Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη απόφαση που μπορεί να καθορίσει την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας για τους επόμενους μήνες. Παρά τα σημάδια επιβράδυνσης της ανάπτυξης, οι αγορές προεξοφλούν νέα αύξηση επιτοκίων τον Ιούνιο – μια κίνηση που, σύμφωνα με κορυφαίους οικονομολόγους, ενδέχεται να αποδειχθεί στρατηγικό λάθος.
Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg, Χόλγκερ Σμίντινγκ, προειδοποιεί ότι μια τέτοια απόφαση θα επιδεινώσει την ήδη εύθραυστη κατάσταση, οδηγώντας την Ευρώπη πιο κοντά σε ύφεση. Όπως τονίζει, η ΕΚΤ φαίνεται «αποφασισμένη» να αυξήσει τα επιτόκια, παρά το γεγονός ότι η οικονομική δραστηριότητα επιβραδύνεται και η ζήτηση δείχνει σημάδια κόπωσης.
Το πρόβλημα είναι δομικό. Η Ευρώπη αντιμετωπίζει ένα περιβάλλον στασιμοπληθωρισμού, όπου ο πληθωρισμός παραμένει υψηλός – στο 3% τον Απρίλιο – ενώ η ανάπτυξη υποχωρεί. Οι τρεις μεγαλύτερες οικονομίες της ευρωζώνης, Γερμανία, Γαλλία και Ιταλία, έχουν ήδη επηρεαστεί έντονα από το αυξημένο ενεργειακό κόστος, που λειτουργεί ως βασικός παράγοντας πίεσης.
Σε αυτό το πλαίσιο, η αύξηση επιτοκίων ενδέχεται να επιδεινώσει την κατάσταση αντί να τη διορθώσει. Η λογική είναι απλή: όταν ο πληθωρισμός προέρχεται κυρίως από την πλευρά της προσφοράς – όπως συμβαίνει με την ενέργεια – η σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής δεν λύνει το πρόβλημα, αλλά περιορίζει περαιτέρω τη ζήτηση και επιβαρύνει την οικονομική δραστηριότητα.
Αυτό σημαίνει ότι η ΕΚΤ κινδυνεύει να «κυνηγά» τον πληθωρισμό με λάθος εργαλείο. Αν η κατανάλωση μειώνεται ήδη λόγω αυξημένων τιμών ενέργειας, τότε η περαιτέρω αύξηση επιτοκίων μπορεί να οδηγήσει σε βαθύτερη επιβράδυνση, χωρίς ουσιαστική αποκλιμάκωση των τιμών.
Οι αγορές πάντως φαίνεται να θεωρούν την αύξηση σχεδόν δεδομένη. Τα προθεσμιακά συμβόλαια τιμολογούν πιθανότητα άνω του 80% για αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης στην επόμενη συνεδρίαση. Αυτό δείχνει ότι η επικοινωνία της ΕΚΤ έχει ήδη «κλειδώσει» τις προσδοκίες, περιορίζοντας τα περιθώρια ευελιξίας.
Από την πλευρά των επενδυτών, το βασικό ρίσκο δεν είναι η ίδια η αύξηση, αλλά η συνέχεια. Αν η ΕΚΤ προχωρήσει σε διαδοχικές αυξήσεις μέσα στο καλοκαίρι, τότε το σενάριο μετατοπίζεται από στασιμοπληθωρισμό σε καθαρή ύφεση, κάτι που θα επηρεάσει άμεσα αγορές, επιχειρήσεις και καταναλωτές.
Η ουσία είναι ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε ένα policy dilemma: αν δεν αυξήσει τα επιτόκια, κινδυνεύει να χάσει την αξιοπιστία της στη μάχη κατά του πληθωρισμού. Αν τα αυξήσει, κινδυνεύει να οδηγήσει την οικονομία σε ύφεση.
SBC Σχόλιο: Η ΕΚΤ δεν έχει καλές επιλογές. Έχει λιγότερο κακές. Και αυτή τη στιγμή, φαίνεται να επιλέγει αυτή που πονά περισσότερο την οικονομία.
