Το Πεντάγωνο προειδοποιεί ότι η στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία δεν μπορεί πλέον να βασίζεται στις ΗΠΑ. Η Ουάσινγκτον ζητά από την Ευρώπη να αναλάβει πρωταγωνιστικό και διαρκή ρόλο.
Σαφές μήνυμα ότι η εποχή της αμερικανοκεντρικής στήριξης προς την Ουκρανία τελειώνει έστειλε ο υφυπουργός Άμυνας των ΗΠΑ για την Πολιτική, Έλμπριτζ Κόλμπι, στο πρόσφατο Ukraine Defense Contact Group στο Βερολίνο. Όπως τόνισε, η μελλοντική στρατιωτική βοήθεια προς το Κίεβο «δεν πρέπει να βασίζεται σε σημαντικές αμερικανικές συνεισφορές», καλώντας τους Ευρωπαίους συμμάχους να επιταχύνουν την ανάληψη κύριας ευθύνης για την άμυνα της ηπείρου.
Η αποχώρηση των ΗΠΑ από τον ρόλο του βασικού χρηματοδότη
Ο Κόλμπι παραδέχθηκε ότι μέχρι σήμερα η στήριξη των ΗΠΑ στηριζόταν σε «απομείωση πεπερασμένων αμερικανικών αποθεμάτων», μια πρακτική που, όπως είπε, δεν είναι πλέον βιώσιμη. Υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, η νέα αμερικανική στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία έχει σχεδόν μηδενιστεί, με τα στοιχεία του Kiel Support Tracker να καταγράφουν πτώση κατά 99% το 2025.
Η Ουάσινγκτον δεν σταματά εντελώς να στηρίζει το Κίεβο, αλλά αλλάζει μοντέλο: είναι διατεθειμένη να πουλά οπλικά συστήματα, εφόσον η χρηματοδότηση προέρχεται από άλλους συμμάχους, μέσω του νατοϊκού προγράμματος Prioritised Ukraine Requirements List, που συγκέντρωσε 3,7 δισ. ευρώ το 2025 για αγορές όπλων. Παράλληλα, η κυβέρνηση Τραμπ έχει ανοίξει νέο μέτωπο με τον πόλεμο κατά του Ιράν, αυξάνοντας τις πιέσεις στα αμερικανικά και συμμαχικά αποθέματα αντιαεροπορικών πυραύλων – ακριβώς των συστημάτων που ζητά απεγνωσμένα και η Ουκρανία.
Τη σκληρή γραμμή επιβεβαίωσε και ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος δήλωσε ότι είναι «υπερήφανος» που οι ΗΠΑ σταμάτησαν να αγοράζουν όπλα για να τα στέλνουν στην Ουκρανία, λέγοντας ότι πλέον λένε στην Ευρώπη: «αν θέλετε να αγοράσετε όπλα, μπορείτε, αλλά οι ΗΠΑ δεν το κάνουν πια για εσάς».
Η Ευρώπη αυξάνει τη βοήθεια αλλά υστερεί σε αντιαεροπορική άμυνα
Η αλλαγή στάσης της Ουάσινγκτον συμπίπτει με αισθητή άνοδο των ευρωπαϊκών δεσμεύσεων. Σύμφωνα με το Kiel Institute, η Ευρώπη αύξησε το 2025 τις δεσμεύσεις της κατά 59% σε χρηματοοικονομική και ανθρωπιστική βοήθεια και κατά 67% σε στρατιωτική βοήθεια σε σχέση με τον μέσο όρο 2022–2024, διατηρώντας το συνολικό επίπεδο στήριξης κοντά στα προηγούμενα χρόνια, παρά την αποχώρηση των ΗΠΑ από τον ρόλο του βασικού χορηγού.
Στη συνάντηση του Βερολίνου ανακοινώθηκε νέο πακέτο ευρωπαϊκής βοήθειας με έμφαση σε drones, αντιαεροπορική άμυνα και δυνατότητες πλήγματος μεγάλου βεληνεκούς. Η Γερμανία δεσμεύτηκε να χρηματοδοτήσει επιπλέον πυραύλους Patriot που θα παραχθούν εγχώρια, επιπλέον συστήματα IRIS-T, καθώς και χρηματοδότηση για ουκρανικής κατασκευής drones μεγάλου βεληνεκούς. Το Ηνωμένο Βασίλειο υποσχέθηκε 120.000 drones στο πλαίσιο του ετήσιου πακέτου στρατιωτικής βοήθειας, ενώ η Ολλανδία προανήγγειλε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ για δυνατότητες drones. Βέλγιο και Ισπανία ανακοίνωσαν νέα κονδύλια για αντιαεροπορική άμυνα, πυροβολικό και υποστήριξη μαχητικών αεροσκαφών.
Ωστόσο, η εικόνα παραμένει αντιφατική. Παρά την αυξημένη ευρωπαϊκή συνεισφορά, η Ουκρανία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει οξείες ελλείψεις σε αντιαεροπορικά συστήματα ικανά να αναχαιτίζουν ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους, ενώ η παραγωγική ικανότητα της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας δυσκολεύεται να συμβαδίσει με τη ζήτηση.
Στρατηγική αναδιάταξη και μήνυμα προς τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες
Ο Κόλμπι μίλησε για ανάγκη ιεράρχησης «των πιο κρίσιμων απειλών για τους Αμερικανούς», υποδηλώνοντας μια ευρύτερη αναδιάταξη της αμερικανικής στρατηγικής προσοχής – από την Ουκρανία προς τον Ινδο-Ειρηνικό και τη Μέση Ανατολή. Κάλεσε την Ευρώπη να θέσει την άμυνα της ηπείρου και, κατ’ επέκταση, τη στήριξη στην Ουκρανία «σε πραγματικά βιώσιμη βάση», επενδύοντας αποφασιστικά στην ενίσχυση της αμυντικής της βιομηχανίας.
Για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, το μήνυμα είναι διπλό: αφενός, η Ουκρανία δεν θα αφεθεί να καταρρεύσει, αφετέρου, το κόστος και ο κίνδυνος της μακροχρόνιας αντιπαράθεσης με τη Ρωσία θα βαρύνουν ολοένα και περισσότερο την Ευρώπη. Η συζήτηση δεν αφορά μόνο την ποσότητα των χρημάτων, αλλά και την ταχύτητα λήψης αποφάσεων, τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων και την ικανότητα ταχείας κλιμάκωσης της παραγωγής σε κρίσιμους τομείς όπως αντιαεροπορική άμυνα, πυροβολικό και μη επανδρωμένα συστήματα.
Σχόλιο 
: Η Ουάσινγκτον ουσιαστικά κλείνει τον κύκλο της «δωρεάν ασφάλειας» για την Ευρώπη και μετατρέπει την Ουκρανία σε τεστ ωριμότητας για την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία. Η ήπειρος αυξάνει μεν τις δαπάνες, αλλά ακόμη υστερεί σε βιομηχανική ισχύ, ταχύτητα και πολιτική αποφασιστικότητα. Αν η Ευρώπη δεν μετατρέψει τις εξαγγελίες σε κλίμακα παραγωγής και κοινό σχεδιασμό, κινδυνεύει να πληρώνει περισσότερο για άμυνα χωρίς να αποκτά αντίστοιχο στρατηγικό βάρος.
#Ουκρανία #ΗΠΑ #Ευρώπη #Πεντάγωνο #ΝΑΤΟ
