Η Ουκρανία εντείνει τη διπλωματική της εκστρατεία στη Μέση Ανατολή, ενώ η Ρωσία επανεμφανίζεται στο προσκήνιο του G20. Την ίδια ώρα, Βρυξέλλες και Μόσχα κινούνται σε αντίθετες οικονομικές τροχιές.
Η επίσκεψη του Βολοντίμιρ Ζελένσκι στην Τζέντα της Σαουδικής Αραβίας και η συζήτηση για το αν ο Βλαντιμίρ Πούτιν θα παραστεί στη σύνοδο του G20 στο Μαϊάμι τον Δεκέμβριο, αποτυπώνουν τη νέα φάση της γεωπολιτικής αναμέτρησης γύρω από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Παράλληλα, η έγκριση ευρωπαϊκού δανείου προς το Κίεβο και τα αυξανόμενα σημάδια κόπωσης της ρωσικής οικονομίας σκιαγραφούν ένα τοπίο όπου η διπλωματία, τα όπλα και τα οικονομικά εργαλεία συνδέονται στενά.
Η στροφή του Κιέβου προς τον Κόλπο
Ο Ουκρανός πρόεδρος έφτασε στην Τζέντα δηλώνοντας ότι είχε «πολύ παραγωγική» συνάντηση με τον πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν. Σύμφωνα με τον ίδιο, Κίεβο και Ριάντ διαμορφώνουν μια στρατηγική συμφωνία ασφαλείας σε τρεις άξονες: εξαγωγή ουκρανικής τεχνογνωσίας στην αντιαεροπορική και αντι-drone άμυνα, ενεργειακή συνεργασία για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Ουκρανίας και ενίσχυση της επισιτιστικής ασφάλειας.
Η επίσκεψη εντάσσεται σε μια ευρύτερη ουκρανική διπλωματική αντεπίθεση στη Μέση Ανατολή, μετά την κλιμάκωση της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ιράν και τις ιρανικές επιθέσεις με drones σε συμμάχους της Ουάσιγκτον στον Κόλπο, συμπεριλαμβανομένης της Σαουδικής Αραβίας. Το Κίεβο επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει την εμπειρία του στην αντιμετώπιση ρωσικών και ιρανικών drones, προσφέροντας τεχνογνωσία έναντι οικονομικής, στρατιωτικής και διπλωματικής στήριξης.
Ο Ζελένσκι υπογράμμισε ότι η ενίσχυση πρέπει να είναι «αμοιβαία», αναγνωρίζοντας ότι και η Μόσχα επιχειρεί ταυτόχρονα να αποκαταστήσει το διεθνές της προφίλ, αξιοποιώντας και τη φιλική στάση της σημερινής αμερικανικής διοίκησης.
Το διακύβευμα του G20 στο Μαϊάμι
Η Ουάσιγκτον, ως οικοδεσπότης της φετινής συνόδου του G20 στο Μαϊάμι, έχει προσκαλέσει κανονικά τη Ρωσία σε όλες τις προπαρασκευαστικές συνεδριάσεις. Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει δηλώσει ότι η παρουσία του Πούτιν θα ήταν «χρήσιμη», εμφανίζεται πρόθυμος να επαναφέρει τη Ρωσία στο κέντρο των πολυμερών φόρουμ, επικρίνοντας την αποπομπή της από το G8 ως «λάθος».
Το Κρεμλίνο, μέσω του Ντμίτρι Πεσκόφ, τηρεί αμφίσημη στάση, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο είτε προσωπικής παρουσίας του Πούτιν είτε συμμετοχής άλλου Ρώσου αξιωματούχου. Η φυσική παρουσία του Ρώσου προέδρου σε αμερικανικό έδαφος, μετά τη συνάντηση στην Αλάσκα το 2025, θα είχε συμβολικό βάρος, σηματοδοτώντας πιθανή μερική άρση της διπλωματικής του απομόνωσης μετά την εισβολή του 2022.
Ευρωπαϊκή στήριξη στην Ουκρανία χωρίς «fast track» ένταξη
Στο ευρωπαϊκό μέτωπο, η ήττα του Βίκτορ Όρμπαν στις εκλογές στην Ουγγαρία άνοιξε τον δρόμο για την άρση του βέτο της Βουδαπέστης και την έγκριση δανείου ύψους 90 δισ. ευρώ υπέρ της Ουκρανίας. Ο Ζελένσκι τόνισε ότι τα κεφάλαια θα διοχετευθούν κυρίως στην ενίσχυση της αντιαεροπορικής άμυνας, στην αγορά οπλικών συστημάτων και στην προετοιμασία της ενεργειακής υποδομής για τον επόμενο χειμώνα.
