Ο επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας Φατίχ Μπιρόλ προειδοποιεί ότι ο πόλεμος με το Ιράν πυροδοτεί τη χειρότερη ενεργειακή κρίση στην ιστορία. Η Ευρώπη εμφανίζεται ιδιαίτερα εκτεθειμένη σε ενδεχόμενη παράταση των αναταραχών στις ροές πετρελαίου και αερίου.
Σε εξαιρετικά ανησυχητικούς τόνους, ο εκτελεστικός διευθυντής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας (IEA) Φατίχ Μπιρόλ προειδοποίησε ότι η στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν προκαλεί τη «χειρότερη ενεργειακή κρίση στην ιστορία». Μιλώντας στο γαλλικό ραδιόφωνο France Inter, τόνισε ότι η σημερινή αναταραχή συμπληρώνει και επιδεινώνει την ήδη οξυμένη κρίση που ξεκίνησε με το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο λόγω των εξελίξεων με τη Ρωσία.
Συσσώρευση κινδύνων στις αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου
«Η κρίση είναι ήδη τεράστια, αν συνδυάσει κανείς τις επιπτώσεις της κρίσης στο πετρέλαιο και της κρίσης στο φυσικό αέριο με τη Ρωσία», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Μπιρόλ. Η τοποθέτησή του αναδεικνύει πως το παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα δεν προλαβαίνει να απορροφήσει το ένα σοκ μετά το άλλο. Η ένταση στον Περσικό Κόλπο και ειδικά γύρω από το Στενό του Ορμούζ απειλεί έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαύλους μεταφοράς πετρελαίου παγκοσμίως.
Οποιαδήποτε παρατεταμένη διαταραχή ή αποκλεισμός στη διέλευση τάνκερ από το Στενό μπορεί να περιορίσει δραστικά την προσφορά, να οξύνει τις διακυμάνσεις στις τιμές και να τροφοδοτήσει νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων. Για τις εισαγωγικές οικονομίες, η εξάρτηση από λίγους κρίσιμους διαύλους ανεφοδιασμού μεταφράζεται σε αυξημένη γεωπολιτική ευαλωτότητα και σε ανάγκη άμεσου σχεδιασμού εναλλακτικών διαδρομών και πηγών προμήθειας.
Ευρωπαϊκή ευαλωτότητα και το «παράθυρο» των έξι εβδομάδων
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η επισήμανση του επικεφαλής της ΙΕΑ ότι η Ευρώπη διαθέτει περίπου «έξι εβδομάδες ή κάτι τέτοιο» αποθέματα καυσίμων αεροπορίας, εάν το Στενό του Ορμούζ παραμείνει αποκλεισμένο. Η διατύπωση αυτή δείχνει πόσο περιορισμένα είναι τα περιθώρια ασφαλείας στα κρίσιμα καύσιμα μεταφορών, παρά τις προσπάθειες ενίσχυσης των αποθεμάτων τα τελευταία χρόνια.
Η προοπτική εξάντλησης των αποθεμάτων σε τόσο σύντομο χρονικό ορίζοντα θα μπορούσε να έχει σοβαρές συνέπειες για τις αερομεταφορές, τη βιομηχανική παραγωγή και τις εφοδιαστικές αλυσίδες στην Ευρώπη. Οι κυβερνήσεις καλούνται να εξετάσουν σενάρια δελτίου, έκτακτων εισαγωγών από εναλλακτικές διαδρομές και καλύτερου συντονισμού στη χρήση των στρατηγικών αποθεμάτων, προκειμένου να μετριαστούν οι κραδασμοί σε περίπτωση παράτασης της κρίσης.
Για τις ευρωπαϊκές οικονομίες, η τελευταία προειδοποίηση της ΙΕΑ υπενθυμίζει ότι η ενεργειακή ασφάλεια παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένη με τη γεωπολιτική σταθερότητα στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, αναδεικνύει την ανάγκη για ταχύτερη διαφοροποίηση του ενεργειακού μίγματος, αλλά και για πιο ρεαλιστικό σχεδιασμό σε ό,τι αφορά τα αποθέματα και τους μηχανισμούς αντίδρασης σε συνθήκες κρίσης.
Σχόλιο 
: Η παρέμβαση Μπιρόλ λειτουργεί ως σαφές καμπανάκι: τα κράτη δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζουν τις ενεργειακές κρίσεις αποσπασματικά, αλλά οφείλουν να τις εντάξουν στον πυρήνα της στρατηγικής τους για οικονομική ασφάλεια και άμυνα.
#ΙΕΑ #Ιράν #Ενέργεια #ΕνεργειακήΚρίση
