Η Αίγυπτος δεσμεύεται να αγοράσει το σύνολο της μελλοντικής παραγωγής φυσικού αερίου από το κυπριακό κοίτασμα «Αφροδίτη». Η συμφωνία αναδιατάσσει τον ενεργειακό χάρτη στην Ανατολική Μεσόγειο και μειώνει την εξάρτηση του Καΐρου από το Ισραήλ.
Ένα στρατηγικής σημασίας ενεργειακό ντιλ στην Ανατολική Μεσόγειο συμφώνησαν Κύπρος και Αίγυπτος, με το Κάιρο να δεσμεύεται να αγοράσει το σύνολο της παραγωγής φυσικού αερίου από το κοίτασμα «Αφροδίτη». Η κίνηση αυτή ενισχύει τον ρόλο της Κύπρου ως εξαγωγικής πύλης φυσικού αερίου και ταυτόχρονα προσφέρει στην Αίγυπτο μια κρίσιμη, μακροπρόθεσμη πηγή τροφοδοσίας σε μια περίοδο αυξημένης ενεργειακής αβεβαιότητας.
Η συμφωνία και οι όροι της
Η συμφωνία υπογράφηκε μεταξύ της Cyprus Hydrocarbons, που κατέχει τα δικαιώματα στο κοίτασμα «Αφροδίτη», και της κρατικής Egyptian Natural Gas Holding Company (EGAS). Προβλέπει την αγορά από την Αίγυπτο όλου του φυσικού αερίου που θα παραχθεί από το κοίτασμα, με την έναρξη της παραγωγής να τοποθετείται χρονικά γύρω στο 2031. Το κοίτασμα, το οποίο ανακαλύφθηκε το 2011 στην κυπριακή ΑΟΖ, εκτιμάται ότι περιέχει περίπου 3,53 τρισ. κυβικά πόδια, δηλαδή περί τα 100 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου.
Σύμφωνα με ανακοίνωση που αναρτήθηκε στο Χρηματιστήριο του Τελ Αβίβ, η συμφωνία τελεί υπό την αίρεση έγκρισης από τις κυβερνήσεις της Κύπρου και της Αιγύπτου. Η θεσμική αυτή προϋπόθεση υπογραμμίζει τον διακρατικό χαρακτήρα της συνεργασίας, η οποία δεν είναι απλώς εμπορική, αλλά άπτεται της ευρύτερης ενεργειακής και γεωπολιτικής στρατηγικής των δύο χωρών.
Η θέση της Αιγύπτου και η εξάρτηση από το Ισραήλ
Η Αίγυπτος τα τελευταία χρόνια βλέπει την εγχώρια παραγωγή φυσικού αερίου να υποχωρεί, με αποτέλεσμα να εξαρτάται όλο και περισσότερο από εισαγωγές. Σήμερα λαμβάνει συνήθως περίπου 1 δισ. κυβικά πόδια φυσικού αερίου ημερησίως μέσω αγωγών από το Ισραήλ. Η εξάρτηση αυτή αναδείχθηκε σε αδύναμο σημείο όταν, τον περασμένο μήνα, οι ροές διακόπηκαν προσωρινά, καθώς το Ισραήλ έκλεισε τα κοιτάσματά του εξαιτίας του πολέμου, προκαλώντας πίεση στην εσωτερική αγορά της Αιγύπτου.
Παρότι οι ροές από το Ισραήλ έχουν έκτοτε αποκατασταθεί, το Κάιρο επιδιώκει να διαφοροποιήσει τις πηγές προμήθειας. Πέραν των αγωγών από το Ισραήλ, η χώρα έχει καταφύγει σε σημαντικές αγορές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τις διεθνείς αγορές για να καλύψει την αυξανόμενη ζήτηση, με υψηλό όμως κόστος και έκθεση στη μεταβλητότητα των τιμών.
Γεωπολιτικές και οικονομικές προεκτάσεις για Κύπρο και περιοχή
Για την Κύπρο, η δέσμευση της Αιγύπτου να απορροφήσει ολόκληρη την παραγωγή του «Αφροδίτη» προσφέρει ορατότητα εσόδων και διευκολύνει τη λήψη τελικών επενδυτικών αποφάσεων από τους εμπλεκόμενους ομίλους. Ενισχύει επίσης τη διασύνδεση της κυπριακής ΑΟΖ με την αιγυπτιακή υποδομή υγροποίησης και εξαγωγών LNG, η οποία λειτουργεί ως βασική πύλη προς τις αγορές της Ευρώπης και της Ασίας.
Σε γεωπολιτικό επίπεδο, η συμφωνία εμβαθύνει τον άξονα Λευκωσίας–Καΐρου και εντάσσεται στο ευρύτερο πλέγμα τριμερών και πολυμερών συνεργασιών στην Ανατολική Μεσόγειο, με κεντρικό άξονα την ενέργεια. Παράλληλα, αναδεικνύει τη σημασία των εναλλακτικών πηγών προμήθειας φυσικού αερίου σε μια περίοδο που η ασφάλεια εφοδιασμού έχει επανέλθει στην κορυφή της διεθνούς ατζέντας.
Για την ΕΕ, η ενίσχυση της αιγυπτιακής παραγωγής και επανεξαγωγής φυσικού αερίου μέσω κοιτασμάτων όπως το «Αφροδίτη» μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά στις προσπάθειες διαφοροποίησης από τη ρωσική ενέργεια και σταδιακής απανθρακοποίησης, σε μια μεταβατική φάση όπου το φυσικό αέριο παραμένει καύσιμο-γέφυρα.
Σχόλιο 
: Η συμφωνία Κύπρου–Αιγύπτου για το «Αφροδίτη» δεν είναι απλώς μια εμπορική σύμβαση πώλησης αερίου, αλλά κρίσιμος κρίκος στη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική της Ανατολικής Μεσογείου. Θωρακίζει την Αίγυπτο απέναντι σε γεωπολιτικούς κραδασμούς, προσφέρει στην Κύπρο σαφή εξαγωγική διέξοδο και ενισχύει τον ρόλο της περιοχής ως εναλλακτικού πυλώνα τροφοδοσίας για την Ευρώπη, σε μια εποχή όπου η ασφάλεια εφοδιασμού αποτιμάται πλέον σχεδόν όσο και η τιμή του ίδιου του καυσίμου.
#Κύπρος #Αίγυπτος #ΦυσικόΑέριο #Αφροδίτη #Ενέργεια
