στρατός και παραστρατιωτικές δυνάμεις– έχουν αναπτυχθεί στην «κόκκινη ζώνη» της πρωτεύουσας, όπου βρίσκονται κυβερνητικά κτίρια και πρεσβείες.
Η πακιστανική κυβέρνηση έχει χαλαρώσει τους περιορισμούς βίζας για τις αντιπροσωπείες και τους δημοσιογράφους, με τον υπουργό Εξωτερικών Ισάκ Νταρ να δηλώνει ότι οι συμμετέχοντες θα λαμβάνουν βίζα κατά την άφιξη. Επισήμως δεν έχει ανακοινωθεί ο τόπος των συνομιλιών, ωστόσο πληροφορίες αναφέρουν ότι πολυτελές ξενοδοχείο έχει ήδη εκκενωθεί για να φιλοξενήσει τους διαπραγματευτές.
Οι συνομιλίες θα διεξαχθούν έμμεσα: οι αντιπροσωπείες ΗΠΑ και Ιράν θα παραμένουν σε ξεχωριστούς χώρους, με Πακιστανούς μεσολαβητές να μεταφέρουν προτάσεις, σε μοντέλο που θυμίζει προηγούμενους γύρους συνομιλιών με μεσολάβηση του Ομάν.
Η διαφωνία για τον Λίβανο απειλεί την εκεχειρία
Κεντρικό σημείο τριβής είναι ο Λίβανος. Το Ιράν επιμένει ότι η εκεχειρία καλύπτει και τον τερματισμό των ισραηλινών επιχειρήσεων κατά της Χεζμπολάχ στο λιβανικό έδαφος. Αντιθέτως, ΗΠΑ και Ισραήλ υποστηρίζουν ότι ο Λίβανος δεν περιλαμβάνεται στη συμφωνία. Παρά τη συμφωνημένη παύση πυρός, το Ισραήλ εξαπέλυσε την ισχυρότερη μέχρι σήμερα σειρά επιθέσεων στον Λίβανο, με εκατοντάδες νεκρούς, προκαλώντας οξύτατες αντιδράσεις από συμμάχους της Ουάσιγκτον και προειδοποιήσεις του ΟΗΕ για κίνδυνο κατάρρευσης της εκεχειρίας.
Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης διαβεβαιώνει ότι δεν έχει εξαπολύσει επιθέσεις σε καμία χώρα κατά τις ώρες της εκεχειρίας, ενώ την ίδια ώρα το Κουβέιτ καταγγέλλει ιρανική επίθεση με drones σε κρίσιμες υποδομές του, καταγράφοντας μόνο υλικές ζημιές. Η Τεχεράνη αρνείται κάθε ευθύνη.
Υψηλό διακύβευμα για ΗΠΑ, Ιράν και την περιφερειακή αρχιτεκτονική
Η αποστολή Βανς, συνοδευόμενου από τον ειδικό απεσταλμένο για τη Μέση Ανατολή Στιβ Γουίτκοφ και τον σύμβουλο Τζάρεντ Κούσνερ, συνιστά την υψηλότερου επιπέδου αμερικανοϊρανική επαφή εδώ και δεκαετίες. Οι συνομιλίες δεν περιορίζονται στη διαχείριση της τρέχουσας σύγκρουσης, αλλά αγγίζουν και ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας, ρόλο της Χεζμπολάχ και εγγυήσεις για τη ναυσιπλοΐα, με την Ουάσιγκτον να προειδοποιεί την Τεχεράνη να μην επιβάλει διόδια στα Στενά του Ορμούζ.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ ετοιμάζονται να φιλοξενήσουν ξεχωριστές συνομιλίες μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου στην Ουάσιγκτον, με αντικείμενο τόσο την εκεχειρία όσο και τον μελλοντικό ρόλο της Χεζμπολάχ στα σύνορα. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός έχει ζητήσει από το υπουργικό συμβούλιο να ξεκινήσει απευθείας διαπραγματεύσεις, ενώ η Βηρυτός θέτει ως προϋπόθεση την παύση των βομβαρδισμών.
Σε αυτό το περιβάλλον, το Ισλαμαμπάντ μετατρέπεται σε κομβικό πεδίο δοκιμής της ικανότητας ΗΠΑ και Ιράν να αποτρέψουν μια ανεξέλεγκτη περιφερειακή ανάφλεξη, με σημαντικές επιπτώσεις για τις ενεργειακές αγορές και τη διεθνή ασφάλεια.
Σχόλιο 
: Η αποστολή Βανς στο Πακιστάν είναι λιγότερο «ειρηνευτική βόλτα» και περισσότερο διαχείριση ζημιάς μιας εκεχειρίας που σχεδιάστηκε εσκεμμένα ασαφής ως προς τον Λίβανο. Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να συγκρατήσει την κλιμάκωση χωρίς να περιορίσει υπερβολικά το Ισραήλ, ενώ η Τεχεράνη αξιοποιεί τη σύγχυση για να διευρύνει πολιτικά το πεδίο της εκεχειρίας. Το αποτέλεσμα θα κρίνει όχι μόνο την πορεία του πολέμου, αλλά και την ισορροπία δυνάμεων σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
#ΗΠΑ #Ιράν #Πακιστάν #Λίβανος #Ισραήλ #εκεχειρία #ΜέσηΑνατολή
