Η τέχνη ως επένδυση έχει ένα πρόβλημα. Όλοι μιλούν για τις επιτυχίες. Κανείς δεν μιλά για τη μέση απόδοση.
Οι τίτλοι γεμίζουν με πωλήσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων. Αλλά αυτά είναι τα outliers. Δεν είναι η αγορά. Είναι η κορυφή της.
Η πραγματική ερώτηση δεν είναι αν η τέχνη μπορεί να αποδώσει.
Η ερώτηση είναι αν αποδίδει συστηματικά.
Και εκεί τα πράγματα αλλάζουν.
Η απόδοση: τι λένε τα δεδομένα
Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η τέχνη μπορεί να αποδώσει σε επίπεδα αντίστοιχα με άλλες εναλλακτικές επενδύσεις. Όχι όμως με τον ίδιο τρόπο.
Δεν υπάρχει σταθερή καμπύλη. Υπάρχουν περίοδοι αδράνειας και απότομες υπεραξίες. Αυτό σημαίνει ότι η απόδοση δεν είναι συνεχής. Είναι ασύμμετρη.
Ένα έργο μπορεί να μείνει στάσιμο για χρόνια και ξαφνικά να αυξηθεί σημαντικά. Αυτό δημιουργεί την αίσθηση υψηλής απόδοσης, αλλά στην πράξη απαιτεί χρόνο και υπομονή.
Η τέχνη δεν είναι trading asset. Είναι long game.
Η μεγάλη παγίδα: survivorship bias
Όταν μιλάμε για επιτυχίες, μιλάμε για έργα που πέτυχαν.
Δεν βλέπουμε:
τα έργα που δεν πουλήθηκαν ποτέ
τα έργα που έχασαν αξία
τα έργα που έμειναν σε αποθήκες
Αυτό δημιουργεί μια στρεβλή εικόνα της αγοράς.
Η τέχνη δεν ανεβαίνει συνολικά. Ανεβαίνουν συγκεκριμένα έργα, συγκεκριμένων καλλιτεχνών, σε συγκεκριμένες συνθήκες.
Η επιλογή είναι το παν.
Η ρευστότητα: το πραγματικό κόστος
Σε αντίθεση με τις μετοχές, η τέχνη δεν μπορεί να πωληθεί άμεσα.
Η ρευστότητα είναι περιορισμένη. Μπορεί να χρειαστούν μήνες ή χρόνια για να βρεθεί αγοραστής. Και ακόμη τότε, η τιμή δεν είναι εγγυημένη.
Αυτό σημαίνει ότι η τέχνη δεν είναι κατάλληλη για όσους χρειάζονται άμεση πρόσβαση σε κεφάλαιο.
Είναι illiquid asset.
Και αυτό πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη.
Τα κόστη: το αόρατο βάρος
Η αγορά ενός έργου είναι μόνο η αρχή.
Υπάρχουν κόστη:
προμήθειες galleries
προμήθειες δημοπρασιών
ασφάλιση
μεταφορά
συντήρηση
Σε πολλές περιπτώσεις, αυτά τα κόστη μειώνουν σημαντικά την καθαρή απόδοση.
Η τέχνη δεν είναι “αγοράζω και περιμένω”. Είναι διαχείριση.
Η διαφοροποίηση: το πραγματικό πλεονέκτημα
Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της τέχνης δεν είναι η απόδοση. Είναι η διαφοροποίηση.
Η αξία της δεν κινείται πάντα μαζί με τις αγορές. Αυτό την καθιστά χρήσιμη σε ένα ευρύτερο χαρτοφυλάκιο.
Δεν αντικαθιστά άλλες επενδύσεις. Συμπληρώνει.
Και αυτός είναι ο σωστός τρόπος να τη δει κανείς.
Συμπέρασμα: επένδυση ή πάθος;
Η τέχνη μπορεί να είναι επένδυση. Αλλά δεν είναι “καθαρή” επένδυση.
Έχει:
χαμηλή ρευστότητα
υψηλή εξάρτηση από επιλογή
μεγάλη διακύμανση
Αυτό σημαίνει ότι λειτουργεί καλύτερα όταν συνδυάζεται με κάτι άλλο.
Πάθος.
Ο συλλέκτης που αγοράζει μόνο για απόδοση απογοητεύεται. Ο συλλέκτης που αγοράζει μόνο από συναίσθημα κινδυνεύει.
Η ισορροπία είναι το παιχνίδι.
Και εκεί κερδίζουν οι λίγοι.
