Η κυβέρνηση αξιοποιεί τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα για να αποπληρώσει νωρίτερα δάνεια του πρώτου μνημονίου. Στόχος η ταχύτερη μείωση χρέους και η δραστική εξοικονόμηση τόκων.
Με αιχμή τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, την υπεραπόδοση της οικονομίας και τα ισχυρά ταμειακά διαθέσιμα, η κυβέρνηση ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στη διαχείριση του δημοσίου χρέους. Η στρατηγική, που πριν λίγα χρόνια θα φάνταζε αδιανόητη για την Ελλάδα, αφορά την επιθετική πρόωρη αποπληρωμή μνημονιακών δανείων δισεκατομμυρίων ευρώ, πολύ πριν από τις συμβατικές ημερομηνίες λήξης τους.
Κεντρικός αρχιτέκτονας αυτής της στροφής είναι ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, υπό την πολιτική κάλυψη του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Το νέο στοίχημα είναι διπλό: επιτάχυνση της μείωσης του λόγου χρέους προς ΑΕΠ και ταυτόχρονη βελτίωση του προφίλ εξυπηρέτησης για τις επόμενες δεκαετίες, αξιοποιώντας την αυξημένη εμπιστοσύνη των αγορών προς τη χώρα.
Η πρόωρη αποπληρωμή του GLF και η εξοικονόμηση τόκων
Κρίσιμη κίνηση του σχεδίου είναι η νέα πρόωρη αποπληρωμή χρέους ύψους 6,9 δισ. ευρώ, που προγραμματίζεται ήδη για τον επόμενο μήνα. Πρόκειται για μέρος του διακρατικού δανείου Greek Loan Facility (GLF), συνολικού ύψους 52,9 δισ. ευρώ, το οποίο χορηγήθηκε το 2010 από τις κυβερνήσεις της Ευρωζώνης στο πλαίσιο του πρώτου μνημονίου.
Η Ελλάδα έχει μέχρι σήμερα αποπληρώσει 21,17 δισ. ευρώ από το GLF. Με τη νέα καταβολή περίπου 6,9 δισ. ευρώ, το συνολικό εξοφλημένο ποσό θα ανέλθει σε 28,17 δισ. ευρώ, δηλαδή πάνω από το ήμισυ του αρχικού δανείου μέσα σε μια πενταετία. Μόνο από αυτή την κίνηση, η χώρα αναμένεται να εξοικονομήσει περίπου 200 εκατ. ευρώ ετησίως σε τόκους και να μειώσει το δημόσιο χρέος κατά περίπου 2,5 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ.
Η επιλογή της πρόωρης εξόφλησης, αντί της διακράτησης ρευστότητας, σηματοδοτεί στροφή από τη λογική της «ασφαλούς αποθήκης» μετρητών σε μια πιο ενεργητική, κοστολογημένη διαχείριση του χρέους, με στόχο τη βελτίωση της βιωσιμότητάς του και τη θωράκιση έναντι μελλοντικών αναταράξεων στις αγορές.
Σήμα στις αγορές και οι πολιτικές προεκτάσεις
Η επιτάχυνση της αποπληρωμής μνημονιακών δανείων λειτουργεί και ως ισχυρό σήμα προς επενδυτές και οίκους αξιολόγησης ότι η Ελλάδα περνά σε φάση κανονικότητας, με σταθερή δημοσιονομική πορεία και δυνατότητα ενεργητικής διαχείρισης του χρέους της. Η μείωση του κόστους εξυπηρέτησης δημιουργεί επιπλέον δημοσιονομικό χώρο μεσοπρόθεσμα, ο οποίος δυνητικά μπορεί να κατευθυνθεί σε επενδύσεις ή στοχευμένες ελαφρύνσεις, εφόσον διατηρηθεί η πειθαρχία στα δημόσια οικονομικά.
Ταυτόχρονα, η στρατηγική αυτή ενισχύει το πολιτικό αφήγημα της κυβέρνησης περί οριστικής εξόδου από τη μνημονιακή εποχή και αποστασιοποίησης από το βαρύ κληροδότημα της κρίσης χρέους. Ωστόσο, προϋποθέτει διαρκή προσήλωση σε υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και ανθεκτική ανάπτυξη, ώστε η επιθετική απομείωση του χρέους να μην υπονομεύσει τη χρηματοδότηση κρίσιμων δημόσιων πολιτικών.
Σχόλιο
: Η πρόωρη αποπληρωμή του GLF είναι σαφές σήμα ωριμότητας της ελληνικής οικονομίας, αλλά και τεστ αντοχής για τη δημοσιονομική πειθαρχία της επόμενης πενταετίας: αν τα πλεονάσματα υποχωρήσουν, η σημερινή επιθετική στρατηγική χρέους μπορεί να εξελιχθεί σε στενωπό επιλογών.






