Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται έτοιμος να απορρίψει την τελευταία πρόταση της Τεχεράνης για τα Στενά του Ορμούζ. Η κίνηση αυτή διατηρεί σε υψηλή ένταση την κρίση ΗΠΑ–Ιράν στον Περσικό Κόλπο.
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να προσανατολίζεται στην απόρριψη της τελευταίας ιρανικής πρότασης, η οποία, σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, προβλέπει επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και παύση των εχθροπραξιών, αλλά μετάθεση για αργότερα των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το CNN, ο Τραμπ διατύπωσε τη θέση του σε σύσκεψη με ανώτατους αξιωματούχους εθνικής ασφάλειας στον Λευκό Οίκο. Παράλληλα, Αμερικανοί αξιωματούχοι εκφράζουν ανησυχία για τις εσωτερικές διαιρέσεις στο ιρανικό καθεστώς, γεγονός που, όπως υποστηρίζουν, καθιστά ασαφές ποιος έχει τον τελικό λόγο για τυχόν συμφωνία.
Το περιεχόμενο της ιρανικής πρότασης και οι αμερικανικές ενστάσεις
Η πρόταση της Τεχεράνης, όπως περιγράφεται από αμερικανικές πηγές, συνδέει την άρση των εντάσεων στον Περσικό Κόλπο με μια de facto αναβολή της συζήτησης για το πυρηνικό της πρόγραμμα. Για την Ουάσινγκτον, η οποία έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι επιδιώκει μια «πιο ολοκληρωμένη» συμφωνία από εκείνη του 2015, η διάσπαση των θεμάτων σε δύο φάσεις θεωρείται προβληματική.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει οικοδομήσει την πίεσή της προς το Ιράν πάνω στο αφήγημα ότι οι κυρώσεις και η στρατιωτική αποτροπή στοχεύουν να οδηγήσουν την Τεχεράνη σε ευρύτερη διαπραγμάτευση, που θα καλύπτει όχι μόνο τον πυρηνικό φάκελο, αλλά και το βαλλιστικό πρόγραμμα και την περιφερειακή της επιρροή. Η ιρανική πρόταση, αντιθέτως, φαίνεται να επιδιώκει άμεση εκτόνωση της ναυτιλιακής κρίσης στα Στενά του Ορμούζ, χωρίς να ανοίξει άμεσα το πυρηνικό ζήτημα.
Το γεγονός ότι ο Λευκός Οίκος είχε προηγουμένως δηλώσει πως η πρόταση βρίσκεται «υπό συζήτηση» δείχνει πως υπήρξε τουλάχιστον μια αρχική διάθεση διερεύνησης. Ωστόσο, η τρέχουσα γραμμή του Τραμπ, όπως μεταφέρεται από συνεργάτες του, υποδηλώνει στροφή προς μια πιο σκληρή στάση, εφόσον δεν διασφαλιστεί ότι ο πυρηνικός φάκελος θα παραμείνει στο επίκεντρο.
Εσωτερικές ισορροπίες στο Ιράν και κίνδυνοι κλιμάκωσης
Αμερικανοί αξιωματούχοι εκφράζουν επιφυλάξεις για το κατά πόσο η ιρανική ηγεσία είναι σε θέση να υλοποιήσει οποιαδήποτε συμφωνία. Οι αναφορές σε «διαιρέσεις» στο εσωτερικό του καθεστώτος παραπέμπουν σε ανταγωνισμούς μεταξύ κυβερνητικών στελεχών, Φρουρών της Επανάστασης και θρησκευτικής ηγεσίας, οι οποίοι συχνά οδηγούν σε αντιφατικά μηνύματα προς το εξωτερικό.
Η αβεβαιότητα αυτή επιβαρύνει το ήδη εύθραυστο περιβάλλον ασφαλείας στον Περσικό Κόλπο, όπου τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κρίσιμο διάδρομο για τη μεταφορά πετρελαίου. Κάθε καθυστέρηση στην εξεύρεση λειτουργικής φόρμουλας αποκλιμάκωσης συντηρεί τον κίνδυνο λάθους υπολογισμού ή τυχαίου επεισοδίου, με δυνητικά σημαντικές επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Για την Ευρώπη και χώρες όπως η Ελλάδα, που παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στην περιοχή, η σταθερότητα στα Στενά του Ορμούζ παραμένει κρίσιμος παράγοντας για το κόστος ενέργειας και την ομαλή λειτουργία των θαλάσσιων εμπορικών ροών.
Σχόλιο
: Η προαναγγελθείσα απόρριψη της ιρανικής πρότασης επιβεβαιώνει ότι η Ουάσινγκτον δεν προτίθεται να αποδεχθεί «μερικές λύσεις» που αποσυνδέουν την ασφάλεια στη ναυσιπλοΐα από το πυρηνικό πρόγραμμα. Αυτό διατηρεί την πίεση στην Τεχεράνη, αλλά ταυτόχρονα παρατείνει την αβεβαιότητα στις ενεργειακές αγορές, με κόστος για την παγκόσμια οικονομία και ιδιαίτερα για εισαγωγικές οικονομίες όπως η ελληνική.