Παράλληλα, επανέλαβε το αίτημα για πλήρη ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ, επικαλούμενος την υπεράσπιση «κοινών ευρωπαϊκών αξιών». Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα αναγνώρισε την «εντυπωσιακή» πρόοδο μεταρρυθμίσεων υπό συνθήκες πολέμου, αλλά προειδοποίησε ότι οι διαπραγματεύσεις ένταξης είναι «μακρά και δύσκολη» διαδικασία, χωρίς τεχνητά χρονοδιαγράμματα.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς απέκλεισε ρητά την άμεση ένταξη, καλώντας όμως τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να μην χρησιμοποιήσουν το κοινοτικό δάνειο ως πρόσχημα για μείωση της διμερούς στρατιωτικής βοήθειας. Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η ΕΕ «διπλασιάζει» τη στήριξη προς το Κίεβο, την ώρα που η Ρωσία «διπλασιάζει» την επιθετικότητά της.
Πίεση στη ρωσική οικονομία και πόλεμος φθοράς
Ο ίδιος ο Πούτιν αναγνώρισε ότι η ρωσική οικονομία συρρικνώθηκε κατά 1,8% στο πρώτο δίμηνο του 2026, αναγκάζοντας την κεντρική τράπεζα να αναθεωρήσει τις προβλέψεις της και να μειώσει το βασικό επιτόκιο στο 14,5%. Παρά τον επίσημο πληθωρισμό λίγο πάνω από 5%, οι Ρώσοι πολίτες υφίστανται τις σωρευτικές επιπτώσεις άνω των πέντε ετών πολέμου, με σημαντικές αυξήσεις σε βασικά αγαθά.
Οι ουκρανικές επιθέσεις με drones σε ρωσικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις επιτείνουν τις πιέσεις, τόσο στην παραγωγή όσο και στις ψηφιακές υποδομές. Αν και η Μόσχα ωφελείται βραχυπρόθεσμα από την αυξημένη ζήτηση πετρελαίου λόγω του αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ, η επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας Ελβίρα Ναμπιούλινα προειδοποιεί ότι η παράταση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή ενέχει σοβαρούς κινδύνους για τη ρωσική οικονομία.
Ανταλλαγή αιχμαλώτων και ρωγμές στη γραμμή του μετώπου
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, Ρωσία και Ουκρανία ολοκλήρωσαν ανταλλαγή 193 αιχμαλώτων η καθεμία, με διαμεσολάβηση των ΗΠΑ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, κίνηση που δείχνει ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας παραμένουν ανοιχτοί. Την ίδια ώρα, όμως, το ουκρανικό Γενικό Επιτελείο απομάκρυνε δύο ανώτερους αξιωματικούς για παραποίηση αναφορών και αποτυχία στην τροφοδοσία μονάδων κοντά στο Κουπιάνσκ, μετά τη δημοσιοποίηση εικόνων στρατιωτών στα όρια της ασιτίας.
Η ουκρανική πλευρά αναγνωρίζει σοβαρά προβλήματα logistics, καθώς οι ρωσικές δυνάμεις στοχεύουν συστηματικά τα drones που μεταφέρουν τρόφιμα, καύσιμα και πυρομαχικά. Η μάχη της αντοχής, τόσο στο πεδίο όσο και στα οικονομικά και διπλωματικά μέτωπα, φαίνεται πως θα καθορίσει την επόμενη φάση του πολέμου.
Σχόλιο 
: Η ταυτόχρονη ουκρανική «στροφή» προς τα κεφάλαια και την ασφάλεια του Κόλπου, η ευρωπαϊκή χρηματοδοτική ένεση και η σταδιακή επιδείνωση της ρωσικής οικονομίας δείχνουν ότι ο πόλεμος μεταφέρεται ολοένα περισσότερο στο επίπεδο της γεωοικονομίας. Εάν ο Πούτιν επιλέξει να εμφανιστεί στο G20 στο Μαϊάμι, η εικόνα μιας Ρωσίας που εξακολουθεί να διεκδικεί θέση στο τραπέζι των μεγάλων θα συγκρουστεί με τα στοιχεία μιας οικονομίας υπό πίεση και ενός μακρόσυρτου πολέμου φθοράς. Για την Ουκρανία, το στοίχημα είναι να κλειδώσει μακροπρόθεσμες ροές στήριξης πριν η κόπωση της Δύσης γίνει πολιτικά μη αναστρέψιμη.
#Ουκρανία #Ρωσία #Ζελένσκι #Πούτιν #G20 #ΣαουδικήΑραβία #ΕΕ
